(2675 S. K. m. 22) (4722 S. K. m. 17) (743 S. K. m. 517)
Dava: Taraflar arasındaki veraset ilamının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 5.5.2004 gün ve 2001/1544- 2004/550 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 12.7.2004 gün ve 2004/8403-9741 sayılı ilamı ile,
(...Mirasçılık ve mirasın geçişi, miras bırakanın ölümü tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. (4722 S. K. m.17) 2644 Sayılı Tapu Kanununun 35. maddesi; karşılıklılık olmak koşulu ile yabancı gerçek kişilerin Türkiye'deki taşınmaz mallara sahip olabileceklerini ve bunları miras yolu ile iktisap edebileceklerini hükme bağlamıştır. Bu yasa hükmü 19.7.2003'te 4916 sayılı Yasa ile değiştirilerek, Türkiye Cumhuriyeti ile arasında karşılıklılık olmayan devlet vatandaşlarının, kanuni miras yoluyla edindikleri taşınmazların intikal işlemlerinin yapılarak tasfiye edilip bedele çevrileceğini öngörmüştür.
Davacı hazine 2.6.1998 tarihinde ölen Helayel Al-Abeeri'den alınan Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 4.2.2000 gün ve 2000/1458 sayılı veraset ilamının iptaline karar verilmesini istemiştir. Miras bırakan Helayel Al-Abeeri'nin tüm mirasçılarının Suudi Arabistan uyruklu oldukları tartışmasızdır. Suudi Arabistan ile Ülkemiz arasında karşılıklığın olmadığı Adalet Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın yazıları ile sabittir.
Miras ölenin milli hukukuna tabidir. Türkiye'de bulunan taşınmaz mallar hakkında Türk Hukuku uygulanır. (2675 S. K. m. 22) Miras, miras bırakanın ölüm günündeki hükümlere göre mirasçılarına intikal eder. (4722 S. K. m.17) Miras ölümle açılır. Hiçbir işleme tabi olmadan kendiliğinden mirasçılarına intikal eder. (743 S. MK. m. 517) Mirasçı olabilmek için, miras bırakanın vefatı anında sağ ve mirasçılığa da ehil olması gerekir. (743.S. MK. m. 522) Bir kişinin mirasçılığa ehil olup olmadığı mirasın açıldığı gündeki hukuki statüsüne göre de belirlenir.
Miras; miras bırakan Helayel Al-Abeeri'nin ölüm günü 2.6.1998'de açılmıştır. Daha sonra 19.7.2003'te yürürlüğe giren 4916 sayılı Yasanın uygulanma olanağı yoktur. Mirasın açıldığı gün ki hükümlere göre de; Suudi Arabistan uyruklu mirasçıların Türkiye'deki taşınmazı miras yolu ile iktisap etmesine imkan bulunmamaktadır. Bu açıklama karşısında taşınmaz yönünden davacı hazinenin talebinin kabulü gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır...)
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire Bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK. nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA, 25.05.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy