(4721 S. K. m. 6)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; K... Sulh Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 23.06.2006 gün ve 2004/670 E- 2006/345 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 31.10.2006 gün ve 2006/12442-14000 sayılı ilamı ile;
(... Davalının dava dışı ortağı Mehmet ile birlikte halı ticareti yaptığını, davacının da davalı taraftan halı alıp buna dair senetleri davalıya verdiğini, davalının da bu senetleri dava dışı ortağı Mehmet'e ciro ettiğini, bu senetler nedeniyle davacının banka havalesiyle toplam 3480-YTL. para gönderdiğini ancak, verilen senetlerinde aynı alacağa ilişkin olması nedeniyle ödemenin mükerrer hale geldiğini beyan ederek ödenen 3480-YTL. alacağın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı savunmasında, davacının halı alışverişi nedeniyle kendisine 7500-YTL. borcunun olduğunu, senetler ciro edilmeden evvel 2000-YTL.yi ödediğini, kalan borcu içinde davacının verdiği senetleri dava dışı ortağına ciro ettiğini, davacı ile 30.03.2004 tarihinde yaptıkları hesaplaşma sonucunda davacının 3480-YTL. borcunun kaldığını banka ile gönderilen paraların havale hükmünde olup bunun hangi senet ile ilgili olduğunun gösterilmediğini, bu durum ise davacının dava konusu alacak dışındaki kendisinden satın aldığı halıların bedellerine ilişkin olduğunu gösterdiğini ifade etmiştir.
Mahkemece, davacının iddiasını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında halı alışverişinin yapıldığı konusunda bir uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık, yapılan ödemenin davaya konu edilen halı alımı dışında senede bağlanmayan başka alışverişten kaynaklanan borçtan ötürü yapılmış olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
MK. mad. 6 gereğince, kural olarak herkes, iddiasını ispat etmekle mükelleftir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre, ödemenin, başka bir borca yönelik olduğu iddiasını, davalı ispat etmekle mükelleftir.
Bu durumda, davalı taraf savunmasında, davacının ödeme yaptığını, ancak bu ödemelerin dava konusu senetlerin karşılığı yapılan ödeme değil, davacı ile aralarındaki başka ticari ilişkilerden kaynaklanan borcuna karşılık yapılmış ödeme olduğunu iddia ettiğine göre bu iddiasını ispat etmekle mükelleftir.
O halde mahkemece, yukarıdaki ilkeler ışığında, davalının bu iddiasını ispata yönelik yasal delilleri sorulup toplanmalı, hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yanlış gerekçeler ile ispat yükü tersine çevrilerek, davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K. nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 17.12.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy