(2004 S. K. m. 68, 149/b)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 5.İcra Mahkemesi'nce itirazın kaldırılması talebinin reddine dair verilen 16.03.2004 gün ve 2003/1748 E,-2004/344 K. sayılı kararın incelenmesi davacı alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesi'nin 13.05.2004 gün ve 2004/7287-12176 sayılı ilamı ile;
(... Alacaklı, borçlu hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmış olup, İİK. nun 149/b.maddesi doğrultusunda borçluya 152 nolu ödeme emri tebliğ ettirilmiştir. İpotekli takipte ödeme emrinin gönderilebilmesi için ayrıca hesap katının tebliğine ilişkin zorunluluk olmayıp, kredi sözleşmesine dayalı takip yapılması halinde İİK. nun 68/b maddesi uyarınca borçluya hesap özeti gönderilmesi gerekli bulunduğundan mahkemece takibin şekli göz ardı edilerek İ.İ.K.nun 68/b maddesinde öngörülen takip tarihinde 1 aylık süre dolmadığından bahisle itirazın kaldırılması talebinin reddine karar verilmesi isabetsizdir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, itirazın kaldırılması istemine ilişkindir.
A- DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı-alacaklı vekili; müvekkilinin davalıdan alacağına karşılık, borçlu adına tapuda kayıtlı bulunan 192 ada 54 parsel sayılı taşınmazın 80/1724 arsa paylı 3.kat 8 nolu bağımsız bölüm üzerinde lehine tesis edilen ipotek nedeniyle, davalı borçlu aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe giriştiğini; Borcun ödendiğine dair hiçbir belge ibraz edemeyen borçlunun borca itirazının haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın kaldırılmasına, borçlunun %40'dan az olmamak üzere yasal tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
B- DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı-borçlu vekili; davacının müvekkiline borçlandığı 50.000.000.000.TL.yi ödemediğini savunarak; davanın reddine, davacının % 40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
C- YEREL MAHKEME KARARININ ÖZETİ:
Yerel mahkeme; Takip alacaklısının, borçludan alacağına karşılık olmak üzere 30.10.2003 tarihinde bir ay süreli karz ipoteği tesis edildiği, ancak ipotekten kaynaklanan alacak muaccel hale gelmeden alacaklı tarafından 7.10.2003 tarihinde takibe girişilmiş olması karşısında takibe konu ipotek belgesinin takip tarihi itibarıyla İcra ve İflas Kanunu'nun 68.maddesinde yazılı belgelerden sayılamayacağı gerekçesiyle, Davanın reddine, davacının asıl alacağın % 40'ı oranında icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar vermiştir.
D- TEMYİZ EVRESİ, BOZMA VE DİRENME:
Davacı-Alacaklı vekilince temyiz edilen karar, Özel Daire'ce yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuş;
Yerel Mahkeme önceki gerekçesini tekrarlayarak direnme kararı vermiştir.
E- MADDİ OLAY:
Dosya içeriğine göre, davacı-alacaklı tarafından, davalı-borçlu aleyhine, 30.10.2003 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe girişilmiş; İcra ve İflas Kanunu'nun 149/b.maddesi doğrultusunda borçluya ödeme emri tebliği üzerine, borçlunun borca itiraz etmesi nedeniyle görülmekte olan davada alacaklı, itirazın kaldırılmasını talep etmiştir.
F- GEREKÇE:
Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık; mahkemece, takip tarihinde, İcra ve İflas Kanunu'nun 68/b maddesinde öngörülen bir aylık süre dolmadığı gerekçesiyle mi davanın reddedildiği; yoksa ipotek senedinde öngörülen bir aylık süre dolmadan, dolayısıyla alacak muaccel hale gelmeden takibe girişilmesi nedeniyle takip dayanağı belgenin İcra ve İflas Kanunu'nun 68.maddesinde sayılan belgelerden olmadığı gerekçesiyle mi davanın reddine karar verildiği;
Takibin şekli göz önüne alındığında, alacağın muaccel olup olmadığının İcra Mahkemesince incelenip incelenemeyeceği noktalarındadır.
Bilindiği üzere ipotek, halen mevcut (doğmuş) bir alacağın temini veya ileride doğacak bir alacağın temini için ya da ileride doğması muhtemel olan bir alacağın temini için tesis edilebilir.
Doğmuş bir alacağın temini için düzenlenen ipotek akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcunu ihtiva ediyorsa başvurulacak yol, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takiptir (İ.İ.K.m.149-m.149a).
Buna karşılık, ipotek akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını havi değil ise, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip yoluna başvurulmalıdır. Burada, muaccel alacaklar için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip yoluna başvurulabileceğinde, kuşku ve duraksama bulunmamaktadır (İ.İ.K.m.149b).
Bu noktada, borçluya İcra ve İflas Kanunu'nun 149/b.maddesi doğrultusunda ödeme emrinin tebliği üzerine, borçlunun ödeme emrine itirazı halinde İcra ve İflas Kanunu'nun 62.maddesinden 72.maddesine kadar olan hükümleri uygulanır (İ.İ.K.m.150a).
O halde İcra Mahkemesinin, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibine vaki itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında, takip dayanağı belgeleri İcra ve İflas Kanunu'nun 68.maddesinde öngörülen esaslara göre inceleme yetkisi bulunduğu açıktır.
Bu açıklamalar çerçevesinde somut durum değerlendirildiğinde; takip dayanağı 30.10.2003 tarihli ipotek akit tablosundan, alacaklı lehine bir ay süreli karz ipoteği tesis edildiği, ancak davacı-alacaklı tarafından, ipotekten kaynaklanan alacak muaccel hale gelmeden, 07.11.2003 tarihinde borçlu aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takibe girişildiği ve borçluya İcra ve İflas Kanunu'nun 149/b maddesi uyarınca ödeme emri tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla Yerel Mahkemece, takip tarihi itibarıyla İcra ve İflas Kanunu'nun 149 b maddesinde öngörülen muacceliyet şartı gerçekleşmediğinden takip dayanağı ipotek senedinin İcra ve İflas Kanunu'nun 68.maddesinde yazılı belgelerden olmadığı gerekçesiyle, itirazın kaldırılması talebinin reddine dair isabetli teşhis ve değerlendirme sonucu verilen karar usul ve yasaya uygundur. Direnme kararı bu nedenle onanmalıdır.
Sonuç: Davacı-alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcının peşin alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 16.02.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy