(1086 S. K. m. 440, 442/A)
Dava: Taraflar arasındaki tasarrufun iptali-tapu kaydındaki haciz şerhinin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;
Gaziantep Asliye 3.Hukuk Mahkemesince davacı-karşı davalı Maliye Bakanlığının davasının reddine, davalı-karşı davacı A. U.ın talebinin ise idari işleme tahakkuk ettiğinden dava dilekçesinin reddine dair verilen 30.12.2008 gün ve 2008/326 E. 604 K. sayılı kararın incelenmesi davacı-karşı davalı Maliye Bakanlığı ve davalı-karşı davacı A. U. vekilleri tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01.04.2010 gün ve 2009/9922-2010/2955 K. sayılı ilamı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiş; direnme kararının davacı-karşı davalı Maliye Bakanlığı vekilince temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulunun 18.05.2011 gün ve 2011/17-237 E. 2011/337 K.sayılı ilamıyla yeni hükmün bulunduğuna işaretle, bu hükme yönelik temyiz itirazları incelenmek üzere dosyanın Özel Dairesine gönderilmesine karar verilmiş ve dosya takibi işlemlerin yapılması için mahalline gönderilmiş ise de mahkemece dosya hiçbir işlem yapılmaksızın tekrar Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek, dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Bilindiği üzere, direnme kararları üzerine verilen Hukuk Genel Kurulu kararlarına karşı karar düzeltme yolunun açık olup olmadığı hususu, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440/1 ve 442/A maddeleri çerçevesinde değerlendirilir.
Hukuk Genel Kurulu kararına mahkemece uyulması zorunluluğu ise, karara karşı tüm yasal yolların tüketilmesinden sonra gözetilecek bir husustur.
Hukuk Genel Kurulu kararına karşı karar düzeltme yolunun açık olması halinde dosya yerel mahkemeye gönderilerek taraflara tebliği ve karar düzeltme hakkının kullanılabilmesi için gerekli sürenin verilmesi sağlanır ve karar düzeltme talebinde bulunulması halinde buna ilişkin işlemler yerel mahkemece tamamlanarak dosya, Hukuk Genel Kuruluna karar düzeltme incelemesi yapılmak üzere gönderilir. Bu inceleme sonunda verilecek karar kesindir.
Yerel Mahkeme, bu halde kararın mahiyetine göre takibi işlemleri yapar; karar bozma ise mahkemece buna uyularak karar verilir; şayet onama ise karar kesinleştirilir. Eğer yeni hükmün varlığı ya da direnmenin uygun bulunmasına ilişkin ise bu halde de kararda işaret olunan daireye gerekli inceleme yapılmak üzere gönderilir.
Hukuk Genel Kurulunun kararına karşı karar düzeltme yolu açık olduğunda kararın taraflara tebliğ edilmeden ve bu yasal yol tanınmadan ne Hukuk Genel Kuruluna ne de Daireye gönderilmesi olanaklı değildir.
Mahkemelerce, yargılamanın usul hükümlerine uygun ve gecikmeksizin sonuçlandırılması, her aşamada gösterilmesi gereken özen ve dikkatle mümkündür.
Yerel Mahkemece, Hukuk Genel Kurulu kararının dosya temyize gönderilirken alınması gereken giderler kullanılarak taraflara tebliği ile karar düzeltme istemlerine olanak sağlanması, bu yola başvurulması halinde karar düzeltme istemlerinin incelenmesi için Yargıtaya gönderilmesi, gidilmediği takdirde ise diğer takip eden işlemlerin yapılması gerekirken; hiçbir işlem yapılmadan dosyanın Yargıtaya gönderilmiş olması beklenen özen ve dikkate uygun düşmediği gibi, zaman kaybına ve giderlerin artmasına da neden olmaktadır.
O halde mahkeme; Hukuk Genel Kurulu kararının içeriği yeni hüküm nedeniyle daireye şeklinde olsa dahi doğrudan daireye dosyayı göndermeyecek; kararı taraflara tebliğ edecek ve bu karara karşı karar düzeltme talebinde bulunulursa Hukuk Genel Kuruluna; karar düzeltme talep edilmezse de kararda işaret olunan şekilde özel daireye gönderilmesi yönünde işlem yapacaktır. Bu işlemler yapılmaksızın dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi doğru değildir.
Şu hale göre mahkemece yapılacak iş; Hukuk Genel Kurulu kararının taraflara tebliği ile karar düzeltme yoluna başvurma olanağı sağlamak ve bu yola başvurulursa dosyayı Hukuk Genel Kuruluna, başvurulmazsa da Hukuk Genel Kurulu kararının gereği yerine getirilmek üzere Özel Daireye göndermek olmalıdır.
Açıklanan nedenlerle dosyanın mahkemesine iadesi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosyanın Mahkemesine İADESİNE, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy