(6762 S. K. m. 12, 18) (YHGK 21.09.1983 T. 1980/11-2721 E. 1983/823 K.) (YHGK 16.10.1996 T. 1996/13-346 E. 1996/699 K.)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gaziosmanpaşa Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nce davanın yargı yolu bakımından görevsizlik nedeni ile reddine dair verilen 3.11.2006 gün ve 2006/237-395 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 20.3.2007 gün ve 2007/867-897 sayılı ilamı ile,
(...1- Dava niteliği ve içeriği itibarıyla tacir yada tacir sayılan taraflar arasında haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, yargı yolu bakımından davaya bakmakla görevli olmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç davanın niteliğine, tarafların sıfatına, dosya kapsamında toplanan delillere uygun düşmemiştir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesi hükmünde ise, kendi kuruluş kanunları gereğince hususi hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları belirtilmiş, aynı kanunun 12/11 maddesi hükmünde de; su, gaz elektrik dağıtım, telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı/müstakil bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluş olarak 2560 sayılı Kanunla kurulmuş olan davalı İSKİ Genel Müdürlüğünün, anılan kanun hükümlerine göre, Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetçiler ve Genel Müdürlük'ten oluşan organları vasıtasıyla yönetilmesi, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarla belirlenip, bütçesinin Kamu İktisadi Teşekküllerinde uygulanan bütçe formülüne göre düzenlenmesi ve genel kurul onayına sunulması, yönetim ve denetim kurullarının Genel Kurul kararıyla ibra edilmesi, işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunları ile bunların ek ve tadillerine tabi olmaması, alım, satım ve ihalelerinde uygulanacak esas ve usullerin ayrı bir yönetmelikle belirlenmiş olması dikkate alındığında özel hukuk hükümlerine göre idare edilen bir kamu kuruluşu olduğunu kabul etmek gerekir.
Az yukarıda açıklanan hükümler dikkate alındığında, tacir sayılan ve faaliyetlerini özel hukuk hükümlerine göre yürüten davalı İSKİ Genel Müdürlüğü aleyhine açılacak davaların adli yargı yerinde görülmesi gerektiği kuşkusuzdur. Verilen hizmetin kamu hizmeti olması bu olguyu değiştirecek bir neden değildir.
Hal böyle olunca mahkemece az yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak davalı tarafın yargı yolu itibarıyla görev itirazının reddine karar verildikten sonra taraflardan delilleri sorulup saptanması, gösterecekleri delillerin toplanması, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davanın esası yönünden bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, hüküm yerinde dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi dahi isabetsiz, davacı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davacı vekili
Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle Hukuk Genel Kurulu'nun 21.9.1983 gün ve 1980/11-2721 Esas, 1983/823 Karar; 29.11.1995 gün ve 1995/11-647 Esas, 1995/1043 karar; 16.10.1996 gün ve 1996/13-346 Esas, 1996/699 Karar sayılı ilamlarının da aynı yönde bulunmasına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire Bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile,direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 26.11.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy