Hukuk Genel Kurulu 2001/19-266 E., 2001/273 K. BORÇLUNUN SONRADAN YAPTIĞI ÖDEMELER İCRA İNKAR TAZMİNATI İTİRAZIN İPTALİ
2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 62 ] 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 67 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 73 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki "itirazın iptali ve icra inkar tazminatı" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;Edremit Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nce davanın kısmen kabul-kısmen reddine dair verilen 14.6.1999 gün ve 1998/634 E. 1999/336 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 6.3.2000 gün ve 2000/57 E. 2000/1779 K. sayılı ilamiyle; (... Davacı vekili, davalı A.Ş.ne Çam Palet satarak teslim ettiklerini,ancak mal bedelinin kararlaştırılan vadede ödenmemesi üzerine icra takibine geçtiklerini, davalının takibe itiraz ettikten sonra borcu mal ile ödemeyi teklif ederek bedele karşılık kısma mal verdiğini,ancak 256.006.836 TL.lık bakiye alacağın ödenmediğini iddia ederek itirazın iptaline,haksız itiraz edilen asıl alacak 1.935.965.492 TL.üzerinden inkar tazminatı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı savunmasında, takip ve davanın yetkisiz yerde açıldığını, borcun davacıya mal verilerek ödendiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalının yetki itirazının BK.nun 73/1.maddesi uyarınca reddine, borç takipten sonra ödendiğinden 6.938.133 TL. işlemiş faiz ve 1.561.080.000 TL.ya 6.7.1998 tarihine kadar takipten sonra işleyecek %80 faiz üzerinden itirazın iptaline,icrada itiraz edilen asıl alacak miktarı 1.935.965.492 TL.üzerinden %40 icra inkar tazminatına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere,delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacı tarafça başlatılan icra takibine itiraz eden davalı alacaklı, itirazından sonra ve dava açılmadan önce ödemede bulunmuş ve bu ödeme davacı tarafça da kabul edilmiştir. Açılan itirazın iptali davasında davalı borçlunun 6.938.133 TL. üzerinden itirazın iptaline karar verilmiştir. Bu durum İİK.nun 67/2.maddesi uyarınca davacı yararına itirazın iptaline hükmolunan meblağ üzerinden icra inkar tazminatı verilmesi gerekirken, mahkemece yazılı şekilde alacağın tümü üzerinden tazminata karar verilmesi doğru görülmemiştir... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davalı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle davanın yasal dayanağı olan İ.İ.K.nun 67.maddesi,alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İ.İ.K.nun 66.maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır.Takip hukukundan doğan bu davada tesbit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında takip tarihi itibarı ile haklı olup olmadığının belirlenmesidir.İİK. 62.maddesinin 2.fıkrasındaki icra inkar tazminatının kanuna konuluş amacı da borçlu olduğu miktarı bilebilecek veya bu miktarı tayin edebilecek durumda olan borçlunun, ödeme emrinin tebliği üzerine icrada borcunu inkar etmesini önlemektedir.Genel hükümlere göre açılan alacak davalarında, davada haklılık durumu dava tarihi itibari ile tesbit edilebilir ise de,İ.İ.Kanunundan kaynaklanan itirazın iptali davalarının sonuçları farklılık arzettiğinden bu davalarda haklılık durumunun takip tarihi itibari ile belirlenmesi gerekir.
Borçlunun sonradan yaptığı ödemeler veya borcu kabul beyanı mahkemenin yargılamayı devam ettirip davayı sonuçlandırmasına, takibe yapılan itirazda haksızlık durumuna göre inkar tazminatına hükmetmesine engel teşkil etmez.Ancak verilecek kararda,sonradan yapılan ödemelerin tahsilde tekerrüre meydan verilmemesi kaydıyla infazda nazara alınması belirtilebileceğine ve delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun olan direnme kararının onanması gerekir.
SONUÇ : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı ( 11.744.000) lira bakiye temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 21.3.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy