(6762 S. K. m. 1019)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İskenderun Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 16.4.2002 gün ve 1998/639-2002/210 sayılı kararın incelenmesi davalı vekilince istenilmesi üzerine,
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 16.12.2002 gün ve 2002/10221-7877 sayılı ilamı ile;
...Davacı vekili, 4.11.1997 tarihli sözleşme ile ihraç kaydıyla satın alınan demirlerin ayıplı olması nedeniyle yurt dışındaki alıcı firmalara ceza ödemek zorunda kaldıklarını iddia ederek 295.000 USA Doları zararlarının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı savunmasında, davaya konu malların bağımsız gözetim firması gözetiminde ve davacının elemanlarının huzuru ile gemiye yüklendiğini, yüklemeden soma sözleşmenin 6/3. maddesi uyarınca ayıp definde bulunulmasının mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dava konusu malların ayıplı olması nedeniyle davalının, davacının uğradığı zararları karşılaması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı, demirlerin paslı olarak yüklendiği gerekçesiyle alıcısına ödediği ve yaptığı masrafların tahsilini istemektedir.
Malların bağımsız gözetim elemanı kontrolünde gemiye yüklendiği bu yükleme sırasında ayıplı malların belirlenerek gemiden indirildiği ve yerine yeni mal yüklendiği gözetim firması raporları, gemi kaptanının tuttuğu rapordan anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 6/4. maddesinde ise, malların gemi üzerinde teslim edileceği ve teslim sonrası çıkan sorunlardan satıcının sorumlu olamayacağı kararlaştırılmıştır.
Bu durumda, malzemede oluşan paslanma nakliye sırasında meydana geldiğinden, bundan davalı satıcı sorumlu tutulamaz.
Mahkemece açıklanan hususlar gözetilerek davanın reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulü doğru görülmemiştir...
gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davalı vekili
Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle; davacı şirketin tayin ettiği gözetim firması Vitsan Gözetim Mümessillik ve Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenen 19.12.1997 gün ve LG-555/97 numaralı Muayene Belgesinde, satıma konu demirlerin kimyasal ve mekanik testlerinin tayin edilen eksperler tarafından üretim süresi boyunca imalatçı davalının laboratuarında denetlendiğinin, kargodan temsili numuneler alınarak ölçümler yapıldığının, demirlerin sevkiyat tarihinde yeni üretilmiş, passız, kuru ve BS 449/88, derece 460'a uygun olduğunun belirtilmesine; düzenlenen konşimentolarda yükün gemiye sağlam ve eksiksiz alındığını gösteren Güvertede Temiz Teslim (Clean Of Board) kaydı bulunmasına; varış limanında yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen raporlardaki açıklamalardan, demirlerin bir kısmında saptanan paslanmaların nakliye aşamasındaki gemi koşullarından, yoğuşmadan ve atmosferik koşullardan kaynaklandığının anlaşılmasına ve bu raporlarda, demirlerde mevcut pasların boyama yoluyla kapatıldığının kabulünü gerektirecek bir değerlendirmenin de bulunmamasına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire Bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 15.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy