Hukuk Genel Kurulu 2008/16-744 E., 2008/746 K. EKSİK İNCELEME KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ
1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 438 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki "Kadastro tespitine itiraz" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Samsun Kadastro Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 23.02.2006 gün ve 1991/39 E-2006/2 K. sayılı kararın incelenmesi, davalılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 16.Hukuk Dairesinin 07.11.2006 gün ve 2006/5718-7052 sayılı ilamı ile; (“
“...Yargıtay bozma ilamında özetle: "Uyuşmazlığın müşterek miras bırakanın ölümünden sonra terekenin mirasçıları arasında paylaşılıp paylaşılmadığı ve paylaşılmış ise taşınmazın hangi tarafa isabet ettiğine ilişkin olduğu açıklanarak paylaşımın mevcut olup olmadığının yöntemine uygun olarak araştırılması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; çekişmeli parselin Koca Ahmet mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarafların ortak miras bırakanları Alemdaroğlu Koca Ahmet'e ait iken ölümü ile mirasçılarına intikal ettiği ve mirasçıları arasında usulüne uygun olarak yapılmış bir taksimin bulunmadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.
Çekişmeli taşınmaz irsen intikale, taksime, hisse satışı ve zilyetliğe dayanılarak davalılar adına tespit edilmiş, davacılar taşınmazın kök muris Koca Ahmet'e ait iken ölümü ile mirasçılarına intikal ettiği ve mirasçıları arasında usulüne uygun olarak yapılmış bir taksimin bulunmadığını ileri sürerek tesbitin iptalini ve taşınmazın Koca Ahmet mirasçıları adına tapuya tescilini istemişlerdir. Davalılar yargılama sırasında ısrarla; taşınmazın kök muris Koca Ahmet'ten intikal ettiğini muristen intikal eden 19 parça gayrimenkul daha bulunduğunu, bunlardan 17 tanesinin halen kadastrosu yapılmayan Gölalan Köyü hudutları içerisinde, çekişmeli taşınmazla beraber 3 parselinde Üçpınar Köyünde olduğunu, murisin ölümünden sonra yapılan taksimde, mirasçıların ikamet durumu da nazara alınarak Gölalan Köyündeki 17 adet taşınmazın davacılara, Üçpınar Köyündeki 3 taşınmazında davalılara bırakıldığını, 50 yılı aşkın süredir kullanmanında bu şekilde sürdürüldüğünü ifade etmişlerdir. Gölalan Köyünde halen kadastro çalışmalarının yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda doğru sonuca varılabilmesi için taraflardan Gölalan Köyündeki taşınmazlarla ilgili delilleri sorulup celbedilmeli, bundan sonra Gölalan Köyündeki taşınmazlar üzerinde ayrı ayrı keşif icra edilerek, bu taşınmazların geçmişte kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne surette kullanıldığı, tarafların kök murisi Ahmet'e ait olup, davacılar tarafından kullanılıyor ise bu kullanmanın taksime dayalı olup olmadığı, taksime dayalı değilse neye dayalı olduğu etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, muristen intikal eden tüm taşınmazlarla ilgili tutanaklar getirtilip incelenmeli, hükmüne uyulan bozma ilamında yazılı diğer hususlarda yerine getirildikten sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davalılar vekili
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve direnme kararının verildiği tarih itibariyle HUMK.2494 sayılı Yasa ile değişik 438/II.fıkrası hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Davacılar, dava konusu 302 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına kadastro sırasında tespit ve tescil edilmiş ise de, aslında kök miras bırakanları Alemdaroğlu Koca Ahmet’ten geldiğini, mirasçıları adına tescil edilmesi gerektiğini ileri sürerek, payları oranında adlarına tapuya tescil edilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalılar ise, miras bırakanlarının taşınmazlarının mirasçılar arasında taksim edildiğini, çekişme konusu taşınmazın da kendilerine intikal ettiğini, davacıların da kullanımında bulunan taşınmazlar olduğunu bildirerek, davanın reddini cevaben savunmuşlardır.
Mahkemece, taksim yapılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve bu hüküm Özel Dairece 25.02.1991 tarihli bozma ilamında “
“…Paylaşıma dayanan taraftan bu hususa ilişkin delilleri sorulmalı paylaşım yapılmışsa, paylaşımın yapılmadığını iddia eden tarafın bu taşınmazdaki hissesine karşılık ne aldığı,taşınmaz almışsa nereden aldığı ve kimin adına tesbit edildiği araştırılmalı,gerektiğinde ilgili tutanaklar getirtilip incelenmeli, uzun süreli kullanmanın harici paylaşımın karinesi olduğu düşünülmeli,paylaşımda eşitliğin zorunlu bulunmadığı göz önünde tutulmalıdır. Eksik inceleme ile hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu…
…” gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, iddiaların araştırılması yönünden keşif kararı alınmış, ancak daha sonra kök muristen intikal eden Gölalan Köyündeki diğer taşınmazlarda keşif yapılmamıştır. Taksim olgusunun belirlenmesi için kök miras bırakandan intikal eden tüm taşınmazlar başında keşif yapılmalı,dava konusu taşınmazlarla aynı köyde bulunan diğer iki taşınmaza ait kadastro tutanakları ve çap kayıtları da getirtilerek,bozma ilamında değinildiği üzere taksim olgusu araştırılmalıdır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, yukarıda belirtilen ve bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
S O N U Ç : Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararına ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesl gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 17.12.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy