(1163 S. K. m. 99) (1086 S. K. m. 7, 27) (4077 S. K. m. 3, 23) (6762 S. K. m. 5)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki Kooperatife üye kaydı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 4. Tüketici Mahkemesi'nin görevsizliğine dair verilen 18.02.2008 gün ve 2008/72 E. - 2008/63 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 03.11.2008 gün ve 2008/6709-12895 sayılı ilamı ile; (...Davacı, davalılardan.............inşaat Mobilya Dekorasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile diğer davalı ............... D.......... Konut Yapı Kooperatifi arasında 15.05.2004 tarihli kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşmeyle yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümlerden birini taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile davalı yükleniciden satın aldığını, ancak inşaatın bitirilip dairenin teslim edilmediğini ileri sürerek, yüklenici ile yapılan temlik sözleşmesi gereğince davalı...............D.........Konut Yapı Kooperatifi'ne üyeliğinin tesisine karar verilmesini istemiştir.
Davalı kooperatif, davalı yüklenici şirketin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini, inşaatın mevcut hali ile davacının kooperatiften bir istekte bulunamayacağını, davada görevli mahkemenin de Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiş, diğer davalı ise davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi gereğince söz konusu kanunun uygulanmasından kaynaklanan hukuk davalarının, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın mutlak ticari dava olduğu, bu nedenle davaya bakmakla görevli mahkemenin de Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilerek, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, dosyanın görevli Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesinde, Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır hükmü bulunmakta ise de, yasanın anılan hükmünde belirtilen ticari davalar, kooperatif ile ortağı arasındaki hukuk davalarıdır. Somut olayda davacı, davalı kooperatifin ortağı olmadığından, taraflar arasındaki ihtilafa 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun uygulanması ve bu nedenle de davanın ticari dava sayılması mümkün değildir. Kooperatifle diğer davalı şirket arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan şahsi hakkın yüklenici tarafından davacıya temlik edilmesi de, bu sonucu değiştirmez.
4822 Sayılı Kanununla değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunu'nun 3. maddesi (c) bendi ile konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar da Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un kapsamına alınmıştır. Anılan yasanın (e) bendindeki tanıma göre tüketici, bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi, (t) bendindeki tanıma göre de satıcı, kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetler kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri ifade eder. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunu'nun 23. maddesi hükmüne göre de, bu kanunun uygulanması ile ilgili çıkacak her türlü ihtilafa Tüketici Mahkemelerinde bakılması gereklidir. Dava konusu taşınmaz konut niteliğinde olup, davanın dayanağı olan sözleşme de, yükleniciden kazanılan kişisel hakka ilişkin bulunduğundan, taraflar arasındaki uyuşmazlığa 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un uygulanması gerekli olduğu gibi, aynı yasanın 23. maddesi gereğince de davada görevli mahkeme de Tüketici Mahkemesidir. Bu nedenle mahkemece işin esası incelenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davacı vekili
Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava kooperatife üye kaydı istemine ilişkindir.
Mahkemenin Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle verdiği görevsizlik kararı, özel dairece yukarıda belirtilen nedenle bozulmuş, mahkemece 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesinin 1. fıkrasına göre Kooperatifler Kanunu'ndan kaynaklanan tüm hukuki uyuşmazlıklar ticari dava sayılacağı gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesinin 1. fıkrası Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır hükmünü içermektedir.
Somut olayda kooperatife üye kaydedilmesi istemi bulunduğuna göre bu dava mutlak ticari davadır. Ticaret Kanunu 5. maddesi uyarınca bu davalara o yerde Ticaret Mahkemesi varsa bu mahkemenin bakması yasa gereğidir. Bu durumda yerel mahkemenin davada Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli bulunduğuna ilişkin görevsizlik kararı usul ve yasaya uygun olup direnme kararının onanması gerekir.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcı peşin alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 04.11.2009 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy