(506 S. K. m. 80/11) (1163 S. K. m. 58)
Dava: Taraflar arasındaki "iptal" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Trabzon İş Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 01.05.2003 gün ve 2003/96 E- 184 K.sayılı kararın incelenmesi davalı vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 26.06.2003 gün ve 2003/5464-6130 sayılı ilamiyla; ( ...Dava, ortağı olduğu S.S.Taşönü Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin prim borcu nedeniyle maaşına konulan haczin kaldırılması istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının adı geçen kooperatifi temsil yetkisi olmayıp sadece ortağı olduğundan bu durumdan prim borcundan dolayı sorumluluğu söz konusu olmayacağından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
Yapılan inceleme de, davalı Kurum tarafından davacının kooperatif yönetim kurulu üyesi olduğu iddia edilmekte olup, mahkemece bu yön üzerinde durulmayıp, davacının yönetim kurulu üyesi olup olmadığı ile temsile yetkili olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadığı görülmektedir.
Yapılacak İş Ticaret Sicil Memurluğu, Ticaret Sicil Gazetesi Kooperatif Ana Sözleşmesi Kooperatif Tüzüğü ve kooperatifçe tutulması gereken yasal defterler kooperatif Genel Kurul kararları getirtilerek davacının yönetim kurulu üyesi olup olmadığı, yönetim kurulu üyesi ise, kooperatifi temsile yetkili olup olmadığı kooperatif yönetim kurulu üyesi olmasa dahi, kooperatif yönetim kurulunca davacının temsile yetkili kılınıp kılınmadığı araştırılmak, sonucunda davacının kooperatif temsile yetkili olduğunun anlaşılması halinde, davacının 506 sayılı Kanun'un 80.maddesi 11.fıkrası gereğince prim borcu nedeniyle sorumlu olacağına karar vermek gerekir.
Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu mahkemece davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Davacı, kooperatifi temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olmadığından S.S.Taşönü Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin prim borcundan sorumlu tutulamayacağının tespiti ile maaşına konan haczin kaldırılmasını istemiştir.
Mahkemenin, "davacının kooperatifi temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olmadığı" gerekçesiyle davanın kabulüne dair verdiği karar, yukarıda belirtilen nedenle Özel Dairece bozulmuş, yerel mahkemece "Araklı Noterliğince tasdikli imza sirkülerine göre davacının kooperatifi temsile yetkili olmadığının anlaşıldığı, başkaca incelemeye gerek olmadığı" gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.
Somut olayda Sosyal Sigortalar Kurumu, S.S.Taşönü Köyü Kalkınma Kooperatifi Başkanlığı adına işlem gören işyerinin ödenmeyen prim borçlarının tahsili için 6183 Sayılı Kanun gereği takibe girişmiş, alacağın kooperatiften tahsil edilememesi üzerine yönetim kurulu üyelerinin şahsi sorumluluğuna giderek yönetim kurulu üyesi olan davacının çalıştığı yerden aldığı maaşı üzerine haciz konulmuştur.
Davacının, kooperatifin yönetim kurulu üyesi olduğu yönünde bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.Davacının kooperatifi temsile yetkili kılınmış yönetim kurulu üyesi olup olmadığının mahkemece yeterince araştırılıp araştırılmadığı uyuşmazlık konusudur.
Her ne kadar, yönetim kurulu, kanun ve ana sözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organı ise de, kanun koyucunun amacı, tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişiyi sorumlu tutmaktır.Kanunda da belirtildiği gibi, "Ana sözleşme, Genel Kurula veya Yönetim Kuruluna, kooperatifin yönetimini veya temsilini kısmen veya tamamen kooperatif ortağı bulunmaları şart olmayan bir veya birkaç müdüre veya Yönetim Kurulu üyesine tevdi etmek yetkisini verebilir."
Maddeden de anlaşıldığı üzere kendisine temsil ve ilzam yetkisi verilen kişi veya kişiler kooperatifin işlemlerinden sorumludurlar.
Dosyada bulunan Araklı Noterliğince 7.7.1997 tarih 2419 yevmiye numara ile tasdikli imza sirkülerine göre, "29.6.1997 tarihinde yapılan kooperatif olağan genel kurul toplantısında Yönetim Kurulu Başkanı ve Başkan Yardımcısının kooperatifi birinci derecede, temsilci üyenin ikinci derecede temsil etmeye yetkili olduğu Yönetim Kurulu Başkanı, Başkan Yardımcısı ve Temsilci Üyenin de müşterek iki kişinin imzası ile temsil ve ilzama yetkili olduğu Sözleşmenin 70 inci maddesine göre yukarıdaki isimleri yazılı kişilerin Kooperatifin Ünvanı yazılarak altının iki imza ile temsil etmelerine ve imza sirküsü çıkartmalarına yetkili olduklarına karar verildiği davacının kooperatif başkanı, başkan yardımcısı ve temsilci üye olmadığı, kooperatifi temsile ve ilzama yetkili kılınmadığı kooperatifi temsil yetkisinin bulunmadığı açıkça anlaşılmaktadır.
Bu belge karşısında, davacının kooperatifi temsile yetkili kişi olup olmadığının başkaca araştırılmasına gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle usul ve yasaya uygun olan direnme kararı onanmalıdır.
Sonuç: Davalı vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, 4792 sayılı S.S.Kurumu Kanunun 2868 sayılı Yasa ile değişik 24/c maddesi uyarınca kurumdan harç alınmasına mahal olmadığına, 18.02.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy