(2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadıköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 6.12.2001 gün ve 2000/350-2001/1252 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 15.10.2002 gün ve 2002/9403-10680 sayılı ilamı ile;
(... Davacı, emlak komisyoncusu olduğunu, davalı ve dava dışı Eşin D. arasındaki satış sözleşmesine aracılık yaptığını, 18.11.1998 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, davalının sözleşme gereğince ödemesi gereken komisyon ücretini ödemediği için icra takibi yaptığını ancak takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı ise davacı ile komisyon sözleşmesi yapmadığını, sözleşme aslı ibraz edilince beyanda bulunacağını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 2.700.000.000 TL. asıl alacak ve 1.800.000.000 TL. icra inkar tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
BK'nun 404. maddesi gereğince tellallık sözleşmesinin yazılı olması geçerlilik koşuludur. Davacı, davalıya ait taşınmaz satımına aracılık ettiğini ve aralarında 18.11.1998 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşmede kararlaştırılan komisyon ücretinin ödenmediğini belirterek itirazın iptalini istemiştir. Davalı ise kendisi ile davacı arasında düzenlenmiş tellallık sözleşmesi bulunmadığını savunarak akdi ilişkiyi inkar etmiştir. Davacı tarafından ibraz edilen tellallık sözleşmesi suretindeki imzayı davalı inkar etmiş ve aslının ibraz edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Davacı ise, sözleşme aslının davalıda olduğunu beyan etmiştir. Aslı ibraz edilmeyen ancak fotokopisi ibraz edilen belge üzerinde imza incelemesi yapılamaz, yapılmış olsa bile bu rapora itibar edilemeyeceğine göre aslı ibraz edilmeyen suret sözleşmeye değer izafe etme olanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle anılan yasa maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle, dosyaya davacı tarafça sunulan sözleşme metninin fotokopi değil, karbon kağıdı kullanılarak oluşturulmuş nüsha niteliğinde olduğunun bilirkişi raporlarıyla sabit bulunmasına; niteliği gereği, komisyoncuya ödenecek ücreti de içermesi nedeniyle, komisyon sözleşmesine dayalı olarak alacak talebinde bulunacak taraf durumundaki komisyoncunun, uyuşmazlık halinde kendisine ödenecek ücret alacağının genellikle tek belgesini oluşturan ve kendi bürosunda düzenlenen sözleşmenin birinci nüshasını elinde tutmasının hayatın olağan akışının gereği bulunmasına; buna rağmen, davacı vekilinin 20.9.1999 günlü dilekçesinde, matbu metne kalemle eklemeler yapılmak suretiyle oluşturulduğu anlaşılan birinci nüshanın, davacı elinde olmadığını, dava dışı alıcıya verildiğinin bildirilmiş olmasına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire Bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 16.03.2005 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy