(2004 S. K. m. 277) (YHGK. 13.06.2007 T. 2007/4-325 E. 2007/352 K.)
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; B... 9. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 9.3.2005 gün ve 205/51 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 20.7.2005 gün ve 5925-8547 sayılı ilamıyla; (....Dava, BK.nun 18. maddesine dayalı danışıklı işlemin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece istem reddedilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, davacıya borçlu olan davalı Bedri'in sahibi olduğu gayrimenkulü muvazaalı olarak önce eşi diğer davalı Nurcihan'e, bilahare de onun B
.. Dış Tic. A.Ş.'ne devretmiş olduğu iddiasıyla yapılan bu satışın iptali istemidir. Davacı dava dilekçesinde davalı Bedri'ye 1997 yılında Bulgaristan'daki özelleştirme sırasında satın alınan bir şirket dolayısıyla aralarında ortaklık ilişkisi kurulduğunu, bilahare şirketin ekonomik durumunun kötüleşmesi üzerine davalıya hisse devri yapıldığını ve davalı Bedri 'nin de buna karşılık senetler verdiğini, ancak sonradan yine davalı Bedri tarafından bu senetlerin bedelsiz kaldığı iddiasıyla davacı aleyhine senetlerin iptali davası açıldığını bilahare anılan davadan davalı Bedri vekilinin feragat ettiğini, davacının da masraf ve vekalet ücreti talebinde bulunmadığını; ancak senet iptali davasını davalı Bedri adına açan Avukat Arif H... olduğunu ve feragat beyanında ise bir başka avukatın bulunduğunu; Avukat Arif H...'ın bunun üzerine davacı ve davalı Bedri'yi müteselsil sorumlu göstererek İstanbul Barosu Hakem Kurulunda vekalet ücreti alacak davası açtığını, anılan davada vekalet ücretinin davacı ve davalı Bedri'den tahsiline karar verildiğini; ancak Bedri'nin borcunu karşılar malı olmaması nedeniyle diğer sorumlu davacının İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2002/7770 esas sayılı dosyasına 265.512.634.034 TL yatırdığını ve bunun davalı Bedri Ş
'ten tahsili için açtığı davanın derdest olduğunu ancak davayı kazanması halinde dahi daha önce alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla davalı Bedri tarafından diğer davalı eşine yapılan satış nedeniyle bu alacağı tahsil edemeyeceğinin açık olduğunu belirterek davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretini tahsil etmesini engellemek amacıyla yapıldığı iddiasıyla tasarrufun muvazaa nedeniyle iptalini istemiştir.
Davalılar cevabında, davaya konu alacağın devir tarihinden sonra doğduğunu, devirin muvazaalı olmadığını; davacının devir işleminden çok önceden haberi olduğunu; davalı Nurcihan tarafından K... 2. Tapu Sicil Müdürlüğünden 9.12.1999 tarihli davacı lehine 732 milyar lira bedelli ipotek tesis ettiğini; 10.12.1999 tarihli davacıya ipotek belgesi verildiğini 27.8.2002'de ipoteği kendisinin fek ettirdiğini belirterek davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece alacağın İ... Baro Hakem Kurulunda açılan 2002/25 esas sayılı dava sonunda doğduğunu; alacağa konu borç ilişkisinin ister İ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan 2001/1134 esas sayılı senet iptali davasının açılma tarihi olan 19.6.2001, ister bu davanın feragat edildiği 29.8.2001 tarihli ister bu davanın karara bağlandığı 31.8.2001 ve isterse İstanbul Barosu Hakem Kuruluna davanın açıldığı 28.12.2002, tarihinde (aslında anılan dava tarihi 14.2.2002 karar tarihi (10.7.2002) doğduğu kabul edilsin satış işleminin 17.9.1998 tarihinde yapılması karşısında bu işlemin dava konusu alacağın tahsilini önlemek amacıyla muvazaalı olarak yapıldığının kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle istem reddedilmiştir.
Dosya kapsamına göre taraflar arasında 1997 yılında ortaklık ilişkisi kurulduğu ve hisse devri yapılarak buna karşılık senetler düzenlendiği, anılan tarihlerde davalı Bedri Şefik, borcun doğumuna neden olan B
Sugar A.D şirketinin ortaklarından paylarını satın aldığı, davacıya da 2.934.159 USD karşılığı senet verdiği, ancak bu senetlerin karşılıksız olduğu iddiası ile iptalini istediği bu isteğinden vazgeçtiği, böylece durumunun kötüleştiğini, borçlarını ödeyemeyecek duruma geldiğini anlayınca, taşınmazı danışıklı olarak devrettiği, böylece alacak-borç ilişkisinin devirden önce kurulduğu, bu arada Bedri'nin taşınmazını 17.9.1998'de diğer davalı eşine devrettiği onun da bilahare 30.5.2003 tarihinde B
. Dış Ticaret A.Ş.'ne devrettiği bu devrin dahi ilk işlemden itibaren muvazaanın varlığını güçlü bir konuma getirdiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar devir işlemi 1998 tarihinde yapılmışsa da taraflar arasında önceden alacak-borç ilişkisi olduğu, davacıya ait olan alacak daha sonra kesinleşmiş ise de temelinin 1997 yılındaki ilişkiden doğduğu, buna dair senetler düzenlendiği iddia edilmesi ve yine davalıların da cevaplarında davacının devir işleminden daha önceden haberdar olduğu ve lehine tesis edilen ipoteği kendisinin fek ettirdiğini belirtmeleri karşısında mahkemece davaya konu gayrimenkulün tapu kaydının tüm dayanakları-akit tabloları, ipotek vs. sınırlamalarına dair işlem belgeleri ile taraflar arasında düzenlendiği belirtilen senetler getirtilip tarihleri ve tarafların tutumları hak ve yükümlülükleri tartışılıp sonucuna göre karar verilmelidir.
Anılan yön gözetilmeden ve bütün deliller toplanıp tartışılmadan eksik inceleme sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davacı vekili
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, muvazaa hukuksal temeline dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
İptali istenen tasarrufun yapıldığı 17.9.1998 tarihinde davacının doğmuş bir alacağının bulunmadığı, davacı ile davalılardan Bedri arasında Bulgaristan'da 1997 yılında yapılan özelleştirme sonucu satın alınan şirket hisseleri nedeniyle kurulu bulunan ortaklığın, alacak borç ilişkisinin temeli olarak değerlendirilemeyeceği, tasarrufa konu taşınmaz üzerinde davacı lehine oluşturulan 9.12.1999 tarihli ipoteğin, 27.8.2002 tarihinde davacının talebi üzerine terkin edildiğinin anlaşılmış olması karşısında, taşınmazın devrine ilişkin tasarrufun muvazaa iddiasıyla iptalinin istenebilme olanağı bulunmamakta olup, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcı peşin alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 14.02.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy