(2004 S. K. m. 72)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki Borçsuzluğun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 27.11.2007 gün ve 2006/484 E.-2007/378 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 27.10.2008 gün ve 5789 E.-10079 K. sayılı ilamı ile;
(...Dava, takibe konulan 20.000 YTL bedelli bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davalı M. Y. hakkındaki davadan vazgeçildiğinden reddine,
Davalı E. Ş. yönünden davanın kabulüne dair kararın davalı E. Ş. vekilince temyizi üzerine
Dairemizce bozulan karara uyularak yapılan yargılama sonunda,
Davanın M. Y. yönünden vazgeçme nedeniyle reddine karar verildiğinden ve bu husus temyize konu olmadığından, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davalı E. Ş. yönünden davanın reddine, asıl alacak üzerinden hesaplanan %40 tazminatın davacıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava konusu senedin Klas Turizm İnşaat Gıda Su Ürünleri Ltd. Şti. adına ve kendi adına asaleten M. B., D. B. ve E. Ş. ve Ş. A.Ş. vek. Av. M. Ali Öztürk arasında düzenlenen 03.05.2001 tarihli protokolün 3/a maddesinde hükme bağlanan senet olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Anılan protokolün 3/a maddesinde; kalan 105.000.000.000 TL'nin 20.000.000.000 TL'lik kısmının Şifa A.Ş.'nin Kepez Elektrik A.Ş.'ne olan borcuna mahsuben şimdilik ödenmeyeceği, Klas Turizm Ltd. Şti.'nin, Şifa A.Ş.nin bu borcundan sorumlu olmadığının tespiti için Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/321 Esas sayılı dosyasından bu konuda verilecek karardan itibaren 2 ay içinde ödenmek üzere Klas Turizm Ltd. Şti.'nin açık tarihli 20.000.000.000 TL'lik bir adet senet verdiği kararlaştırılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü yönünden mahkemece bu protokol hükmü üzerinde durulup tartışılarak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir....)
gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI:
Dava, takibe konulan 20.000 YTL (TL) bedelli bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Yerel mahkemece, 3.5.2001 tarihli protokol incelendiğinde; davacının davalıya 260.000,00YTL borçlu olduğu ve bu borcun ödenmesi konusunda yapılacak işlemlerin belirlendiği, yine davacının davalıya olan borcundan 20.000,00YTL'lik kısmının Şifa A.Ş.'nin Kepez Elektrik A.Ş.'ye olan borcundan dolayı bu borca mahsuben şimdilik ödenmeyeceği, davacı şirketin borçlu olmadığına ilişkin davanın sonuçlandırılmasından itibaren 2 ay içinde ödenmek üzere açık tarihli belirtilen bedelli bono verildiğinin kabul edildiği, Asliye 1. Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan davada davacı şirketin söz konusu davada borçlu olmadığına karar verildiği, bu hali ile davacının belirtilen protokolden ve dolayısıyla bonodan dolayı borçlu olduğu, davacının bu borcun olmadığı hususunu ispatlar nitelikte bir delil ileri süremediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Daire'ce yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuştur.
Yerel Mahkeme, önceki kararında direnmiş; hükmü temyize, davacı vekili getirmiştir.
Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu'nun önüne gelen uyuşmazlık; davanın tarafları arasında düzenlenen 3.5.2001 tarihli Protokolün 3/a maddesi hükmünün yerel mahkemece bozma öncesi verilen kararda, bozma ilamında işaret edilen şekilde tartışma ve inceleme konusu yapılıp yapılmadığı, noktasındadır.
Her ne kadar bozma ilamında yerel mahkemenin bozmaya konu kararında anılan Protokolün 3/a maddesinin inceleme ve tartışma konusu yapılmadığına işaret edilmişse de; yerel mahkemece, taraflar arasında düzenlenen ve davanın esasına etkili olan 3.5.2001 tarihli Protokolün 3/a maddesi hükmünün incelendiği, bu protokolde geçen Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/321 Esas sayılı dosyasından verilen karar da göz önünde tutulmak suretiyle eldeki davaya yansımasının değerlendirildiği ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında edindiği kanaate göre de bir karar verildiği, anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca, yerel mahkemenin bozmada eksikliğine işaret edilen hususların ilk kararda yer aldığına ilişkin direnmesi usul ve yasaya uygundur.
Ne var ki, Yüksek Özel Dairece davacı vekilinin işin esasına ilişkin temyiz itirazları bozma nedenine göre incelenmediğinden, bu yönde inceleme yapılmak üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle direnme uygun bulunduğundan, davacı vekilinin işin esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 19. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy