(4721 S. K. m. 24, 25)
Dava: Taraflar arasındaki basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen 16.04.2002 gün ve 2001/223-384 sayılı kararın incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 30.01.2003 gün ve 10597-1053 sayılı ilamı ile;
(... Dava basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacılar, Gaziantep 27 gazetesinde L.'ın sahibi hayali ihracat yaptığı iddiasıyla suçlanıyor, Ö. L. Silopi cezaevinde başlığı altında yayımlanan haberde yer alan ... hayali ihracat olayına son nokta Şırnak'ta konuldu. ... Yıllardır sınır kapısından boş kamyonları dolu gibi göstererek ihracat yapmış gibi devletten KDV iadesi aldığı belirlenen ... biçimindeki değerlendirmelerle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır. Mahkemece istem reddedilmiş; kararı davacılar temyiz etmiştir.
Dava konusu edilen 17.01.2001 günlü haber; İhraç kaydıyla aldıkları şekerleri, yurt içinde pazarlayıp sahte evraklarla ihraç etmiş gibi göstererek hayali ihracat suçu işlediği iddia edilen, L. Şirketler Grubunun sahibi olan Ö. L. tutuklanarak Silopi cezaevine konuldu. Alınan bilgilere göre Gaziantep'te şok yaratan hayali ihracat olayına son nokta Şırnak'ta konuldu. Türkiye Şeker fabrikalarından ihracat kaydıyla alınan 7 kamyon şekerin iç piyasada tüketildiğini öğrenen güvenlik güçleri, bu şekerlerin Irak'a ihraç edilmiş gibi gösterilmesi ve sınır kapısından da çıktı işlemi yaptırılması olayını yakın takibe aldı. Silopi emniyet yetkililerinden edinilen bilgilere göre, boş kamyonları sınır kapısından geçiren ve dolu gibi gösteren Habur sınır kapısı görevlilerinin bazıları yapılan sorgulamada her şeyi itiraf etti. Bunun üzerine ilk etapta Habur sınır kapısına gelen L.'ın kamyon şoförleri gözaltına alındı. Daha sonra bu şoförler L.'ın sahipleri Ö. L.'yi aradılar. L. yanına babasını da alarak doğruca Şırnak'a gitti. Ve gider gitmez hemen babası ile birlikte sorgulanmaya başlandı. Yıllardır sınır kapısından boş kamyonları dolu gibi göstererek ihracat yapmış gibi devletten KDV iadesi aldığı belirlenen Ö. L. ve babası Abdüllatif L. sorgulandıktan sonra mahkemeye çıkarıldı. Mahkeme Ö. L.'yi tutuklarken, babasını ise tutuksuz yargılanmak üzere serbest bıraktı. biçimindedir.
Davacılardan Ö. L.'nin ortağı olduğu L. Dış Ticaret ve Sanayi AŞ'nin Gaziantep Gümrük Müdürlüğünde işlem görerek Irak'a gönderdiği şeker yüklü araçların 09.11.2000 ile 08.12.2000 günlerinde Habur sınır kapısına gelip gümrük işlemlerini yaptırdıkları halde adı geçen sınır kapısından Irak'a çıkış yapmadıklarının belirlenmesi üzerine konu ile ilgili olarak yasal işlem başlatıldığı, soruşturma kapsamında savunması alınan davacılardan Ö. L.'nin 09.01.2001 tarihinde tutuklandığı, Silopi Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada gümrük işlemlerinin yapılmasını izleyen günlerde araçların Irak'a çıkış yaptıkları saptanarak 03.12.2001 gününde takipsizlik kararı verildiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Haberin bu bölümü adli işlemlerle belirlenen somut olaya uygun olarak verilmekle birlikte, davacıların Yıllardır sınır kapısından boş kamyonları dolu gibi göstererek ihracat yapmış gibi devletten KDV iadesi aldığı... biçiminde yayın yapılması yayına konu edilen haberin amacı dışına çıkılarak genelleme yapılmıştır. Bu biçimdeki değerlendirme konusunda bir bulgu bulunmamaktadır. Böylece davacıların bu işi meslek haline getirdiği, bu yapıda oldukları biçimindeki saptama hukuka ve haberin veriliş amacına aykırıdır. Haberin doğru olan diğer bölümüne gerekmediği halde böyle bir ekleme yapılarak, davacıların tüm zamanlarda hayali ihracat yoluyla devletten katma değer vergisi adı altında haksız para aldıkları biçimindeki değerlendirme onların kişilik haklarına saldırı oluşturur.
Yerel mahkemece, anılan yönler gözetilmeden istemin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 17.12.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy