Hukuk Genel Kurulu 2009/17-21 E., 2009/55 K. BOZMAYA UYMA VEYA DİREME İŞLEMDEN KALDIRMA VE DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASI KARAR DÜZELTME
1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 409 ] 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 440 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki davadan dolayı, bozma üzerine direnme yoluyla Gaziantep 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 28.05.2008 gün ve 2008/216 E- 272 K. sayılı Kararın bozulmasını kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ndan çıkan 24.09.2008 gün ve 2008/17-588 Esas, 2008/573 Karar sayılı ilamın, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi davalı Muharrem Oktay vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla; Hukuk Genel Kurulu’nca dilekçe, düzeltilmesi istenen ilam ve dosyadaki ilgili bütün kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, İcra İflas Kanununun 277 ve devamı maddelerince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Yerel mahkemenin, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 409/son maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair verdiği karar, Özel Dairece; HUMK.’un 409/son maddesinde öngörülen; “
“dava, ilk yenilemeden sonra, bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz.”
” koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemenin direnme kararı, Hukuk Genel Kurulu’nca; Özel Daire bozma ilamı doğrultusunda oybirliği ile bozmuştur.
Burada Yargıtay’ca verilen hangi kararlar aleyhine karar düzeltme yoluna gidilemeyeceğinin açıklanmasında fayda bulunmaktadır. Şöyle ki,
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440/III-3. maddesi gereğince;
1-Sulh Mahkemesi Kararları hakkındaki Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna başvurulamaz. Ancak (istisnaları);
a)Mirasçılık belgesi verilmesi hakkındaki isteklerle bu belgenin değiştirilmesi veya iptali davaları hakkındaki Sulh Hukuk Mahkemesi kararları hakkındaki Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilebilir(Md.440/III-1).
b)Kira sözleşmesi ile ilgili,
aa-kira sözleşmesine dayanan tahliye (ve akdin feshi) davalarına ilişkin olmak üzere Sulh Hukuk Mahkemesi kararları hakkındaki Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilebilir(yalnız bunun için gayrimenkulün bir yıllık kira bedeli toplamının karar düzeltme sınırından az olmaması gerekir(Md.440/III-2).
bb-Tahliye veya kira akdinin feshi davaları ile birlikte açılmış kira alacağı veya tazminat davalarına ilişkin olmak üzere Sulh Hukuk Mahkemesi kararları hakkındaki Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilebilir(yalnız bunun için istenen kira alacağının veya tazminat tutarının karar düzeltme sınırından az olmaması gerekir) (Md.440/III-2).
cc-Tahliye veya kira akdinin feshi davalarına veya bu davalarla birlikte açılmış kira alacağı veya tazminat davalarına karşılık olarak açılan karşılık davalara ilişkin olmak üzere Sulh Hukuk Mahkemesi kararları hakkındaki Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilebilir(yalnız bunun için karşılık davanın miktar veya değerinin karar düzeltme sınırından az olmaması gerekir)(Md.440/III-2).
c)Kat Mülkiyeti Kanunundan doğan davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi kararları hakkındaki Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilebilir(yalnız bunun için davanın miktar veya değerinin karar düzeltme sınırından az olmaması gerekir)(Md.440/III-2).
2-Miktar veya değeri altı milyar lira (2006 yılında 6.580,00 YTL.; 2007 yılında 7.090,00 YTL.; 2008 yılında 7.600,00 YTL.; 2009 yılında 8.510,00 YTL.) den (m.427, V) az olan davalara ait hükümlerin onanması veya bozulmasına ilişkin Yargıtay Kararları hakkında karar düzeltme yoluna gidilemez (Md.440/III-1).
3-Usule ilişkin nihai kararlar hakkındaki Yargıtay Kararları için karar düzeltme istenemez;
a)Görevsizlik kararlarının temyizi üzerine verilen Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez (Md.440/III-3).
b)Yetkisizlik kararlarının temyizi üzerine verilen Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez(Md.440/III-3).
c)Hâkimin reddi hakkındaki merci kararlarının temyizi üzerine verilen Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez(Md.440/III-3).
d)Davanın açılmamış sayılması kararlarının (Md.193/IV; md.194; md.409/V) temyizi üzerine verilen Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez(Md.440/III-3).
e)Karşılık davanın açılmamış sayılması kararının temyizi üzerine verilen Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez(md.440/III-3).
f)Başka mahkemelerde açılmış olan davaların birleştirilmesi kararının temyizi üzerine verilen Yargıtay Kararına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez(Md.440/III-3).
g)Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin yargı yeri belirlemesine (merci tayinine) ilişkin kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez(Md.440/III-3).
4-Hakemlerin verdikleri hükümlerin ve HUMK.’un tahkim hükümlerine göre mahkemece verilecek kararların (örneğin md.519) onanmasına veya bozulmasına ilişkin Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez.
5-İş Mahkemesi Kararlarının temyizi üzerine verilen Yargıtay Kararlarına karşı karar düzeltme istenemez (İş Mahkemeleri Kanunun md.8/III).(Prof. Dr. Baki Kuru; Hukuk Muhakemeleri Usulü; Baskı;2001, cilt;5, sayfa;4851 vd.)
Bu durum karşısında, HUMK.’un 440/III-3. maddesi uyarınca, Hukuk Genel Kurulu’nun davanın açılmamış sayılmasına ilişkin bozma kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurulamaz. O nedenle karar düzeltme istemine ilişkin dilekçenin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Muharrem Oktay vekilinin karar düzeltme istemine ilişkin dilekçenin REDDİNE, istek halinde karar düzeltme harcının iadesine, 4.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy