(4721 S. K. m. 598) (1086 S. K. m. 8)
Dava: Veraset davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Çamoluk Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 19.07.1999 gün ve 1999/73 E. 69 K.sayılı kararın incelenmesi mirasçılardan M. Murat Köprübaşı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 22.02.2000 gün ve 2000/1320-2187 sayılı ilamı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Mirasçılardan M. Murat Köprübaşı vekili
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, veraset ilamı verilmesine ilişkindir.
Davacı asil, dava dilekçesinde; miras bırakanı (babası) Numan Köprübaşı'nın mirasçılarını gösterir şekilde veraset ilamı verilmesini talep ve dava etmiştir. Bu davanın hasımsız olarak açılmış olduğu tartışmasızdır.
Davanın kabulüne ve Numan Köprübaşı mirasçılarının ve miras paylarının saptanmasına ilişkin olarak yerel mahkemece kurulan hüküm, davacı sıfatını taşımayan mirasçı M. Murat Köprübaşı vekilinin temyizi üzerine, Yüksek Özel Dairesince yukarıda belirtilen gerekçe ile bozulmuştur.
Hemen belirtmek gerekir ki; davacının temyiz etmemesi nedeniyle çekişmesiz yargı kararı kesinleşmiştir.
Mirasçılık belgesi verilmesi hakkındaki istek (HUMK. m. 8.II/7) ihtilaf yüklüğü kıstasına göre bir çekişmesiz yargı işidir. Bu nedenle, mirasçılık belgesi verilmesini isteyen mirasçının, diğer mirasçıları hasım göstermesine gerek yoktur. Fakat Yargıtay'a göre verasetin sübutuna ilişkin davalar nizasız kazai ilgilendirmekle beraber bu çeşit davaların mirasçılar aleyhinde ve hasımlı olarak ikamesi caiz ve mümkündür. Eğer, mirasçılık belgesi isteyen mirasçı, hasım gösterdiği mirasçıların da mirasçı olduklarını kabul ediyorsa, yani mirasçılar arasında bu konuda bir uyuşmazlık (ihtilaf) yok ise, iş bir çekişmesiz yargı işidir. Bunun bir dava olarak nitelendirilmesi ve davacı ve davalı deyimlerinin kullanılması gereksizdir. Paydaşlığın giderilmesi davalarında da; tüm paydaş malikler, tarafından dava açılması halinde çekişmesiz, aksi halde çekişmeli yargı söz konusudur.
Mirasçılık belgesi verilmesi talebinde mirasçı olarak gösterilmemiş olan bir kişi, mahkemeye başvurarak kendisinin de mirasçı olduğunu bildirir (ve böylece mirasçılık belgesi verilmesine itiraz eder) ise, o zaman mirasçılık belgesi verilmesi işi çekişmesiz yargıdan çıkar, çekişmeli yargı alanına girer. İşte o zaman, bu kişinin, diğer mirasçıları hasım göstererek dava açması gerekir.
Bunun gibi, mirasçılık belgesi verilmesi sırasında (yani çekişmesiz yargı işi görülürken) itiraz etmemiş (veya edememiş) olan kişi, daha sonra mirasçılık belgesinin değiştirilmesi veya iptali için dava açabilir (HUMK. m. 8, II/7) ki, bu davanın çekişmeli yargıya dahil olduğu şüphesizdir (Prof. Dr. Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü Altıncı Baskı Cilt I sh.33, 34).
Diğer taraftan temyiz yoluna ancak davanın taraflarının başvurabileceği, taraflar dışında kalan üçüncü kişilerin bu hakkı kullanamayacakları konusunda duraksama bulunmamaktadır. Gerçekten bir nihai kararı temyiz etmek isteyen tarafın o kararı temyiz etmekte hukuki yararı bulunmakla birlikte davanın tarafı bulunması da bir zorunluluktur. Bu konuda yargısal kararlar ve öğreti ittifak halindedir. Nitekim Prof. Dr. Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü isimli eserinin 6.Baskısının 4566 sahifesinde: Bir hüküm ve kararı ancak davanın tarafları temyiz edebilir. Kararda 3.kişilerin hakkını zedeleyen bölüm bulunsa bile onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden kararı temyiz edemez. Ancak o kararın iptali için mahkemeye başvurabilir. Bu başvurma hakkı, asıl kararı temyiz etme yetkisi vermez. şeklinde görüş bildirmektedir.
Sonuç olarak, hasımsız veraset davasında taraf olmayan, ancak, hükmü temyiz eden mirasçı M. Murat Köprübaşı vekilinin temyiz dilekçesi verasetin iptali davası açmakta özgür bırakılmak suretiyle reddedilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz de hukuki yararı olmadığından mirasçı M. Murat Köprübaşı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, istek halinde temyiz peşin harcının iadesine, 23.10.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy