(6100 S. K. m. 301) (7201 S. K. m. 11) (1136 S. K. m. 41) (Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği m. 52) (YHGK 02.06.2010 T. 2010/10-298 E. 2010/280 K.)
Dava: Taraflar arasındaki YİDK kararının iptali-marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen 01.04.2008 gün ve 2006/415 E-2008/84 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 19.10.2010 gün ve 2009/148 E-2010/10527 K. Sayılı ilamı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, YİDK kararının iptali, davalı şirketin marka başvurusu tescil edilmiş ise hükümsüzlük istemine ilişkindir.
Mahkemenin, davanın reddine dair verdiği karar davacı vekilinin temyizi üzerine, Özel Daire'ce bozulmuş; yerel mahkeme önceki kararında direnmiştir. Hükmü temyize davacı vekili getirmiştir.
Direnme kararı ve ekleri temyiz incelemesi için gönderilmiş ise de yapılan incelemede; dosyanın eksik ikmali için daha önce de Hukuk Genel Kurulu'nun (12.09.2012 gün ve 2012/11-175 E- 2012/574 K. 08.05.2013 gün ve 2012/11-1568 E-2013/686 K. sayılı) kararları ile mahalline geri çevrildiği, ancak geri çevirme kararlarının gereğinin usul ve yasaya uygun biçimde yerine getirilmediği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 301. (Mülga 1086 sayılı HUMK'nun 392.) maddesinde; kararların yazılıp imzalanmasından sonra taraflara tebliğ usulü düzenlenmiş ve yazı işleri müdürü tarafından iki taraftan her birine makbuz mukabilinde verileceği belirtilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 52.maddesinde ise; tebligat işlemlerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve bu kanun uyarınca çıkarılacak yönetmeliklere göre yapılacağı öngörülmüştür.
Tebliğin şekline ilişkin yasal düzenlemelere gelince;
Belirtmelidir ki, tebligat; bilgilendirme yanında belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir. Gerek tebliğ işlemi ve gerekse tebliğ tarihi ancak yasa ve yönetmelikte emredilen şekillerle tevsik ve dolayısıyla ispat olunabilir. Bu sebeple tebligatın usul yasaları ile ilişkisinde daima göz önünde tutulmalıdır.
Tebligat ile ilgili 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve buna bağlı olarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri tamamen şeklidir. Kanun ve Yönetmeliğin amacı tebligatın muhatabına en kısa zamanda ulaşması, konusu ile ilgili olan kişilerin bilgilendirilmesi ve bu hususların belgeye bağlanmasıdır. Hal böyle olunca, yasa ve yönetmelik hükümlerinin en ufak ayrıntılarına kadar uygulanması zorunludur. Kanunun ve Yönetmeliğin belirlediği şekilde yapılmamış ve belgelendirilmemiş olan tebligatların geçerli olmayacağı Yargıtay içtihatlarında açıkça vurgulanmıştır.
Tebligat Kanunu ile Yönetmeliği'nde öngörülen şekilde işlem yapılmış olmadıkça, tebliğ memuru tarafından yapılan yazılı beyan onun mücerret sözünden ibaret kalır ve dolayısıyla belgelendirilmiş sayılmaz.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 41 ve HMK'nun 73, 81 ve 82.maddeleri gereğince vekil ile takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılması zorunludur.
Öte yandan, tüzel kişilere tebligatın nasıl yapılacağı Tebligat Kanunu'nun 12 ve 13.maddesi ile Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 20 ve 21.maddelerinde açıklanmıştır.
Buna göre; tüzel kişilere yapılacak tebligat, bunların yetkili temsilcilerine yapılır. Eğer tüzel kişinin yetkili temsilcisi yoksa veya evrakı bizzat alamayacak bir halde ise; görev itibariyle temsilciden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi bu işle görevlendirilmiş bir kişiye, o da yoksa tüzel kişinin o yerdeki memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. Tebligat tüzel kişinin yetkili temsilcisine yapılmamış ve sıralı kişilere yapılmışsa, bunun nedenlerinin açıkça ve ayrıntılı olarak tebligat mazbatasına yazılması gerekir.
Nitekim, aynı ilkelere Hukuk Genel Kurulu'nun 08.05.2013 gün ve E:2012/11-1568, K:2013/686 sayılı geri çevirme ilamında da vurgu yapılmıştır.
Somut olayda:
Mahkemece geri çevirme kararının gereği yerine getirilmek üzere, davacı vekilinin direnmeye ilişkin temyiz dilekçesi davalı B... G... Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne tebliğe çıkarılmış ise de; Posta İdaresinin tebligata ilişkin belgesinde başka hiçbir açıklamaya yer verilmeksizin 10.01.2014 tarihinde aynı adreste daimi çalışan şirketin işçisine tebliğ edildiği; buna göre yapılan bu tebligat, konuya ilişkin yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere uygun değildir. Bunun yanında, iki ayrı geri çevirme kararında direnme kararının da davalı şirkete tebliğe çıkarılması gerektiği belirtilmesine rağmen bu işlemin gereğinin yerine getirilmediği de belirgindir.
Mahkemelerce, yargılamanın usul hükümlerine uygun ve gecikmeksizin sonuçlandırılması, her aşamada gösterilmesi gereken özen ve dikkatle mümkündür.
Mahkemece geri çevirme kararının içeriğine uygun işlem yapılmayarak dosyanın aynı eksiklerle temyiz incelemesine gönderilmiş olması beklenen özen ve dikkate uygun bir davranış değildir. Tekrarlanması halinde sorumluları hakkında yasal işlem yoluna gidileceği bilinmelidir (HGK'nun 02.06.2010 gün ve E:2010/10-298, K:2010/280 sayılı ilamı).
O halde, mahkemece yapılacak iş; öncelikle direnme kararı ile davacı vekilinin direnmeyi temyiz dilekçesini davalı B... G... Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler de gözetilerek yöntemine uygun olarak tebliği ile temyiz süresinin geçmesinin beklenmesi; direnme kararının temyiz edilmemesi halinde bu şekliyle, temyizi halinde ise devamı işlemler de tamamlanarak, dosyanın usulüne uygun tebliğ işlemi için üçüncü kez geri çevrildiği de gözetilmek suretiyle yeni bir geri çevirmeye mahal verilmeyecek şekilde geri çevirmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda özenli davranılması ve dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmesi olmalıdır.
Açıklanan nedenlerle; dosyanın, belirtilen eksiklikler giderilerek ve gönderme formunu imzalayan hakimce son kontrolünün de sağlanarak temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay'a gönderilmesi için, Yerel Mahkemeye geri çevrilmesi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklandığı üzere işlem yapılarak, anılan eksiklikler tamamlandıktan sonra temyiz incelemesi için Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmek üzere dosyanın Yerel Mahkemeye geri çevrilmesine, gerekli özen ve dikkat gösterilmediği takdirde sorumlular hakkında işlem yapılması yoluna gidileceğinin ihtarına, 03.12.2014 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy