(2918 S. K. m. 95) (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4- Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 11.04.2007 gün ve 2006/1783 E., 2007/705 K. sayılı kararın incelenmesi davalılardan B... Tic. Ve San. İnş. Ltd. Şirketi vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 08.06.2009 gün ve 2008/3050 E., 2009/6984 K. sayılı ilamı ile;
(... Davacı sigorta vekili, müvekkiline ZMSS poliçesi ile sigortalı davalı şirkete ait aracın, sürücü belgesiz diğer davalının kullanımındayken meydana gelen kaza sonucu müvekkilince zarar gören 3 ncü kişiye 2.250,00 YTL ödendiğini ileri sürerek, poliçe genel şartları uyarınca bu meblağın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan şirket vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, ZMSS. sözleşme ilişkisinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olup, bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı K.T.K'nun 95/2 nci madde hükmü uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı, kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı, bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.
Somut olayda, davacı şirkete aracını sigorta ettiren taraf olduğu iddiasıyla, davalılardan şirket hakkında dava açılmış ise de, davacının dayandığı poliçe dosyaya ibraz edilmemiştir.
Bu durumda, mahkemece, davalılardan şirketin sigortalı olduğu poliçenin davacı tarafa varsa ibraz ettirilmesi, bu davalıya husumet düşüp düşmeyeceği üzerinde yeterince durulup denetime elverişli bir şekilde tartışılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönden eksik incelemeye dayalı mümeyyiz davalı yönünden de davanın kısmen kabulü, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre davalılardan şirket vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Karar: Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir.
Davacı sigorta şirketi vekili, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası poliçesi ile sigortalıları olan aracın sebebiyet verdiği trafik kazasında hasar gören karşı araç için ödenen hasar bedelinin Genel Şartların 4. maddesi uyarınca sigortalı aracın sürücü belgesiz kullanılması nedeniyle sigorta ettiren davalıdan rücuan tahsilini istemiştir.
Yerel mahkemece bilirkişi raporu uyarınca davanın kısmen kabulüne dair verilen karar Özel Dairece yukarıda belirtilen nedenlerle bozulmuş; yerel mahkemece, sigorta şirketinin dayandığı poliçenin dosya içinde olduğu gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.
Direnme kararı davalılardan B... Tic. Ve San. İnş. Ltd. Şirketi vekili tarafından temyiz edilmektedir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle dosya içinde bulunan poliçenin davalı şirketin taraf olduğu poliçe olmamasına; sigorta şirketinin teminat dışı halleri gerekçe göstererek sigortalayan olarak davalı şirkete dönebilmesi için davalı B... Tic. Ve San. İnş. Ltd. Şirketinin tarafı olduğu sigorta poliçesinin varlığının ve incelenmesinin zorunlu bulunmasına; davanın niteliği gözetildiğinde Özel Daire bozma ilamında davalı şirketin taraf olduğu poliçenin dosya içinde bulunmadığı gerekçesiyle eksikliğin giderilmesinin istenilmiş olduğunun açık bulunmasına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalılardan B... Tic. Ve San. İnş. Ltd. Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK. nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 15.04.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy