Hukuk Genel Kurulu 2007/4-207 E., 2007/209 K. İSTEMİN KISMEN KABULU KİŞİLİK HAKLARINA SALDIRI İDDİASI
1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 429 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki "maddi ve manevi tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadıköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 21.12.2004 gün ve 2003/1504-2004/1027 sayılı kararın incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 18.04.2006 gün ve 3462-4531 sayılı ilamı ile,
(...Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istem kısmen kabul edilmiş, karar davalılardan Basın Yat. San. ve Tic. A.Ş., Celalettin K....... ve Volkan Karsan tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, Amerikan vatandaşı olup, 1991 yılından bu yana Marmara Üniversitesi Yabancı Diller Bölümünde Öğretim Görevlisi olarak görev yaptığını belirterek "Halka ve Olaylara T........" adlı gazetenin 15/07/2003 tarihli sayısında "incilci Hoca" başlığıyla verilen haberde "davacının Eskişehir'de İncil ve Haç dağıtıp İsa'yı anlatırken yakalandığını, 4 saat sorgudan sonra bırakıldığını, daha sonra kayıplara karıştığını, misyoner birliği tarafından Anadolu'da misyonerliği yaymak için görevlendirildiğini, Türkiye'yi işgalci ve soykırımcı gösteren yazıları olduğunu, Türkiye'nin kürtleri soykırıma uğrattığını"; 16/07/2003 tarihli sayısında "İncilci Hoca Defediliyor" başlığı ile "T........ gazetesinin ses getirdiğini, misyoner ve bölücü hocanın öğretim üyeliğine son verileceğini, misyoner hocanın kayıp olduğunu, sürekli yer değiştirdiğini; 25/07/2003 tarihli sayısında "Hem Pisyoner, hem utanmaz" başlığı ile "davacının Türkiye'ye soykırımcı ve işgalci yaftasını yapıştırdığını, Türkiye'yi soykırıma uğratmakla suçlayan utanmaz C......'nın Türk Ordusunun yüzlerce kürt köyünü yaktığını iddia ettiğini"; 03/08/2003 tarihli nüshada ise "Eskişehir'de İncil ve Haç dağıtırken yakalanan C......'nın Türkiye aleyhine bölücü yazılar yazdığı"; 27/08/2003 tarihli sayıda "Türkiye aleyhine bölücü yazılar yazan C......'nın gençlere incil dağıtırken yakalandığını, bunun üzerine üniversitece soruşturma açıldığını, C......'nm Türkiye'de demokrasi yok başlıklı yazı kaleme alarak Türkiye'yi işgalci ve soykırımcı olarak gösterdiğini, Rektör Prof. Erem'in bu tip insanların ülkemizde barındırılmaması gerektiğini ifade ettiğini, çalışma izninin de iptal edilerek bir an önce Türkiye'den çıkarılmasını sağlayacağını söylediğini"; 29/08/2003 tarihli sayıda "İncilci Hoca Aralık'da gidiyor" başlığı ile "İncil dağıtırken yakalanan C......'nın Marmara Üniversitesi ile olan sözleşmesinin yenilenmeyeceğini", belirten ifadeler kullanılarak yapılan asılsız haberlerle davacının kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
Davalılar vekili cevabında haberin gerçek ve güncel olduğunu, davacının Eskişehir'de İncil ve Hristiyanlığı öven kitapları dağıtırken yakalandığını, bu durumun polis tutanakları ile sabit olduğunu; ayrıca davacının internette insan hakları adlı sitede San Francisko Chronicl'e adlı gazetede 7 Mayıs 1994 yılında yayınlanmış "Türkiye'de Demokrasi yok" başlıklı yazısına ulaşıldığını ve anılan yazıda Türk topraklarındaki bölgelerin kürt illeri olarak gösterildiğini, haberlerin verildiği andaki beliriş biçimine uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece haberlerde yer alan iddiaların hiçbirinin kanıtlanmadığı, kullanılan üslup ve biçimin davacının kişilik haklarına ağır ve haksız bir saldırı niteliğinde olduğu ve internette yayınlanan yazıların davacı ile ilgisinin doğrulanmadığı gerekçesiyle istem kısmen kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan ve yayın tarihlerinden kısa bir süre öncesinde Eskişehir'de polislerce tutulan 09/07/2003 tarihli tutanakta "...gelen ihbarda iki şahsın Esnaf Sarayı civarında Hristiyanlığa ait kitaplar dağıttığının belirtilmesi üzerine yapılan araştırmada şahısların Müfide K...... ve ABD vatandaşı Hans Rai C...... oldukları; bu şahsın Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsünde İngilizce Öğretmeni olarak çalıştığı; şahısların güvenlik şube müdürlüğüne davet edildiği, ellerinde bulunan Yeni Yaşam Yayınlarına ait Dergi, ...Yaşamın anlamı ne? Hristiyanlık neden yanlış anlaşılıyor, Hristiyanlığın temelleri adlı kitapların incelenmesi sonucunda yasak yayınlardan olmadığı ve şahısların aranan şahıslar olmadıkları anlaşılmış, kitaplar iade edilerek haklarında adli işlem yapılmadan şubeden gönderildikleri" belirtilmiştir. Davacı tanığı olarak dinlenen Protestan Kilisesinde görevli Müfide K...... tutanaktaki olayı doğrulamıştır.
Dinlenen davalı tanıkları ise davacının Hristiyanlık propagandası yaptığını belirtmişlerdir. Yine dosyaya sunulan ve tercümesi yapılan internet yayınlarındaki yazarın isminin davacının ismi ile aynı olduğu görülmektedir. Şu haliyle 09/07/2003 tarihli tutanak ve davacının ismi ile aynı ismi taşıyan kişi tarafından Türkiye'ye yönelik bölücülük unsurları taşıyan internette yayınlanan yazılar gözetildiğinde dava konusu yayınlar yayın tarihi itibariyle görünürdeki gerçeğe uygun olduğu gibi, misyonerlik faaliyetlerinin yoğunlaşması nedeniyle günceldir. O halde kişilik haklarına saldırıdan söz edilemez. Şu durumda davanın reddi gerekir.
Anılan yön gözetilmeden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davalılar vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine 11.04.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy