Hukuk Genel Kurulu 2008/5-742 E., 2008/740 K. KAMULAŞTIRMASIZ EL KOYMA NEDENİYLE TAZMİNAT TAŞINMAZIN AYNINDAN DOĞAN DAVALAR
1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 13 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki “
“Kamulaştırmasız elkoyma nedeniyle tazminat”
” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Silivri Asliye 2. Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 10.05.2007 gün ve 2006/708-2007/227 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 08.10.2007 gün ve 2007/9819-11112 sayılı ilamı ile; (...Mahkemece bozma ilamına uyularak hüküm kurulmuş, verilen karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
Bozma kararına uyulmasına rağmen bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;
Bilirkişiler bozmadan sonra verdikleri ek raporlarında, münavebe ürünlerinin İlçe Tarım Müdürlüğünce belirlenen hasat dönemi toptan kilogram satış bedelleri ile dekara üretim giderlerini almak suretiyle taşınmaza değer biçmeyip raporda gösterilen gerekçelerle Haller Müdürlüğü ve TMO resmi verilerine göre değer biçmişlerdir.
Bu durumda, yukarıdaki esaslara uygun değer biçilmesi için yeniden ek rapor alınması, bilirkişilerin önceki raporlarında direnmeleri halinde yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak alınacak rapora göre hüküm kurulması gerekirken, bozma öncesi düzenlenen rapora dayalı olarak verilen ek rapora göre hüküm kurulması, doğru görülmemiştir…
…) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davalı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü;
Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Hukuk Genel Kurulu’ndaki görüşmeler sırasında; temyiz dilekçesinde sözü edilen, karar tarihinden sonra yürürlüğe giren 06.03.2008 tarih ve 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi uyarınca Ekli 42 sayılı liste kapsamında, dava konusu taşınmazın bulunduğu Kamiloba Beldesi Büyükçekmece İlçesine katılmış ise de; aynı Kanunun Geçici 2. maddesi uyarınca “
“ilçe belediyelerine katılan belediyelerin tüzel kişiliği, organları ve bunların hak, yetki ve görevleri ilk genel mahalli idareler seçimine kadar devam edeceğinden”
”, dava konusu taşınmazın yargı çevresinin değişmediği ve özellikle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.06.1963 gün E:4/38 K:60; 28.12.1983 gün E:1981/3-644 K:1983/1408 ve 20.06.1984 gün E:1984/3-356 K:1984/719 sayılı kararlarında da açıkça vurgulandığı gibi, kamulaştırmasız el koyma karşılığının dava edilmesi bir tazminat istemini içerdiğinden, taşınmaz mal üzerindeki ayni hakka ilişkin bulunmayan böyle bir davada, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 13. maddesinde yer alan “
“Taşınmazın aynına ilişkin davalar, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür”
” hükmünü amir kesin yetki kuralının uygulanamayacağı sonucuna varılmış ve işin esası incelenmiştir.
Mahkemenin; arazi niteliğindeki taşınmaza buğday-kavun münavebesi esas alınarak değer biçen bilirkişi kurulu raporunu benimsemek suretiyle davanın kısmen kabulüne dair verdiği ilk karar, Özel Dairece, “
“Bilirkişi heyetince münavebe ürünü olarak alınan buğday ve kavunun ortalama kilogram fiyatlarının ve üretim giderlerinin İlçe Tarım Müdürlüğünce bildirilen resmi verilerdeki fiyatların üstünde alınmak suretiyle hesaplama yapan bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği”
” gerekçesiyle bozulmuş; Yerel Mahkemece bozma gereğince alınan ek rapora dayanılarak davanın kısmen kabulüne dair verdiği ikinci karar, Özel Dairece yukarıda yazılı nedenle bozulmuş ve Mahkemece “
“aynı yerde bulunan başka taşınmazlar yönünden görülüp kesinleşen diğer davalarda TMO ve Büyükşehir Belediyesi Hal Müdürlüğü verilerinin esas alındığının anlaşıldığı”
” gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.
Silivri Tarım İlçe Müdürlüğü’nden getirtilen resmi veri listesinde, kavun ürünü için birim fiyat 0,35 YTL, Ortalama gider 525,00 YTL, Buğday ürünü için birim fiyat 0,33 YTL, Ortalama gider: 113,64 YTL bildirilmiş; hükme esas alınan bilirkişi raporunda kavun ürünü için birim fiyat 0,50 YTL, İşletme giderleri 201,00 YTL, Buğday ürünü için birim fiyat 0,36 YTL, İşletme giderleri 85.00 YTL kabul edilmek suretiyle hesaplama yapılmış ve “
“taşınmazın yıllık net gelir hesabında, üretim ve işletme giderleri ile ürün taban piyasa (pazar) fiyatları için Tarım İlçe Müdürlüğü, T.M.O, Ziraat Odası ve Pazar verilerinden ve ilgili kurum ve kuruluşlardan karşılaştırmalı olarak faydalanıldığı”
” belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere; bilirkişi kurulunca Tarım İlçe Müdürlüğü cevapları ile yetinilmeyerek, İstanbul Ticaret Odası, İstanbul Haller Müdürlüğü ve Toprak Mahsulleri Ofisinden münavebe ürünlerinin kilogram satış bedelleri ile dekara üretim giderleri getirtilmiş; anılan kurum ve kuruluşların verilerinden karşılaştırmalı olarak faydalanılmak suretiyle kavun ve buğdayın satış fiyatı ve üretim giderleri belirlenerek, dava konusu taşınmaza değer biçilmiştir.
Somut olayın özelliği itibariyle; Yerel Mahkemece, bilirkişilerin araştırmasına ve kurumlardan alınan belgelere dayanan, karşılaştırmalı olarak belirlenen kilogram satış bedelleri ile üretim giderleri esas alınarak, taşınmazın özellikleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle değer biçen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğrudur.
O halde, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararı onanmalıdır.
S O N U Ç : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, 17.12.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy