(1163 S. K. m. 98) (6762 S. K. m. 321, 322)
Taraflar arasındaki "takibin iptali" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 1.İcra Tetkik Merciince davanın kabulüne dair verilen 24.4.2001 gün ve 2001/168 E. 312 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 18.6.2001 gün ve 2001/9856 E. 10822 K.sayılı ilamı ile; (...Takip konusu 25.07.2000 tarihli bonoda alacaklı Orhan K., borçlu ise S.S.B... G... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi olarak gösterilmiştir. Bono, kooperatif ünvanı gösterilerek yetkililer tarafından imzalanmıştır. Borçlu kooperatif yetkilileri bononun kooperatif adına imza edilmediğini de ileri sürmemişlerdir. İtirazda sadece muvazaa nedeniyle kooperatifin borç altına sokulduğu iddia edilmiştir. Bu iddianın incelenmesi de muhakemeyi gerektirir. Borçlu hanesinde kooperatif ünvanı yazılmış, o tarihte yetkili temsilciler, tarafından da imza edilmiş olduğuna göre kooperatif hakkında takip yapılmasında yasal bir engel yoktur. Bu nedenle merciince itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru görülmemiştir.....) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle,yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davalı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, icra takibinin iptali isteğine ilişkindir.
Davacı S.S.B... G... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi yöneticileri, takibe konulan bonodaki imzaların, kendilerinden önceki kooperatif başkanı ve ikinci başkanı davalıya ait olduğunu,bonoda kooperatif kaşesi mühürü ve alacaklı (davalının) senet arkasında imzası bulunmadığını, icra takibinin iptalini istemişlerdir.
Davalı (alacaklı) senedin, tanzim tarihindeki şirket yetkililerince , Kooperatifler Kanunundaki esasa uygun olarak çift imza ile tanzim edildiğini, icra takibinin devamını, %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini savunmuştur.
Tetkik merciince, bononun "ödeyecek" kısmında kooperatif adı ve bulunduğu yerin yazılı olmasının adres niteliğinde sayılması,imzaların unvan üzerine atılmaması nedeniyle imza edenlerin şahsen sorumlu oldukları gerekçe gösterilerek itirazın kabulüne karar verilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 98.maddesinde (bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağı) belirtilmiş, TTK.nun 321/3 ve 322.maddelerinde ise şirket adına tanzim edilecek evrakın muteber olması için aksine esas mukavelede hüküm olmadıkça temsile yetkili olanlardan ikisinin imzası yeterli bulunmuş ve ayrıca imza atmaya yetkili olanların buna şirket ünvanını "ilave etmek" zorunda oldukları açıklanmıştır.
Somut olayda takip dayanağı bononun "ödeyecek" bölümünde ünvanı yazılı olan borçlu-keşideci, "S.S.B.... G... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi" dir. Bu unvan gösterilerek bononun tanzim tarihinde kooperatifi temsil ve ilzama yetkili olanlar tarafından imza edildiği uyuşmazlık konusu değildir.
Bononun, keşidecinin isim ve adresi için ayrılmış bölümünde kooperatiften başka, herhangi bir hakiki şahsın ismine yer verilmediği ve en önemlisi bonoyu imza edenlerin kooperatifi temsil ve ilzama yetkili temsilcileri olmaları nedeniyle bonodan adı geçenlerin şahsen sorumlu bulunduğuna yönelik ve kooperatif ünvanının adres olarak yazıldığı biçimindeki iddiaların kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Takip dayanağı bonoda kooperatif ünvanı bononun ödeyecek bölümüne yazılmış, böylece imzanın ünvana ilave edilmesi yönündeki yasal zorunluluk yerine getirilmiş, borçlu kooperatifin sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda yukarıda yazılı gerekçelerle ve benimsenen Özel daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi, usul ve yasaya aykırı bulunduğundan direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 13.2.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy