(2004 S. K. m.134/1, 144/4) (506 S. K. m. 80) (4721 S. K. m. 633)
Taraflar arasındaki "şikayet" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 1.İcra Tetkik Mercii Hakimliğince şikayetin reddine dair verilen 20.03.2003 gün ve 2003/179 E. 175 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 24.10.2003 gün ve 2003/16977-20868 sayılı ilamı ile; (...İİK.nun 134/1.maddesine göre icra dairesi tarafından taşınmaz kendisine ihale edilen alıcı, o taşınmazın mülkiyetini iktisap etmiş olur. Türk Kanunu Medenisi'nin 633.maddesine göre de gayrimenkul mülkiyetini iktisap için tapu siciline kayıt şarttır. Bununla beraber işgal, miras, istimlak, cebri icra yoluyla veya mahkeme ilamı ile bir taşınmazı iktisap eden kimse tescilden evvel dahi ona malik olur.
Sözü edilen yasa hükümlerine göre, somut olayda ihale tarihi olan 23.08.2001 tarihinde ihaleden satın alınan taşınmazın mülkiyeti müştekiye geçmiştir. Haciz ise, bu tarihten sonra konduğundan borçlunun borcu için başkasının malına haciz konulamaz.
Ne var ki, ihaleden sonra konulan haczin S.S.K. tarafından konmuş olduğu anlaşıldığından bu haczin 6183 sayılı Kanun gereğince konup-konmadığı araştırılarak, şayet haciz sözü edilen bu yasa gereğince konmuş ise, şikayeti inceleme iş mahkemesinin görevinde olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi, eğer haciz SSK tarafından İİK.ya göre yapılan bir takip sonucu konmuş ise, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda şikayetin kabulüne karar vermek gerekir iken ve de eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olduğundan mercii kararının bozulması gerekir iken, onandığı anlaşıldığından karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davacı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, İcra Müdürlüğü kararının şikayet yoluyla kaldırılması ve taşınmazın tüm takyidatlarından arındırılmış şekli ile tescili istemine ilişkindir.
Davacı (alacaklı) ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yaptıkları icra takibi sonucu taşınmazları ihalede alacağa mahsuben satın aldıklarını ancak tapu tescil işlemenin SSK. tarafından eski malikin borcu nedeniyle ihaleden sonra konulan haciz nedeniyle yapılamadığını, haczin kaldırılmasını icra dairesinden istedikleri halde taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek red kararının kaldırılmasını, taşınmazın tüm takyidatlarından arındırılmış şekli ile adlarına tescilini talep etmiştir.
Mahkemenin, "S.S.Kurumunca sonradan konulmuş hacizlerin kaldırılması Ankara Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü ve İcra Tetkik Mercii Hakimliğinin görev ve yetkisi dışında olduğu bu hacizlerin kurumun kendisi veya yöntemine uygun başvuru üzerine görevli ve yetkili yargı makamlarınca kaldırılabileceği" gerekçesiyle şikayetin reddine dair verdiği karar Özel Dairece yukarıdaki gerekçeyle bozulmuş, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
506 Sayılı Kanunun 80.maddesinde değişiklik yapan 3917 Sayılı Kanun gereğince 01.10.1994 tarihinden sonra 6183 Sayılı Kanun hükümleri uyarıca SSK tarafından alacağın tahsili için yapılacak takiplerden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde anılan yasanın son fıkrası uyarınca Sigorta Müdürlüğü'nün bulunduğu yer İş Mahkemesi yetkili ve görevlidir. Sözü edilen yasa hükmü gereğince, İş Mahkemeleri özel olarak görevli kılındıklarından 6183 Sayılı Kanundan doğan takiplerde bu yasa nedeniyle uygulanan hacizlerle ilgili şikayetlerin iş mahkemesinde çözümlenmesi gerekir.
Öte yandan İİK.nun 144/4.maddesi hükmü gereğince "Bir taşınmazı paraya çeviren icra dairesi o taşınmaz üzerindeki irtifak haklarına, taşınmaz mükellefiyetlerine ve taşınmaz rehin haklarına dair kayıtların tapu sicilinden terkin ve nakillerini de yaptırmakla" mükelleftir.
Bu kurallar ışığında YHGK'da önüne gelen uyuşmazlığın incelenmesinde; ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takipte, takip alacaklısı Türkiye Emlak Bankası A.Ş. alacağına mahsuben mahcuzları 23.08.2001 tarihli ihalede satın almıştır. İhalenin feshine ilişkin borçlu şirketin açtığı dava red ile sonuçlanmış derecattan geçerek 14.10.2002 tarihinde kesinleşmiştir. Alacaklının müracaatı üzerine İcra Müdürlüğünce 05.03.2003 tarihinde tapu sicil müdürlüğüne, taşınmazlar üzerindeki 04.02.2003 tarihine kadar olan takyidatların İİK.nun 144/4.maddesi gereğince kaldırılarak ilişiksiz olarak ihale alıcısı adına kayıt ve tescilinin yapılması için müzekkere yazılmıştır. Bu aşamalardan sonra alacaklı banka vekili icra dairesine 14.03.2003 tarihinde yapmış olduğu yazılı müracaatı ile, tapu kaydında 18.02.2003 tarihli SSK.'nın haczinin yazılı olduğu, bu nedenle haciz şerhi kaldırılmadıkça tescil işlemi yapılmadığını belirterek icra müdürlüğünden haczin kaldırılmasını talep etmiştir. İcra Müdürlüğü 14.03.2003 tarihli kararıyla 04.02.2003 tarihli tescil yazısından sonra taşınmazların kaydına konulan hacizleri kaldırmaya müdürlüğün yetkili olmadığı gerekçesi ile talebi reddetmiştir.
Bu karar üzerine 17.03.2003 tarihinde müşteki alacaklı vekili İcra Mahkemesine müracaat ile,
a-)Yasaya uymayan İcra Müdürünün 14.03.2003 tarihli kararının iptaline,
b-)Taşınmazların tüm takyidatlarının kaldırılarak kendileri adına tescilin sağlanması ve temlik tasarruf hakkının kullanılması için hüküm kurulmasına karar verilmesini istemiştir.
Öncelikle belirtilmelidir ki icra mahkemesinin, SSK tarafından 6183 Sayılı Kanun koşullarında taşınmazların tapu kayıtlarına uygulanan hacizlerin İcra Müdürlüğünce kaldırılması mümkün olmadığından, İcra Müdürlüğünün 14.03.2003 tarihli işlemine yönelik şikayetin reddine dair kararı yerindedir.
Ancak, İcra Mahkemesince alacaklı vekilinin şikayet dilekçesindeki haczin terkinine ilişkin hüküm kurulmasına yönelik talebi açısından 506 Sayılı Kanunun 80.maddesinde değişiklik yapan 3917 Sayılı Kanun ve; 6183 Sayılı Kanun gereğince SSK tarafından taşınmazların tapu kayıtlarına 18.02.2003 tarihinde konulan haczin kaldırılması ile ilgili şikayeti incelemekle haczi uygulatan sigorta müdürlüğünün bulunduğu yer iş mahkemesi görevli olduğundan yerel mahkemece aynı yöne işaret eden özel daire bozma kararına uyulması ve görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın hukuksal nitelendirilmesinde ve yasanın yorumunda yanılgıya düşülerek direnme kararı verilmesi usule ve yasaya aykırıdır. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, 31.03.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy