(506 S. K. m. 85)
Taraflar arasındaki tesbit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kastamonu Asliye Hukuk (İş) Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 01.04.2002 gün ve 2001/18 E- 2002/4 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.12.2002 gün ve 2002/7651-9722 sayılı ilamı ile; (...Zorunlu SSK sigortalısı olarak önceden Kurumca tescil edildiği anlaşılan ve 01.01.1990 tarihinden geçerli olmak üzere isteğe bağlı SSK sigortalılığı Kurum tarafından kabul edilen davacı, zorunlu SSK sigortalısı olarak çalıştığı 22.09.1991-30.10.1991 tarihleri arasındaki dönem dışında kalan 01.01.1990-30.12.1999 tarihleri arasındaki primi ödenmiş isteğe bağlı SSK sigortalılığının geçerli olduğunun ve 22.03.2000 tarihli tahsis talebine istinaden 01.04.2000 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespitine karar verilmesini istemiş; mahkemece; isteğe bağlı SSK sigortalılığının devamı sırasında 24 günlük zorunlu sigortalılığı bulunan davacının, 30.12.1999 tarihine kadarki primlerini ödeyerek isteğe bağlı sigortalı olma yönündeki iradesini ortaya koyduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacının, Kastamonu Sigorta Müdürlüğünce isteğe bağlı sigortalılığının kabul edildiği 01.01.1990 tarihinden sonra Zonguldak Sigorta Müdürlüğü bölgesindeki 42025 sayılı işyerinde 22.09.1991-30.10.1991 tarihleri arasında zorunlu SSK sigortalısı olarak çalıştıktan sonra 506 Sayılı Kanunun 85. maddesi kapsamında yeniden isteğe bağlı sigortalı olmak yönünde Kuruma yazılı başvurusunun ve isteğe bağlı sigortalılık iradesini ortaya koyacak şekilde herhangi bir prim ödemesinin bulunmadığı, zorunlu SSK sigortalılığının sona ermesinden sonra 01.11.1991-30.03.1997 tarihleri arasındaki primlerin 21.09.1998 tarihinde 01.04.1997-30.12.1999 tarihleri arasındaki primlerin; 29.04.1999 ile 30.12.1999 tarihleri arasındaki muhtelif tarihlerde gecikme faiziyle birlikte Kuruma ödendiği özlük dosyasının incelenmesinden açıkça anlaşıldığından isteğe bağlı sigortalılığı sona erdiren zorunlu sigortalılığın başladığı 22.09.1991 tarihine kadarki isteğe bağlı SSK sigortalılığının geçerliliğine, zorunlu sigortalılığın sona erdiği 30.10.1991 tarihinden sonraki isteğe bağlı sigortalılığının iptaline dair Kurum işleminin yerinde olduğunun tespitine ve yaşlılık aylığına ilişkin istemin de reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davalı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, 22.09.1991-30.10.1991 tarihleri arasındaki 24 gün zorunlu sigortalılık dışında kalan 01.01.1990-30.12.1999 tarihleri arasında primi ödenmiş isteğe bağlı sigortalılığın geçerli olduğunun ve 22.03.2000 tarihli tahsis talebine göre 01.04.2000 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması isteğine ilişkindir.
Mahkemenin davanın kabulüne dair verdiği karar, davalı kurum vekilinin temyizi üzerine yukarıda belirtilen nedenle Özel Dairece oyçokluğu ile bozulmuştur.
Mahkemece, isteğe bağlı sigortalılığın devamı sırasında 24 gün zorunlu sigortalılığı bulunan davacının 30.12.1999 tarihine kadar ki primlerini gecikme faizi ile ödeyerek isteğe bağlı sigortalı olma yönünde iradesini ortaya koyduğu, Kurumun primleri gecikme zammı ile birlikte kabul edip kullandığı, davacıyı emekli olabileceği yönünde inandırdığı, iptal işleminin iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığı gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.
Davacı isteğe bağlı sigortalı iken zorunlu sigortalı olarak çalıştıktan sonra 506 sayılı Yasanın 85. maddesi kapsamında yeniden isteğe bağlı sigortalı olmak yönünde Kuruma yazılı başvuruda bulunmadığı gibi, isteğe bağlı sigortalılık iradesini ortaya koyacak şekilde süresinde herhangi bir prim ödemesinde de bulunmamıştır. Davacı zorunlu sigortalılığı sona erdikten sonra yeniden yazılı talepte bulunmadığından ve primleri 21.09.1998, 29.04.1999 tarihlerinde ödediğinden prim ödemeleri düzenli olmadığı için isteğe bağlı sigortalı olma iradesini gösterdiği kabul edilemez ve iyiniyet kurallarından yararlanamaz.
Ne var ki davacı, 21.09.1998 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalı primlerini ödemeye başladığından bu tarihten itibaren yeniden isteğe bağlı sigortalı olma iradesini göstermiştir. Bu durumda 21.09.1998-31.12.1999 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
O halde, açıklanan bu nedenlerle, mahkemece, 01.01.1990-22.09.1991 ve 21.09.1998-31.12.1999 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığın geçerliliğinin tesbitine, 31.10.1991-20.09.1998 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığın tesbiti ve yaşlılık aylığı bağlanması istemlerinin reddine karar verilmesi gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK. nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, 28.05.2003 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy