(6762 S. K. m. 726) (2004 S. K. m. 168, 169)
Dava: Taraflar arasındaki "itiraz" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 5. İcra Tetkik Mercii Hakimliği'nce davanın kabulüne dair verilen 14.01.2003 gün ve 2002/1908 E- 2003/5 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 03.04.2003 gün ve 2003/3990-7211 sayılı ilamı ile;
(...Borçlu İ. İlaç San. Ltd.Şti. hakkında 3 adet çeke dayalı 23.06.1999 tarihinde başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte adı geçen borçluya 06.07.1999 tarihinde tebliğ edilen 163 örnek ödeme emri, bu borçlunun mercie şikayeti üzerine İstanbul 8. İcra Tetkik Mercii'nin 14.07.1999 tarih 1999/960-988 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Alacaklı vekilinin 19.02.2002 tarihli yenileme talebine kadar borçluya yapılmış bir ödeme emri tebligatı yoktur. Borçluya 163 örnek ödeme emri yenileme dilekçesi ile birlikte 27.02.2002 tarihinde tebliğ edilmiş olup, 18.12.2002 tarihli zamanaşımına yönelik başvurunun İİK.'nun 168. maddesinde öngörülen 5 günlük hak düşürücü süre de geçirilmiş olmakla reddi gerekirken mercice yazılı şekilde takibin durdurulmasına karar verilmesi isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, takibe konu alacağın zamanaşımına uğradığının tespiti ile takibin iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili aleyhine yapılan İstanbul 4.İcra Müdürlüğünün 1999/12718 sayılı takip dosyasında ödeme emrinin, şikayet üzerine İstanbul 8.İcra Tetkik Mercii tarafından 14.07.1999 tarihinde iptal edildiğini, alacaklının yenileme talebi üzerine gönderilen dilekçede eski dosya numarasının bulunmadığını, bu nedenle borçlunun savunma yapamadığını, dosyanın içeriğini çok sonra öğrendiğini ileri sürerek, alacağın zamanaşımına uğradığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının şikayeti üzerine ödeme emrinin iptaline karar verildiğini borçluya 27.02.2002 tarihinde yenileme dilekçesi tebliğ edildiği halde itiraz etmediğini ve takibin kesinleştiğini 5 ay 22 gün sonra haciz talebinde bulunulduğunu ve zamanaşımının kesildiğini, ayrıca çek nedeniyle suç duyurusunda bulunduklarından ceza zamanaşımının söz konusu olacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemenin; TTK.nun 726. maddesinde öngörülen 6 aylık zamanaşımı süresinde icra dosyasında hiçbir işlem yapılmadığı, zamanaşımı sebebiyle takibin durmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verdiği karar, Özel Dairece yukarıda yazılı gerekçe ile bozulmuş, mahkemece borçluya ödeme emri tebliğe çıkarılmadığı gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.
Özel Daire ile yerel mahkeme arasındaki uyuşmazlık, yenileme dilekçesiyle birlikte ödeme emrinin de tebliğ edilip edilmediği buna bağlı olarak itirazın süresinde yapılıp yapılmadığı noktasındadır.
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılan takipte itiraz, İİK.nun 168. ve 169. maddeleri uyarınca ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde İcra Tetkik Merciine yapılır.
Somut olayda borçluya 06.07.1999 tarihinde tebliğ edilen ödeme emri, borçlunun şikayeti üzerine İstanbul 8. İcra Tetkik Mercii'nin 14.07.1999 tarih 1999/960-988 sayılı kararı ile iptal edilmiş, alacaklı 19.02.2002 tarihinde yenileme talebinde bulunmuştur. Ancak, mahkemece borçluya ödeme emrinin tebliğe çıkarıldığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.
Yerel mahkemece verilen direnme kararı bu nedenle usul ve yasaya uygundur.
Ne var ki, Özel Dairece işin esası incelenmeksizin karar verildiğinden davalı (alacaklı) vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daire'ye gönderilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, direnme uygun bulunduğundan dosyanın işin esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için 12. Hukuk Dairesi'ne, gönderilmesine, 09.06.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy