(5510 S. K. m. 60, 62, 63, 65, 72, 78) (Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik m. 6) (27012 Sayılı 2008 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği m. 3)
1. Taraflar arasındaki “alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Samsun 4. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
2. Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
I. YARGILAMA SÜRECİ
Davacı İstemi:
4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yakalandığı beyin hastalığının tedavisi Samsun’da yapılamadığından birçok kez Ankara ve İstanbul’daki hastanelere sevkedildiğini, tüm sevk evrakında özel araç ile refakatçi eşliğinde seyahat etmesi gerektiğinin belirtildiğini, 30.07.2011 tarihli Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu raporunda ise 2006 yılından bu yana hastanede tedavisi yapılamayan davacının ileri tektik ve tedavi için bir saat aralıklarla duraklayarak özel araç ile refakatçi eşliğinde Ankara ve İstanbul’daki tam teşekküllü hastanelere yapılan sevklerin bu günkü tarih itibariyle uygun olduğunun karara bağlandığını, böylece müvekkilinin toplu taşıma araçları ile seyahat etmesinin mümkün olmadığı hususunun sağlık raporları ile sabit hâle geldiğini, davacının beş kez Ankara ve İstanbul’daki hastanelere özel araç ve ambulansla yapmak zorunda kaldığı seyahat bedellerinin kendisine ödenmesi için Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurduğunu, ancak talebin reddedildiğini, aynı istemle Samsun 2. İş Mahkemesinde açılan davada verilen ve Yargıtay tarafından onanan 2008/207 E., 2009/453 K. sayılı karar ile davalı Kurum uygulamasının haksız olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, 24.01.2007, 02.04.2009, 25.05.2010, 29.06.2011 (iki adet) ve 09.04.2013 tarihli fatura bedelleri olarak toplam 7.238,40TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabı:
5. Davalı ... (SGK/Kurum) vekili cevap dilekçesinde; Samsun 2. İş Mahkemesinin 2008/207 E. sayılı davasının içerik ve konu bakımından bu davaya emsal oluşturmayacağını, Sağlık Uygulama Tebliğinde yol giderlerinin ödenmesine ilişkin şartların belirlendiğini, davacının bu şartları yerine getirdiği her tedavisi için ödeme yapıldığını, ayrıca sunulan faturaların fahiş olduğunu, Samsun Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılan yazışmalardan fatura bedellerinin vergisel anlamda ibraz edilmediğinin anlaşıldığını, öte yandan ödenmesi gereken fatura tutarlarının taksici ile davacı arasında serbestçe kararlaştırılan bedel üzerinden değil, Kurumun tabi olduğu rayiç bedel üzerinden tespiti gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararı:
6. Samsun 4. İş Mahkemesinin 22.05.2014 tarihli ve 2013/76 E., 2014/228 K. sayılı kararı ile; 24.01.2007 tarihli ve 850,00TL bedelli faturadaki yol giderinin Samsun 2. İş Mahkemesinin 2008/207 E. sayılı davasına konu edilip karara bağlandığından bu fatura ile ilgili davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiği, diğer yol giderleri bakımından sağlık kurulu raporları, faturalar, tespit edilen rayiçler dikkate alındığında davalı Kurum tarafından 02.04.2009 tarihli faturanın ödenen 554,00TL’lik kısmı dışında kalan tutarı ile öteki faturalarda yazılı yol giderlerinin ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 446,00TL’nin 26.04.2010; 4.350,00TL’nin 18.05.2012 ve 1.038.40TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Özel Daire Bozma Kararı:
7. Samsun 4. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz etmiştir.
8. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.10.2015 tarihli ve 2014/15293 E., 2015/16526 K. sayılı kararı; "1-...Somut olayda davacı yönünden, redde konu 1.404,00 TL’lik alacak tutarı, yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğundan, anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulması kabul edilen miktar itibariyle mümkün değildir.
Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan nedenlerle davacı avukatının temyiz dilekçesinin miktar itibariyle kesinlik nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dosya içeriğinden, hak sahibi sıfatıyla ölüm aylığı almakta olan davacının, mix uyum bozukluğu ve epilepsi gibi rahatsızlıklarından dolayı % 87 oranında vücutta fonksiyon kaybı olduğu, Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan 30.07.2011 tarihli sağlık kurulu raporuna göre Ankara ve İstanbul’daki tam teşekküllü hastanelere gitmesi için özel oto ve refakatli olarak sevkinin uygun görüldüğü, aynı hastanenin 01.06.2011 tarihli kurul raporuna göre Ankara ve İstanbul’daki tam teşekküllü hastanelere gitmesi için özel oto ve ambulansla refakatli olarak sevkinin uygun görüldüğü, yine aynı hastaneden alınan 04.03.2013 tarihli sağlık kurulu raporuna göre Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine gitmesi için özel oto ve refakatli olarak sevkinin uygun görüldüğü, Davacının iş bu dava ile 24.01.2007 tarihli 850 TL tutarında, 02.04.2009 tarihli 1000 TL tutarında, 25.05.2010 tarihinde 1850 TL tutarında, 29.06.2011 tarihinde 2500 TL tutarında, 09.04.2013 tarihli 1.038,40 TL tutarındaki toplam 7.238,40 TL'lik yol giderinin tahsilini istediği, Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
5510 sayılı Yasanın 65. maddesi “Hekimin veya diş hekiminin muayene veya tedavi sonrası tıbben göreceği lüzum üzerine genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmaları için muayene ve tedavi edildikleri yerleşim yeri dışına yapılan sevkinde, ayakta tedavilerde kendisinin ve bir kişi ile sınırlı olmak üzere refakatçisinin gidiş ve dönüş yol gideri ve gündelikleri; yatarak tedavilerde ise gidiş ve dönüş tarihleri için gündelikleri ile yol gideri Kurumca karşılanır. Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yatarak tedavileri sırasında, hekimin veya diş hekiminin tıbben göreceği lüzum üzerine yanında kalan refakatçinin yatak ve yemek giderleri bir kişi ile sınırlı olmak üzere Kurumca karşılanır. Yurt içinde veya yurt dışına yapılan sevkler nedeniyle ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin tutarı 72'nci maddede belirtilen Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenir. Sürekli iş göremezlik veya malûllük durumlarının tespiti, kontrolü veya periyodik sağlık muayenesi amacıyla yapılan sağlık hizmeti giderleri ile yol ve gündelik giderleri de bu madde hükümlerine göre ödenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmünü içermektedir.
Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, özünde tedavi nedeniyle yol giderlerinin ödenmesi istemine ilişkin olduğu gözetilerek; 02.04.2009, 25.05.2010, 29.06.2011 ve 09.04.2013 tarihli faturalar yönünden Kurumca karşılanması gereken tutarlar 5510 sayılı Yasanın 72. maddesi kapsamında Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonundan sorulup belirlenerek ve Kurumca ödenen miktarlar araştırılıp düşülerek karar verilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Direnme Kararı
9. Samsun 4. İş Mahkemesinin 17.03.2016 tarihli ve 2016/63 E., 2016/83 K. sayılı kararı ile; ilk kararda Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen rayiç araç bedelinin 5 katını aşamayacağı yönündeki Sağlık Uygulama Tebliğine uygun şekilde rayiç bedel araştırılıp Kurumca ödenen miktar mahsup edildikten sonra karar verildiği, davacının daha önceki yol gideri taleplerinin karara bağlandığı Samsun 2. İş Mahkemesinin 2008/207 E., 2009/453 K. sayılı davasında da aynı yönde değerlendirme yapıldığı, bu kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.
Direnme Kararının Temyizi:
10. Direnme kararı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir.
II. UYUŞMAZLIK
11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; tedavi nedeniyle yapılan yol giderlerinden Kurum tarafından karşılanması gereken tutarın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Gene Sağlık Sigortası Kanunu’nun 72. maddesi gereğince Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonundan sorularak belirlenmesi ve Kurumca ödeme yapılıp yapılmadığı yönünde araştırma yapılması gerekip gerekmediği, mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
III. GEREKÇE
12. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun/Kanun) Üçüncü Kısmında 60 ila 78. maddeler arasında "Genel Sağlık Sigortası Hükümleri"ne yer verilmiştir. Ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri ile getirilen hak ve yükümlülükleri ve genel sağlık sigortası işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği (Yönetmelik) çıkarılmıştır.
13. 5510 sayılı Kanun'un "Sağlık hizmetleri ve diğer haklar ile bunlardan yararlanma" başlıklı 62. maddesine göre; "Bu Kanun gereğince genel sağlık sigortasından sağlanacak sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlanmak, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler için bir hak, Kurum için ise bu hizmet ve hakların finansmanını sağlamak bir yükümlülüktür.
Sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan genel sağlık sigortalısı ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler yararlandırılır".
14. Sağlık hizmetlerinin amacı ise genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını, hastalandıklarında sağlıklarını yeniden kazanmalarını, iş kazası ile meslek hastalığı ve analık hâllerinde genel sağlık yardımlarının verilmesini ve iş göremezlik durumlarının azaltılarak veya ortadan kaldırılarak yeniden çalışmaya başlamalarını sağlamaktır. Bu amaçla 5510 sayılı Kanun'un 63. maddesinde dört grup sağlık hizmeti düzenlenmiş olup, bunlar koruyucu sağlık hizmetleri, hastalık, analık hâllerinde sağlık hizmetleri ile ağız ve diş tedavisi hizmetleri olarak yer almaktadır.
15. Sağlık yardımı sayılmayan ancak bunlara yardımcı olacak diğer yardımlar ise Kanun'un 65. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, "Hekimin veya diş hekiminin muayene veya tedavi sonrası tıbben göreceği lüzum üzerine genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmaları için muayene ve tedavi edildikleri yerleşim yeri dışına yapılan sevkinde, ayakta tedavilerde kendisinin ve bir kişi ile sınırlı olmak üzere refakatçisinin gidiş ve dönüş yol gideri ve gündelikleri; yatarak tedavilerde ise gidiş ve dönüş tarihleri için gündelikleri ile yol gideri Kurumca karşılanır....".
16. Kanun'un 72. maddesi uyarınca genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu (Komisyon) yetkili kılınmıştır.
17. Komisyonun hangi üyelerden oluşacağı Kanun'un 72. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiş, ayrıca komisyon kararlarının salt çoğunlukla alınacağı ve Resmî Gazetede yayımlanacağı hükme bağlanmıştır. Maddenin dördüncü fıkrasında ise Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun çalışmasına, görev ve yetkileri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esasların, Komisyon üyesi kurumların görüşleri alınarak Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.
18. 23.08.2008 tarihli ve 26976 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinde Komisyonun görevleri sayılmış olup bu madde uyarınca;
"(1) Komisyonun görevleri şunlardır;
...c) Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yurt içinde veya yurt dışına yapılan sevkleri nedeniyle ödenecek gündelik, yol, yatak, refakat ve yemek giderlerinin tutarını belirlemek,
ç) Hayatî öneme sahip olmama ve alternatif tedavilerin bulunması gibi hususları göz önüne alarak, Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinden istisnai sağlık hizmetlerini belirlemek,
d) Takip eden yıl için geçerli olmak üzere her yıl kasım ayı sonuna kadar tamamlanacak şekilde Kurumca ödenecek sağlık hizmetleri ile ödenecek gündelik, yol, yatak, refakat ve yemek giderlerinin tutarlarına ilişkin çalışmaları tamamlamak,...".
19. Bu Yönetmeliğin 5. maddesinin son fıkrasına göre Komisyonca belirlenecek bedeller Sağlık Uygulama Tebliğinde (Tebliğ/SUT) yayımlanır.
20. Gelinen bu noktada 2008, 2010 ve 2013 yıllarına ilişkin SUT'ların yol giderleri ile ilgili hükümlerine kısaca değinilmelidir.
21. 29.09.2008 tarihli ve 27012 mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2008 Yılı Tebliğinin "Yol gideri" başlıklı 3.2.1.1. maddesinde;
"(1) Sevklerin, teşhis ve tedavinin sağlanabildiği en yakın sağlık hizmet sunucusuna yapılması esastır.
(2) Sağlık durumları dolayısıyla kendilerine başka birinin eşlik etmesinin tıbben gerekli bulunduğunun sevk formunda belirtilmesi kaydıyla, bir kişi ile sınırlı olmak üzere refakatçisinin yol gideri de Kurumca karşılanır. (18 yaşını doldurmamış kişiler için sevk formunda refakatçi belirtilmesi şartı aranmaz.)
(3) Kişilerin sevkin yapıldığı il/ ilçe dışında başka bir yerdeki sağlık hizmet sunucusunu tercih etmeleri halinde, iki yer arasındaki yol gideri farkı, genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olduğu kişilerce karşılanır.
(4) Sevk formunda, sevk vasıtası belirtilmediği sürece, mutat taşıt ücreti ödenir. Mutad taşıt giderlerinin belirlenmesinde, bilet ya da fatura tutarını geçmemek şartıyla Ulaştırma Bakanlığı tarafından onaylanan fiyat tarifesi esas alınır.
(5) Kişilerin özel araçları ile sağlık hizmeti sunucusuna gidiş ve dönüşlerinde mutat taşıt ücreti ödenir.
(6) Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler, kendilerine bir vasıta tahsis edilmesi suretiyle başka bir yere gönderilmiş iseler, eşlik eden refakatçiye ayrıca yol gideri ödenmez.
(7) Acil haller nedeniyle ambulansla yapılan sevklere ilişkin giderler SUT’un (22) numaralı maddesinde yer alan usul ve esaslar dâhilinde karşılanır.
(8) Mutat taşıt aracı dışında başka bir taşıtla yapılan yol giderinin ödenebilmesi için hastalığın ne olduğu, mutat taşıt aracı ile seyahat edememe gerekçeleri ve taşıt tipinin belirtildiği sağlık kurulu raporu düzenlenmesi gerekmektedir.
(9) Sevk formu tanzim edilmeksizin belediye/ büyükşehir belediye mücavir alanı dışındaki sağlık hizmet sunucularına müracaat eden kişilere, gidiş ve/ veya dönüşleri için yol gideri ödenmez.
(10) Belediye/ büyükşehir belediye mücavir alanı dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna sevk edilen, ancak yapılan tedavilere rağmen vefat eden genel sağlık sigortasından yararlandırılan kişilerin cenazesinin nakline ilişkin giderler Kurumca karşılanır." düzenlemesi bulunmaktadır.
22. 28 Ağustos 2008 tarihli ve 26981 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren uyuşmazlık döneminde yürürlükte olan Yönetmeliğin 31. maddesinin birinci fıkrasında yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri için ödenecek tutarların Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirleneceği belirtildikten sonra, onuncu fıkrasında ".Genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tedavileri için, yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna mutat taşıt dışındaki taşıtla nakline ilişkin bedellerin ödenebilmesi için bu durumun sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi ve raporda taşıt tipinin belirtilmesi gereklidir. " hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (v) bendinde mutat taşıtın, "İki mahal arasında gidip gelmeye en uygun, kullanılması mutat ve ekonomik olan taşıtları" ifade ettiği hükme bağlanmıştır.
23. 25.03.2010 yürürlük tarihli SUT ise 10.4. maddesi ile 2008 Tebliğini yürürlükten kaldırmış olup, yol giderlerine ilişkin 5.2.1. maddesine göre;
"...(4) Sevk formunda, sevk vasıtası belirtilmediği sürece, mutat taşıt ücreti ödenir. Mutat taşıt giderleri fatura/bilet tutarını aşmamak kaydıyla Ulaştırma Bakanlığı tarafından onaylanan en düşük fiyat tarifesi esas alınarak karşılanır. Fatura/ bilet ibraz edilememesi halinde de aynı şekilde ödeme yapılabilecektir...".
24. "Mutat taşıt dışı araç ile nakile ilişkin yol giderlerinin ödenmesi" başlıklı 5.2.1.A. maddesinde ise;
"(1) Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin mutat taşıt dışı araç ile nakile ilişkin gidiş- dönüş yol giderinin ödenebilmesi için hastalığın ne olduğu, mutat taşıt aracı ile seyahat edememe gerekçeleri ve taşıt tipinin belirtildiği sağlık kurulu raporu düzenlenmesi ve Kurumca kabul edilmesi gerekmektedir. Dönüş için yol gideri ödemesinde, sağlık kurulu raporu tedavinin yapıldığı sağlık kurumunca düzenlenecektir.
...(4) Mutat taşıt dışı araçlar (tarifeli uçak, taksi vb.) ile nakile ilişkin yol gideri ödemelerinde bilet/ fatura ibrazı şarttır. Bilet/ fatura ibraz edilmemesi halinde söz konusu yol gideri mutat taşıt bedeli üzerinden ödenir. Kurumca ticari taksi için ödenecek ücret, ilgili yerleşim yerleri arası için geçerli mutat taşıt ücreti bedelinin 5 (beş) katını geçemez.
(5) Kara ambulansı ve hasta nakil aracı ücreti, 07/12/2006 tarih, 26369 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları İle Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği”nin 28 inci maddesi gereği belirlenen fiyatlar esas alınarak ödenir. Ancak özel kara ambulans firmalarının Sağlık Bakanlığı onayı ile yürürlüğe giren Ambulans Ücret Tarifesinden daha düşük bedelle hasta nakil beyanlarının olması durumunda, kamu ve Kurum yararı doğrultusunda belirlenen ücret tarifesinden daha düşük fatura edilmesi halinde fatura bedeli üzerinden ödeme yapılacaktır. " düzenlemeleri bulunmaktadır.
25. 24.03.2013 yürürlük tarihli 2013 Yılı SUT ile 2010 yılı SUT yürürlükten kaldırılmış olup bu Tebliğin " Mutat taşıt ile yapılan nakile ilişkin sevkler" başlıklı 2.6.1.B-1. maddesinde;
"(1) Sevk formunda sevk vasıtası belirtilmemiş ise mutat taşıt ücreti ödenir.
(2) Mutat taşıtla yapılan nakillerde bilet/fatura ibrazı zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, yurt içinde demiryollarında, denizyollarında, karayollarında kurumlar/kuruluşlar veya özel firmalar aracılığıyla şehirlerarası yapılan yolcu taşıma işinde kullanılan araçlarda ücretsiz seyahat hakkı bulunan kişiler ile bu haktan faydalanan eşleri, ana ve babaları ile bakmakla yükümlü olunan çocukları ve eşlik eden refakatçilerinin bilet/fatura ibraz etmeleri gerekmektedir. Ücretsiz seyahat etmenin mümkün olmadığı yerleşim yerleri/mesafeleri için ise bilet/fatura ibrazı zorunluluğu bulunmamaktadır.;
"Mutat taşıt ücretleri" başlıklı 2.6.1.B-2. maddesinde;
"(1) Yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna yapılan sevklere istinaden mutat taşıt giderleri;
a) 0-100 km arası mesafeler için fatura/bilet tutarını aşmamak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından Resmî Gazetede yayımlanan “Karayolları Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Alanında Uygulanacak Taban Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ”de (ÜTHT) yer alan Karayoluyla Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığında Uygulanacak Taban Ücret Tarifesinde (Ücret Tarifesi) 101-115 km arası mesafe için belirlenen tutarın,
1) 0-25 km arası mesafeler için 0,4
2) 26-50 km arası mesafeler için 0,5
3) 51-75 km arası mesafeler için 0,7
4) 76-100 km arası mesafeler için 0,8
katsayıları ile çarpımı sonucu bulunacak miktarlar üzerinden,
b) 101-2001 km ve üzeri mesafeleri için fatura/bilet tutarını aşmamak üzere ÜTHT’de yer alan “Ücret Tarifesi” esas alınarak,
ödenir.
(2) Ücret Tarifesini değiştiren yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar mevcut tarifeler geçerli olacaktır. Yeniden belirlenecek tarifelerin hangi tarihten itibaren uygulanacağı Kurumca belirlenerek duyurulacaktır...;
"Mutat taşıt dışı araç ücretleri" başlıklı 2.6.1.B-4 . maddesinde ise;
"(1) Mutat taşıt dışı araçla yapılan sevklerde mutlaka bilet/fatura ibrazı zorunludur. Bilet/fatura ibraz edilememesi halinde mutat taşıt bedeli üzerinden ödeme yapılır.
(2) Kişilerin özel araçları ile sağlık hizmeti sunucusuna gidiş ve/veya dönüşlerinde mutat taşıt ücreti ödenir.
(3) Kurumca ticari taksi için ödenecek ücret, ilgili yerleşim yerleri arası için geçerli mutat taşıt ücreti bedelinin 5 katını geçemez..." yönünde düzenlemeler yapılmıştır.
26. 07.12.2006 tarihli ve 26369 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları İle Ambulans Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 28. maddesine göre ise, ;
(1) Ambulans hizmetlerinden alınacak ücretler; il sağlık müdürü ya da görevlendireceği bir yardımcısının başkanlığında; il emniyet müdürlüğü, sanayi ve ticaret il müdürlüğü, belediye başkanlığı, tabip odası, ambulans servisleri ile ambulans hizmeti veren kişi veya kuruluşların bir temsilcisi ile acil sağlık hizmetlerini yürütmekle görevli şube müdüründen oluşan bir komisyonca; maliyet, fiyat endeksleri, yerel koşullar ve emsal ücretler göz önünde bulundurularak asgari ve azami ücretler olarak tespit edilir. Ücret tespit edilirken, şehir içi ve şehir dışı ambulans ücretleri, açılış ücreti ve mesafeler dikkate alınarak ambulansın sınıfına göre ayrı ayrı belirlenir. Ambulansta yapılan tıbbi müdahaleler ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca faturalandırılır.
(2) Tespit edilen ücretler, Bakanlıkça aynen veya değiştirilerek onaylandıktan sonra uygulanır. Ücretler bir yıl geçmeden artırılamaz. Ancak, toptan eşya fiyatları endeksi artışları %25’i geçtiği takdirde, ücret saptanmasından en az altı ay sonra bu süre beklenmeden arttırma isteminde bulunulabilir.
(3) Hava ve deniz ambulans ücretleri Bakanlıkça ilgili kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşturulan komisyonca belirlenir".
27. Somut olayda; davacının anteriovenöz malformasyon adı verilen beyin hastalığı nedeniyle Samsun'da tedavisi yapılamadığından refaketçi eşliğinde ve özel araçla/ambulansla İstanbul ve Ankara'daki hastanelere sevki yapılmıştır.
28. Bu kapsamda davacı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesine gidiş-dönüşüne ilişkin 1.000,00TL tutarlı 02.04.2009 tarihli; Cerrahpaşa Tıp Fakültesine gidiş-dönüşüne ilişkin 25.05.2010 tarihli 1.850,00TL tutarlı ve Ankara Numune Hastanesine gidiş-dönüşüne ilişkin 09.04.2013 tarihli ve 1.038,40TL tutarlı ticari taksi faturaları ile Hacettepe Üniversitesine gidiş dönüşüne ilişkin 29.06.2011 tarihli iki adet ayrı ayrı 1.250,00TL tutarlı özel ambulans fatura bedellerinin ödenmesini davalı Kurumdan talep etmiş, ancak 19.06.2012 tarihli yazı ile faturaların sevk dönüş tarihi ile aynı tarihte kesilmesi, ayrıca gidiş ve dönüş için ayrı ayrı gerekçeli heyet raporu düzenlenmesi gerektiği belirtilerek ödeme yapılmaması üzerine eldeki davayı açmıştır.
29. Mahkemece davacıya yapılan ödemelere ilişkin belgelerin gönderilmesi için SGK Samsun İl Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, 17.12.2013 tarihli yazı ekinde gönderilen belgelerden davacıya 554,00TL ödeme yapıldığı, başkaca ödeme bilgisi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
30. Öte yandan ticari taksi ile ulaşım yönünden rayiç bedelin bildirilmesi için Samsun Büyükşehir Belediyesine yazılan yazı kapsamında Mali Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 07.02.2014 tarihli yazıda Samsun-Ankara arası gidiş-dönüş ticari taksi ücretinin bir gün bekleme yapması hâlinde 2009 yılı için 1.000,00TL; 2013 yılı için 1.040,00TL olduğu bildirilmiştir. Samsun İl Sağlık Müdürlüğü ise 2011, 2012, 2013 yıllarını kapsayan özel ambulans ücret komisyonunun 17.11.2009 tarihli ve 2009/1 sayılı kararını göndermiştir.
31. Bu durumda yukarıda yapılan açıklamalar ile somut olaya ilişkin maddi ve hukuki olgular bir arada değerlendirildiğinde; mahkemece uyuşmazlık konusu faturalar nedeniyle davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı Kurumdan sorularak cevabi yazı dosya içine alındığından ayrıca davalı Kurumca bu faturalar için ödeme yapılamayacağı 19.06.2012 tarihli yazı ile bildirildiğinden Özel Daire bozma kararının ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğine değinen kısmı yerinde değildir.
32. Öte yandan 02.04.2009 tarihli fatura yönünden 2008 Yılı Sağlık Uygulama Tebliğinde mutat dışı taşıt ücreti ile ilgili sınırlayıcı ve ayrık bir düzenleme bulunmadığından rayiç bedelin hüküm altına alınması gerekmekte olup mahkemece rayiç bedel araştırması kapsamında belirlenen ve fatura ile uyumlu miktardan 554,00TL'lik ödeme mahsup edilerek 446,00TL'ye hükmedildiğinden direnme kararının bu kısmının usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
33. Ne var ki 25.05.2010 ve 09.04.2013 tarihli ticari taksi faturaları bakımından; 2010 ve 2013 yılı Sağlık Uygulama Tebliğlerinde özel düzenleme yapılmış ve ticari taksi için ödenecek ücretin, ilgili yerleşim yerleri arası için geçerli mutat taşıt ücreti bedelinin 5 (beş) katını geçemeyeceği hükme bağlanmıştır. Bu nedenle ödenecek yol giderinin rayiç bedelin 5 katını geçemeyeceğine ilişkin Tebliğ hükmünün dikkate alındığı yönündeki direnme gerekçesi isabetli değildir.
34. Hâl böyle olunca 25.05.2010 ve 09.04.2013 tarihli faturalar ile 29.06.2011 tarihli iki adet özel ambulans ücret faturası yönünden 5510 sayılı Kanun'un 72. maddesi uyarınca Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen tutarlar Kurumdan sorulup tespit edilmeli ve sonucuna göre hüküm altına alınacak yol gideri hakkında karar verilmelidir.
35. O hâlde direnme kararı yukarıda açıklanan bu değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulmalıdır.
IV. SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda belirtilen değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,
Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 18.03.2021 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)