(6100 S. K. Geç. m. 3) (2802 S. K. m. 93/A)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki davadan dolayı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verilen 16.04.2013 gün ve 2012/91 E. - 2013/27 K. sayılı kararın onanmasını kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulundan çıkan 13.11.2013 gün ve 2013/4-1903 Esas - 2013/1551 Karar sayılı ilamın karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulunca dilekçe, 6217 Sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen Geçici madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440. maddesi gereğince, düzeltilmesi istenen ilam ve dosyadaki ilgili bütün kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, hakimlerin hukuki sorumluluğuna dayanan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece (Dairece); dava konusu, ceza yargılaması sırasında yapılan işleme ilişkindir. Açılan ceza davası ise, İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/.... Esas sayılı ve İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/... Esas sayılı dosyalarında derdest bulunmaktadır. 6110 Sayılı Yasa ile değişik 2802 Sayılı Yasanın 93/A maddesi uyarınca; ancak, asıl dava sonucunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tazminat davası açılabilir gerekçesi ile İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/.... Esas sayılı dosyası ve İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/.... Esas sayılı dosyaları henüz derdest olduğundan ve dava ön şartlan bulunmadığından dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilen daire kararını onamıştır.
Davacı vekili Hukuk Genel Kurulu kararına karşı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
14.09.2010 tarihinde açılan tazminat davasının muhakemesi aşamasında, Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 6110 Sayılı Yasa kabul edilmiş ve 14/02/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiştir. 6110 Sayılı Yasanın 12. maddesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa 93/A maddesi eklenmiştir. Bu madde de:
Hakim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle:
a) Ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir.
b) Kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hakim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamaz.
Devlet aleyhine açılacak tazminat davası ancak dava konusu işlem, faaliyet veya kararın dayanağı olan;
a) Soruşturma sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın veya kamu davası açılmış ise kovuşturma sonucunda verilen hükmün,
b) Dava sonunda verilen hükmün, kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılabilir.
Düzenlemesi getirilmiştir.
Bu düzenlemenin 2. fıkrasının (b) bendindeki kesinleştiği tarihten itibaren ifadesinin HMK 114/2. maddesinde işaret edilen dava şartlarında biri olduğu tartışmasızdır. Ne var ki, 21.02.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6526 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 19. maddesi ile 24/02/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 93/A maddesi yürür-lükten kaldırılmış, böylelikle Devlet aleyhine açılacak tazminat davasının ancak dava konusu işlem, faaliyet veya kararın dayanağı olan dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra açılabileceği şartı kaldırılmıştır.
Davanın açıldığı sırada dava şartı olarak kanunda yer almayan ancak muhakeme sırasında getirilen dava şartının, yine hüküm kesinleşmeden kaldırılması karşısında mahkemece (dairece) işin esası hakkında inceleme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Mevcut bu durum karşısında; mahkemenin (dairenin) dava şartı yokluğundan dolayı davanın reddine dair kararma ilişkin Hukuk Genel Kuruluna ait onama ilamının kaldırılarak, ilk derece mahkemesi sıfatıyla karar veren daire kararının yasa değişikliğinden kaynaklanan bu usulü neden ve gerekçelerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6217 Sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen Geçici madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440. maddesi gereğince yapılan karar düzeltme incelemesi sonunda davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile, Hukuk Genel Kurulunun 13.11.2013 tarih ve 2013/4-1903 E., 2013/1551 K. sayılı onama kararının kaldırılmasına; mahkeme hükmünün yukarıda gösterilen nedenlerle 6217 Sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen Geçici Madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 429. maddesi gereğince bozulmasına, 21.05.2014 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy