Hukuk Genel Kurulu 2011/17-15 E., 2011/132 K. TRAFİK KAZASINDAN KAYNAKLANAN MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 429 ] 2918 S. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU [ Madde 96 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki "Trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Menderes Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 25.01.2008 gün ve 2007/322 E., 2008/30 K. sayılı kararın incelenmesi davalılardan G…
… Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 06.07.2009 gün ve 2009/5043-5006 sayılı ilamı ile;
("...Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların malik, sürücü ve trafik sigortacısı oldukları araçların karıştıkları trafik kazası sonucunda, müvekkilinin desteği ve oğlu M…
… T…
…'ın vefat ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 2.000.00 YTL maddi ve 13.000.00 YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında verdiği ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 12.000.00 YTL'na yükseltmiştir.
Davalılar E…
… D…
…. ve M …
…. M…
…. S…
… vekili, duruşmalara katıldığı halde esasa ilişkin beyanda bulunmamıştır.
Davalılar T…
…. G…
… ve O…
… G…
… vekili cevap dilekçesinde, davacının, ölenin desteğinden yoksun kaldığını ispatlaması gerektiğini ve manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı G…
… Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, poliçe limiti ile sorumlu olduklarını savunmuştur.
Davalı A…
… A.Ş. yetkilisi cevap dilekçesinde, kusura göre poliçe limiti ile sorumlu olduklarını, manevi tazminat talebinin teminat kapsamı dışında kaldığını savunmuştur.
Mahkemece, toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporuna ve kusur durumuna göre, maddi tazminat talebinin kabulü ile, 12.000.00 YTL maddi tazminattan, 9.000.00 YTL'nın davalılar E... D..., M.. M.. S.. ve Güneş Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen, 3.000.00 YTL'nın ise davalılar T.. G.., O.. G.. ve Aksigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, alacağa olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına; manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 8.000.00 YTL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar E... D... ve M.. M.. S..'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazla istemin reddine, davalılar T.. G.. ve O.. G.. yönünden manevi tazminat konusunda hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davalı G…
… Sigorta A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dava konusu trafik kazası çoklu kaza olup, davalı G…
… Sigorta A.Ş.'ne trafik poliçesi ile sigortalı aracın kazanın oluşumunda 6/8 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir. 2918 Sayılı KTK.'nun 96/1.maddesi, "Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur." hükmünü içermektedir. Aynı maddenin 2.fıkrasında, "Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerden birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyi niyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır." hükmü yer almaktadır.
Somut olayda, trafik sigortacısı olan davalı G.. Sigorta A.Ş., poliçe limitinin tamamını Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 30.05.2007 tarih, 2003/608 Esas ve 2007/337 Karar sayılı ilamına istinaden, kazada ölenin eş ve çocuğuna (mirasçılarına) verilmek üzere 08.08.2007 tarihinde icra dosyasına ödemiştir. Bu durumda, 2918 Sayılı KTK.'nun 96/2. maddesi uyarınca, ödemenin iyi niyetli olup olmadığı, davalı G…
… Sigortanın çoklu trafik kazasını öğrenip, öğrenmediği davacıya karşı sorumluluktan kurtulup kurtulmadığı tartışılıp değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...")
gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davalılardan G…
… Sigorta A.Ş. vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
İşin esasına girilmeden önce temyize konu kararın direnme kararı niteliğinde olup olmadığı ve temyiz inceleme görevinin Hukuk Genel Kuruluna ait olup olmadığı hususu ön sorun olarak incelenmiştir.
Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (HUMK.429 mad.).
Eş söyleyişle; mahkemenin yeni bir delile dayanarak veya bozmadan esinlenerek gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması halinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.
Somut olayda da; bozma ilamında davalılardan G…
… Sigortanın tefrik edilen dosyanın davacılarına yapmış olduğu ödemenin iyi niyetli olup olmadığı hususunun tartışılıp değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine değinilmiş, mahkemece bozmadan esinlenilerek bu hususta değerlendirme yapıldıktan sonra direnme olarak adlandırılan karar verilmiştir.
Bu durumda, Yerel Mahkemece direnme kararı olarak nitelendirilen temyize konu bu kararın, gerçekte bir direnme kararı değil yeni bir hüküm niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.
Kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenme görevi ise Hukuk Genel Kuruluna ait olmayıp, Özel Daireye aittir.
Bu nedenle dosya Özel Daireye gönderilmelidir.
S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 17.HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine, 13.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy