(1163 S. K. m. 16)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti ile Tapu İptali ve Tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 13.03.2008 gün ve 2006/544 E.-2008/79 K. sayılı kararın incelenmesi davalı temsilcileri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 16.Hukuk Dairesinin 16.06.2009 gün ve 2008/5081 E.-2009/4339 K. sayılı ilamı ile;
("...Davacı vekili, davalı kooperatifin üyeliğinden haksız olarak ihraç edildiğini, kooperatif genel kuruluna yaptığı itiraza ilişkin olarak bir karar verilmediğini ileri sürerek, müvekkilinin kooperatif üyesi olduğunun tespitine ve kurada çıkan dairenin tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalının borçlarını ödemediği için davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini ve ihraç kararının kesinleştiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davacı hakkında usulüne uygun olarak alınmış bir ihraç kararının olmadığı ve davacının bir borcunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacının kooperatif üyesi olduğunun tespitine, dairenin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hükmü davalı temyiz etmiştir.
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti ile buna dayalı olarak davacıya tahsis edilen dairenin tapusunun iptali ve davacı adına tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçelerle davanın her iki istem bakımından da kabulüne karar verilmiş ise de; bilirkişi raporunda davacın durumuna ilişkin olarak 13.06.2004 tarihli genel kuruldaki görüşmelere göre iki seçimli bir değerlendirme yapılmış, ancak mahkeme kararında bu durumlardan hangisinin kabul edildiği açıklanmadan ve buna göre gerekçesi belirtilmeden karar verilmiştir. Raporda belirtilen ilk durumun kabulü halinde davacının ihracı genel kurulca iptal edildiğinden, yeniden ihraç prosedürü uygulanmadığından, ortada usulüne uygun bir ihraç kararı bulunmadığından, davacının üyeliğinin tespitine karar verilmesi doğru olacaktır. Rapordaki ikinci durumun kabulü halinde ise, davacıya gönderilen ihtarnamelerde istenilen borç anlaşılır olmadığı için, ortada usulüne uygun bir ihraç kararı bulunmadığı gerekçesiyle üyeliğin tespitine karar verilmesi yine doğru olacaktır. Bununla birlikte, kararın gerekçesinde davacının ihraç edilmesi, hakkın kötüye kullanılması olarak kabul edilmiş ise de; 1998 tarihli 53.000.000-TL ödenmesine ilişkin genel kurul kararının iptali için açılan dava reddedildiğine göre, davacının bu ödemeyi yapmaması nedeniyle ihraç edilmesinin hakkın kötüye kullanılması olarak kabulü isabetsizdir. Bu itibarla davacının kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğru olduğundan, davalı vekilinin bu isteme ilişkin temyiz itirazlarının reddi gerekir. Ancak, davacının tapu iptali ve tescil istemi bakımından, yargılama sırasında davacının kooperatife borcu olduğu belirlendiğine göre, mahkemece bu ikinci istemin reddine karar verilmesi gerekir. Çünkü kooperatif üyeliğine dayalı olarak tapu iptali ve tescil isteminde bulunulabilmesi için, diğer şartların yanında talepte bulunanın kooperatife bir borcunun da bulunmaması gerekir. Bu hususta, mahkemenin davacıya mevcut borcu ödeme olanağı sağlamak suretiyle istemin kabulüne karar vermesi isabetsizdir...")
gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davalı temsilcileri
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalının temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, hükmün tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 15.06.2012 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy