Hukuk Genel Kurulu 2001/11-12 E., 2001/34 K. KOOPERATİF YÖNETİM KURULU KARARLARININ İPTALİ MÜKTESEP HAK
1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 388 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki "kooperatif yönetim kurulu kararının iptali" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Balıkesir Asliye 2.Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 20.4.1999 gün ve 1999/3 E- 241 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 28.1.2000 gün ve 1999/9389-2000/425 sayılı ilamı ile; (...Davacı vekili, davalı kooperatifin ortağı olan müvekkilinin haksız olarak ortaklıktan çıkarıldığını ileri sürerek ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı temsilcileri, davanın yasal sürede açılmadığını, savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; davacıya gönderilen uyarıların usulüne uygun olmadığı gibi gerek uyarı ve gerekse ihraç kararı tebliğinin noter kanalı ile tebliğ edilmesi gerekirken buna uyulmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz üzerine, dairemizin 11.11.1997 tarih ve 7364/8044 sayılı ilamı ile tebligatların doğrudan PTT aracılığı ile de yapılabileceğinden davanın üç aylık hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının araştırılması gerektiğinden bahisle bozulması üzerine mahkemece direnme kararı verilmiş, dosyanın dairemize gönderilmesi üzerine görevsizlik kararı verilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2.12.1998 tarih ve 11-866-852 sayılı kararı ile hükmün esasına oluşturan kısa kararda yalnızca "önceki kararda direnilmesine" biçiminde verilen kararın HUMK.nun 388.maddesine aykırı olduğu, atıf suretiyle hüküm kurulamıyacağı gerekçesiyle bozulmasına, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmesi üzerine mahkemece, dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, bozma doğrultusunda, toplam kanıtlara göre davanın 3 aylık yasal sürede açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Davacı vekilinin müvekkilinin davalı kooperatifin ihracına ilişkin kararın iptali istemine ilişkin dava sonunda, mahkemece 1996/1061-1997/370 sayılı ve 28.5.1997 anılan ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.
Anılan hükmün davalı kooperatifçe temyiz edilmesi sonunda; Dairemizce; ihraç kararlarına karşı açılacak iptal davaların kooperatifler yasasının 16.maddesine göre 3 ay içerisinde açılması gerektiği, oysa davalının bu davanın süresinde açılmadığını savunduğunu, bu nedenle ihraç kararının tebliğinin ve davanın süresinde açılıp açılmadığının araştırılması gerektiği vurgulanarak bozulmuştur.
Yerel mahkemece 20.4.1998 günü verilen direnme kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca 1998/11-866-852 sayılı ve 2.12.1998 günlü kararla ve oybirliği ile yerel mahkemenin kısa kararda hüküm fıkrası oluşturmamasının HUMK.nun 388.maddesine aykırı olması nedeniyle bozulmuş, sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiş bulunmamaktadır.
Mahkemece bozma kararına uyarak bu defa dairemiz kararı doğrultusunda dava reddolunmuştur.
Yukarıda açıklanan yargılama süresinden de anlaşılacağı gibi, Hukuk Genel Kurulunun bozma kararı, yerel mahkemece verilen direnme kararın da sadece kısa kararda hüküm fıkrası oluşturulmaması nedenine dayalı olup HUMK.nun 388.maddesine aykırı davranılmış olmasına yöneliktir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca usule ilişkin bozma ile birlikte sair cihetlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Mahkemece Yargıtay daire bozma kararına karşı direnme kararı vermesiyle, davalı yararına usulü müktesep hak doğar. Mahkemece bu hakkın kaldırılması veya ihlaline imkan verecek bir karar tesis edilemez.
Bu sebeple mahkemece yapılacak iş, HUMK.nun 388.maddesi gözönünde bulundurularak kısa ve gerekçeli kararıyla direnme kararı vermekten ibarettir. Açıklanan nedenlerden dolayı usul ve yasaya ve müktesep hak ilkesine aykırı olan kararın bozulmasına karar verilmek gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davalı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
S O N U Ç : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine 7.2.2001 gününde, oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy