(2004 S. K. m. 45) (1086 S. K. m. 83) (6100 S. K. m. 176)
Dava: Taraflar arasındaki "itirazın iptali" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 28.12.2011 gün ve 2011/362 E.-2011/500 K.sayılı kararın incelenmesi davacı-alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 04.10.2012 gün ve 2012/7481 E.-2012/14288 K. sayılı ilamı ile;
(...1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dosya içerisinde bulunan 26.12.2011 tarihli dilekçeyle borçlusu T.. Mermer Granit Sanayi ve Tic. AŞ.,T.. Mermer Madencilik San. ve Dış Tic. AŞ., Y. B. ve A. B. vekillerinin İstanbul 2. İcra Müdürlüğüne verdikleri dilekçeyle dava konusu 2001/19800 esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazların geri alındığı ve takip konusu borcun kabul edildiğini belirttiklerinden bu davalılar yönünden verilen dilekçe içeriği değerlendirilerek bir hüküm kurulması gerekirken bu yön gözden kaçırılarak anılan davalılar yönünden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...)
gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN: Davacı-alacaklı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı-alacaklı vekili, davalılar asıl borçlu T.. Mermer Granit San. Ve Tic. A.Ş. ve kefilleriyle Genel Kredi Sözleşmeleri imzalandığını, davalı borçluların sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmeyerek borçlarını ödememeleri üzerine İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün, 2001/19800 sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline takibin devamına her bir borçlu için ayrı ayrı icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-borçlular Ü.. Taah. Tic. San. Yat. Kons. A.Ş, Yonca Yapı End. AŞ. A. A. B., M. H. B., D.. Lastik Fabrikası A.Ş., A.. İnş. San. ve Tic. AŞ, B.. Turizm İnş. Ve San. Tic. A.Ş vekilleri: kredilerin usulüne uygun kat edilmediğini, ihtarlarda kredi faiz oranlarının ve kredi hareketlerinin belli olmadığını, davacının ne miktar alacaklı olduğunu bilmediğini, faize faiz talep edildiğini, davacının hem ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile hem de ilamsız takibe geçtiğini, bu hususun İİK.nun 45 inci madde hükmüne aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.
Davalılar T.. Mermer Granit A.Ş.,T.. Mermer Madencilik A.Ş., Y. B. ve A. B. vekilleri; takibe dayanak yapılan (22) adet kredi sözleşmesinden (19) adedinin Türk Lirası cinsinden imzalanmasına rağmen bu kredilerin de Amerikan Doları üzerinden takibe konulduğunu, bu durumun hukuka uygun olmadığını, kredilerden bazılarının ödenip kapatıldığını, bazılarının da teminat mektuplarıyla ilgili olup, bu teminat mektuplarının davacı bankaya iade edildiğini, (7) kredi sözleşmelerindeki T.. Mermer Granit A.Ş.ve Y. B. imzalarının sahte olduğunu, bu nedenle anılan sözleşmeler nedeni ile adı geçen borçluların sorumluluklarının bulunmadığını ifade ederek davanın reddini savunmuştur.
Davalı Ü.. M Gayrimenkul Yatırım A.Ş.vekili; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Diğer davalılar, duruşmalara katılmamış ve cevap vermemişlerdir.
Yerel Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı-alacaklı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece, "1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı banka vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dosyada bulunan 25.12.2006 tarihli (15.01.2007 havale tarihli) dilekçede davalılar Ü.. Taahhüt A.Ş., Yonca Yapı A.Ş., B..ler A.Ş., D.. Lastik A.Ş.ve Ada İnşaat A.Ş. vekili müvekkilleri adına davayı kabul ettiğini beyan etmiş ve buna ilişkin yetki belgesiyle vekaletnameleri de dilekçe ekinde sunmuştur. Bu durumda mahkemece anılan davalılar yönünden, vekillerinin kabulü doğrultusunda karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir" gerekçesiyle davacı yararına bozulmuş, Yerel Mahkemece bozmaya uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sırasında davalı-borçlular T.. Mermer Madencilik Sanayi ve Dış ticaret A.Ş.,T.. Mermer Granit Sanayi ve Ticaret A.Ş, A. B. ve Yetki Berberoğlu vekillerinin "icra dosyasındaki itirazlarını geri aldıkları ve borcu kabul ettiklerini" bildiren dilekçesinden sonra Yerel Mahkemece, davalılar T.. Mermer Granit San.ve Tic. AŞ., Y. B., A. B., T.. Mermer Madencilik San ve Dış Ticaret AŞ., M. H. B., Asya Yapı Endüstrisi AŞ. ve D. A. haklarında mahkemenin 23.03.2009 tarih ve 2002/ 453 Esas, 2009/ 137 Karar sayılı kararı kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına dair verilen karar, davacı-alacaklı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuştur. Yerel Mahkemece, mahkemenin 23.03.2009 tarihli kararının 02.05.2011 tarihi itibariyle kesinleştiği, ortada kesinleşmiş bir mahkeme ilamı varken, daha sonra sunulan bir dilekçeye itibar edilerek, kesinleşmiş mahkeme ilamını ortadan kaldırır veya değiştirir şekilde bir karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.
Direnme hükmünü, davacı-alacaklı vekili temyiz etmiştir.
Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulunun önüne gelen uyuşmazlık; davalı-borçlulardan T.. Mermer Granit Sanayi ve Tic. A.Ş, T.. Mermer Madencilik San. Ve Dış Tic. A.Ş, Y. B. ve A. B. yönünden verilen kararın özel dairenin birinci bozma kararı verdiği 06.05.2010 tarihi itibariyle kesinleşip kesinleşmediği; varılacak sonuca göre adı geçen davalı-borçluların vekilleri tarafından İstanbul 2. İcra Müdürlüğüne verilen 26.12.2011 tarihli dilekçe içeriğinin mahkemece değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Bilindiği üzere davaya son veren taraf işlemlerinden biri olan kabul, davanın taraflarından birinin (davalının) talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir.
Usul hukukumuzda kural olarak hüküm kesinleşinceye kadar dava kabul edilebilir. Ancak, bazı istisnai hallerde kabul davayı sona erdirmez (Hizmet tespiti davalarında olduğu gibi).
Kabul, davayı sona erdiren kesin bir usul işlemidir. Kabulden dönülmesi ve mülga HUMK'nun 83.(HMK.nun 176) maddesine göre, ıslah yoluyla kabulün hükümsüz kılınması olanaksız ise de, irade bozukluğu hallerinde feragat ve kabulün iptali istenebilir (HMK. 311/1-2.cümle; Kuru, B.:Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Cilt:IV, İstanbul 2001, sahife:3646 vd.)
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; yerel mahkemenin davalı-borçlulardan T.. Mermer Granit Sanayi ve Tic. A.Ş, T.. Mermer Madencilik San. ve Dış Tic. A.Ş, Y. B. ve A. B. yönünden davanın kabulüne dair verdiği karar, davacı-alacaklı vekilin temyizi üzerine Özel Dairece bozma kapsamı dışında bırakılarak davacı-alacaklı vekilinin temyiz itirazları ret edilmiştir.
Davalı-borçlulardan T.. Mermer Granit Sanayi ve Tic. A.Ş, T.. Mermer Madencilik San. ve Dış Tic. A.Ş, Y. B. ve A. B. vekili daha sonra 26.12.2011 havale tarihli dilekçeyle borcu kabul ederek itirazlarını geri aldıklarını bildirmiştir. Bu durumda, davalı-borçlular yönünden verilen kararın bozma kapsamı dışında bırakılmasına ve özellikle ikinci kararın temyiz incelemesi üzerine verilen bozma kararında özel dairece "bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine" denilmesine göre kesinleştiği kabul edilmelidir.
Bu nedenle davalı-borçlular T.. Mermer Granit Sanayi ve Tic. A.Ş, T.. Mermer Madencilik San. Ve Dış Tic. A.Ş, Y. B. ve A. B. yönünden verilen kararın kesinleşmiş olması nedeniyle; kesinleşmiş mahkeme ilamını ortadan kaldırır veya değiştirir şekilde bir karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle verilen direnme kararı usul ve yasaya uygundur.
Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında bir kısım üyeler tarafından itirazın iptali davasının icra takibiyle sıkı sıkıya bağlı olduğu ve takibe yapılan itirazın dava şartı olduğu itirazın geri alınmasıyla birlikte dava şartının ortadan kalkmış olduğu ve dava şartının varlığının yargılamanın her aşamasında aranması gerektiği belirtilerek direnme kararının bozulması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de Kurul çoğunluğu tarafından yukarda açıklanan nedenlerle bu görüş kabul edilmemiştir. Bu nedenle, direnme kararının onanması gerekmiştir.
Sonuç: Davacı-alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 29.04.2015 tarihinde oyçokluğu ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy