(6570 S. K. m. 7) (2004 S. K. m. 67)
Taraflar arasındaki "itirazın iptali ve tahliye" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 7. Sulh Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 6.2.2002 gün ve 1133-101 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2.7.2002 gün ve 4366-4558 sayılı ilamı ile; (...Dava temerrüt nedeniyle kiralananın tahliyesi ile kira alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkeme davayı reddetmiş ve hüküm davacı vekili tarafından temyiz olunmuştur.
Davacı vekili, davalının kira bedellerini sözleşmede belirlenen sürede ödemediğini, bu nedenle kira sözleşmesinin 5.maddesine göre dönem sonuna kadar ki kiraların muaccel hale geldiğini, yapılan takibe rağmen haksız olarak itiraz edildiğini iddia ile kiralananın tahliyesini, itirazın iptalini ve takibin devamını istemiştir.
Davalı vekili, kiraların kira başlangıcından beri her ayın 5 inde ödendiğini, bu şekilde teamül oluştuğunu, kira borcu bulunmadığını, temerrüdün oluşmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Taraflar arasındaki kira sözleşmesi 1.9.1999 başlangıç tarihli ve 4 ay süreli olup, kira paralarının her ayın birinci günü peşin ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davalı ödeme konusunda teamül oluştuğunu ileri sürmüş ise de, kira parasının sözleşmede kararlaştırılan ödeme zamanının zımnen değiştirildiği konusundaki savunma ispat edilmiş değildir. Bu durumda işin esası incelenerek varılacak sonuç dairesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, temerrüt nedeniyle tahliye, kira alacağının tahsili ve itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı, davalının 2001 yılı Ocak ve Şubat ayı kiralarının sözleşmede belirlenen sürede ödenmediğini, bu nedenle kira sözleşmesinin 5. maddesine göre dönem sonuna kadar ki kiraların muaccel hale geldiğini, takibe haksız itiraz edildiğini ileri sürerek kiralananın tahliyesini, itirazın iptalini ve takibin devamını istemiştir.
Davalı, kiraların kira başlangıcından beri her ay değişik zamanlarda ayın altısına kadar ödendiğini, davacının buna karşı çıkmaması nedeniyle ödeme zamanının zımnen değiştirildiğini, teamülün oluştuğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemenin "kira sözleşmesinde belirlenen ödeme zamanı konusunda teamül oluştuğu" gerekçesiyle davanın reddine dair verdiği karar yukarıda belirtilen nedenlerle bozulmuş, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Taraflar arasındaki 1.9.1999 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin özel şartlarının 5. maddesinde,"kira bedelinin aylık olarak muaccel olduğu ayın 1. günü mesai saati sonuna kadar ödeneceği, muaccel hale gelmiş kira bedelinin ödenmesindeki bir seferlik gecikmenin dönem sonuna kadar olan kiraların tümünü muaccel hale getireceği" kabul edilmiştir.
Davalı Ocak 2001 kirasını 5.1.2001 ve Şubat 2001 kirasını 5.2.2001 tarihinde ödemiştir. Sözü edilen aylar kiralarının ait olduğu ayın birinci günü ödenmesi gerekirken geç ödenmiş olması nedeniyle sözleşmedeki muacceliyet şartı gerçekleşmiştir.
Her ne kadar davalı kira bedellerinin sözleşmede kararlaştırılan ödeme zamanı dışında ödenmesine davacının karşı çıkmaması nedeniyle ödeme zamanının zımnen değiştirildiğini, teamül oluştuğunu ileri sürmüş ise de, 01.09.1999 kira başlangıcından beri kira paralarının ayın belli tarihinde muntazam biçimde ödenmediği, ayın 1'i ile 14'ü arasında değişik tarihlerde ödemelerin yapıldığı kira tahsil makbuzlarından anlaşılmaktadır. Bu şekilde belli olmayan zamanlarda ödeme yapılması sözleşmenin aksine belli zamanda ödeme yapılması yolunda teamül oluştuğunu göstermez. Teamülün oluşabilmesi için kira paraları uzun süre ayın belli tarihinde muntazam şekilde ödenmelidir.
O halde, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK. nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine 07.05.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy