(3402 S. K. m. 28) (1086 S. K. m. 193) (YHGK 19.03.2008 T. 2008/15-278 E. 2008/254 K.) (YHGK 21.10.2009 T. 2009/9-397 E. 2009/453 K.) (YHGK 07.05.2014 T. 2013/4-1121 E. 2014/626 K. )
Dava: Taraflar arasındaki "kadastro tespitine itiraz'' davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Malazgirt Kadastro Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 04.10.1990 (12.05.2012 ek karar) gün ve 1989/826 E-1990/59-1 K. sayılı kararın incelenmesi davacı Maliye Hazinesi tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 17.12.2012 gün ve 2012/8585 E.-2012/9465 K. sayılı ilamı ile;
(
Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece 30 günlük askı ilan süresinden sonra açıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş ve bu karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
Malazgirt Kadastro Mahkemesince görevsizlik kararının kesinleşmesine rağmen süresinde görevli mahkemeye başvurulmaması nedeniyle ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de yerel mahkemenin vardığı sonuç usule uygun düşmemektedir.
3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun 28. maddesinin 2.fıkrasında kadastro davalarının hangi hallerde açılmamış sayılmasına karar verileceği tahdidi olarak sayılmıştır. Somut olayda öngörülen durum kanunda sayılan hususlardan hiçbirine uymadığı gibi 3402 Sayılı Kadastro Kanunu, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na göre daha özel nitelikte bir kanun olup Kadastro Kanunu'ndaki maddelerin öncelikle uygulanması gerekir.
Az yukarıda açıklanan nedenler gözetildiğinde mahkemece, dosyanın resen üst yazı ile Malazgirt Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir....)
gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, kadastro tespitine itiraz isteğine ilişkindir.
Davacı Hazine vekili, 145 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti sırasında doğru olarak Hazine adına tespit edildiğini, ancak davalının itirazı üzerine tapulama komisyonunca eksik inceleme ve araştırma ile tespitin iptal edilip davalı adına tespitine karar verildiğini ileri sürerek tapulama komisyon kararının iptali ile taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; 04.10.1990 tarihinde görevsizlik kararı verilmiş, verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece 19.03.1991 tarihinde onanmış; daha sonra 12.05.2012 tarihli ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına dair hüküm kurulmuştur.
Hükmün davacı vekilince temyizi üzerine;
Özel Dairece;'' ...dosyanın resen üst yazı ile Malazgirt Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, ''gerekçeleri ile açılmamış sayılmasına ilişkin ek karar ile verilen hükmün bozulmasına oybirliği ile karar verilmiştir.
Yerel Mahkemece; 12/05/2012 tarih 1989/826 esas, 1990/59-1 ek karar sayılı kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiş, verilen kararın davacı vekilinin temyizi üzerine;
Hukuk Genel Kurulunca; davanın kadastro tespitine itiraz istemine ilişkin olduğu, somut olayda Malazgirt Kadastro Mahkemesine ait 12/05/2012 gün ve 1989/826 Esas ve 1990/59-1 Karar sayılı ek kararın, Yargıtay 7.Hukuk Dairesine ait 17.12.2012 gün ve 2012/8585 Esas ve 2012/9465 Karar sayılı ilam ile bozulması üzerine, mahkemece esas defterine kayıt edilmeden ve taraflar dinlenmeden ek karar ile direnme kararı verildiği, ancak dosya kendisine gönderilen mahkemenin dosyayı esasa kayıt ederek, tarafları duruşmaya davet etmesi ve tarafların bozmaya karşı beyanlarını aldıktan sonra direnilip direnilmeyeceğine karar vermesinin gerekeceği, ne var ki yapılması gereken bu usul işlemine aykırı davranılarak dosya üzerinden ek karar ile direnme kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel mahkemece Hukuk Genel Kurulunun bozma ilamın uyulduktan sonra önceki kararda direnilmiştir.
Direnme kararı davacı Hazine vekilince temyiz edilmektedir.
Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler esnasında uyuşmazlığın esasının incelenmesinden önce, Mahkemenin ilk direnme kararında '
davanın HUMK'nun 193/3 maddesi uyarınca 04.01.1994 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına,'' karar verildiği halde Hukuk Genel Kurulu kararına uyulduktan sonra kurulan ikinci direnme hükmünde;'
davanın HUMK'nun 193/3 maddesi uyarınca 04.01.1994 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına, dava konusu Muş ili Malazgirt ilçesi Dirimpınar köyü 145 parsel sayılı taşınmazın 28/04/1988 tarih 1988/145 karar nolu komisyon kararı gibi tapuya tesciline,'' karar verilmiş olması karşısında usulüne uygun direnme kararı oluşturulup oluşturulmadığı hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.
Direnme kararları, yapıları gereği, kanunun hukuka uygunluk denetimi yapmakla görevli kıldığı Yargıtay dairesinin denetimi sonucunda hukuka aykırı bularak, gerekçesini açıklamak suretiyle bozduğu bir yerel mahkeme kararının aslında hukuka uygun bulunduğuna, dolayısıyla bozmanın yerinde olmadığına ilişkin iddiaları içerdiklerinden, o iddiayı yasal ve mantıksal gerekçeleriyle birlikte ortaya koymak zorunda olduğu gibi, direnilen ve uyulan kısımları da kalem kalem net ve birbirine uygun bir biçimde içermelidir.
Nitekim, aynı ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.03.2008 gün ve 2008/15-278 Esas, 2008/254 Karar; 21.10.2009 gün ve 2009/9-397 Esas, 2009/453 Karar; 07.05.2014 gün ve 2013/4-1121 Esas, 2014/626 Karar sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Bu genel açıklamaların ışığında somut olaya gelince, yerel mahkemece ilk direnme kararında " davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmesine karşılık, ikinci direnme kararında 'açılmamış sayılmasına ve komisyon kararı gibi tapuya tesciline ' şeklinde hüküm kurulmuştur
Bu itibarla, kurulan ilk direnme hükmü ile Hukuk Genel Kurulu kararı sonrası kurulan ikinci direnme kararı arasında farklılık bulunduğundan yerel mahkemece usule uygun direnme hükmü kurulması için, işin esasına yönelik temyiz itirazları incelenmeksizin kararın usulden bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle usulden BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 30.09.2015 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy