MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
1. Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Bursa 2. İş Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
2. Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
I. YARGILAMA SÜRECİ
Davacı İstemi:
4. Davacı vekili 13.11.2013 tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin 11.10.2005- 11.01.2013 tarihleri arasında değişen alt işverenler nezdinde davalı ... Bakanlığına bağlı hastanede temizlik işlerinde çalıştığını ancak davalı Bakanlık ile dava dışı alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı ile ilave tediye ücreti alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabı:
5. Davalı ... (Bakanlık/İdare) vekili 04.12.2013 tarihli cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili İdare arasında imzalanmış herhangi bir iş sözleşmesi söz konusu olmadığından müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının kıdem tazminatı ve ilave tediye ücretine hak kazanamadığını, muvazaa iddiasının yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı:
6. Bursa 2. İş Mahkemesinin 02.10.2014 tarihli ve 2013/699 E., 2014/577 K. sayılı kararı ile; davacının iş yeri devri kapsamında davalı Bakanlığa ait hastanede değişen alt işverenler nezdinde asgari ücret ile çalıştığı, kıdem tazminatına hak kazandığı, ilave tediye ücreti yönünden ise, tanık beyanlarından temizlik görevlisi ve alt işveren işçisi olarak işe alınan işçilerin davalı Bakanlığa bağlı hastanenin asıl işlerinde çalıştırıldıklarının anlaşıldığı, bu nedenle davacının ilave tediye ücreti alacağına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Özel Daire Bozma Kararı:
7. Bursa 2. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
8. Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince 09.02.2015 tarihli ve 2014/20924 E., 2015/956 K. sayılı kararı ile; 1 nolu bozma bendinde, istifa dilekçesi değerlendirilmeden eksik inceleme ile kıdem tazminatının kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu; 2 nolu bozma bendinde ise, asıl-alt işveren ilişkisine ve muvazaaya dair genel açıklamalar yapıldıktan sonra, temizlik hizmetinin yardımcı iş niteliğinde olup davacının çalıştırıldığı temizlik hizmeti ihalelerinin muvazaalı olduğu ispatlanamadığı, diğer yandan dinlenilen tanıkların beyanlarının davacının temizlik hizmeti dışında başka işlerde çalıştırıldığının kabule yeterli olmadığı, davacının görevi dışında asıl işin bir bölümünde çalıştırıldığının ispatlanamadığı, davacının bu nedenle baştan itibaren asıl işveren işçisi sayılması ve davalının ilave tediye alacağından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, ilave tediye alacağının reddi yerine kabulünün hatalı olduğu gerekçeleriyle karar bozulmuştur.
Direnme Kararı:
9. Bursa 2. İş Mahkemesinin 06.10.2015 tarihli ve 2015/360 E., 2015/292 K. sayılı kararı ile; davalı İdareye karşı emsal nitelikte çok dava olup, Bursa 4. İş Mahkemesinin 2014/952-957 E. sayılı dosyalarında, davacının çalışmış olduğu hastanede müdür yardımcısı olan, iş yerindeki çalışma koşulları ve düzeni konusunda ayrıntılı bilgi sahibi ve davacının amiri konumunda bulunan davalı tanığının beyanlarına aynen yer verildikten sonra, bu tanığın beyanlarının sadece dinlendiği davanın davacısına ilişkin olmayıp, tanığın temizlik personeli olarak işe alınan dava dışı şirket işçilerinden bahsettiğinin açıkça anlaşıldığı, tüm muvazaa kriterlerinin tamamının davalı iş yerindeki alt işverenlik ilişkisi açısından gerçekleştiği, davalı ... Bakanlığından iş alan şirketlerin işveren sıfatı taşımayıp, sadece davalı İdareye işçi temin ettiği, asıl ve tek işverenin davalı Bakanlık olduğu hususlarının tartışmasız bir şekilde ortaya konulduğu gerekçeleriyle direnme kararı verilmiştir.
Direnme Kararının Temyizi:
10. Direnme kararı süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
II. UYUŞMAZLIK
11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda Mahkemece, iş sözleşmesinin feshi ile ilgi olarak yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olup olmadığı, burada varılacak sonuca göre de davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmayacağı; davalı ... Bakanlığına bağlı devlet hastanesinde çalışan işçi tarafından asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu iddiası ile 6772 sayılı Kanun kapsamında ilave tediye ücreti ödenmesi istemi ile açılan eldeki davada, davalı Bakanlık ile dava dışı şirketler arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun ispat edilip edilmediği ve burada varılacak sonuca göre davacının ilave tediye ücretine hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplanmaktadır.
III. ÖN SORUN
12. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında öncelikle; mahkemenin bozma kararı sonrası davacı vekili tarafından sunulan başka mahkemelerde açılan davalarda dinlenen tanık beyanlarından Bursa 4. İş Mahkemesinin 2014/952 ila 957 Esas sayılı dosyalarında hastane müdür yardımcısı olan tanığın beyanına gerekçesinde yer verip, bu tanığın açıklamalarına da dayanarak direnme adı altında verdiği kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı ve burada varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Özel Dairece mi yoksa Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yapılması gerektiği ön sorun olarak tartışılmıştır.
IV. GEREKÇE
13. Bilindiği üzere, direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkemece bozma kararından esinlenilerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar verilmeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi).
14. Somut olayda, mahkemece ilk kararda davacı tanıklarının, davacının dava dışı şirketler bünyesinde davalı iş yerinde temizlik işinde çalıştığı, gerektiğinde hastane yetkililerinin emir ve talimat verdiği, çalıştıkları şirketler değişse de yaptıkları işin değişmediği, davacının temizlik haricinde hasta ve kan taşıma, ölüm olaylarında toparlama işlemleri yaptığını beyan ettikleri, tanık beyanlarından temizlik görevlisi ve alt işveren işçisi olarak işe alınan işçilerin davalı Bakanlığa bağlı hastanenin asıl işlerinde çalıştırıldıklarının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş iken, kararın Özel Dairece bozulmasından sonra davacı vekilince ibraz edilen, başka mahkemelerde açılan davalarda dinlenen tanık beyanlarından Bursa 4. İş Mahkemesinin 2014/952-957 E. sayılı dosyalarında davalı tanığı olarak dinlenen ve hastane müdür yardımcısı olan tanığın beyanına gerekçede aynen yer verildikten sonra, bu tanığın açıklamalarına da dayanılarak direnme adı altında yeni bir karar verilmiştir.
15. Şu hâlde "direnme" olarak verilen kararın, usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, bozma konusu ile ilgili bozma kararı sonrası ortaya çıkan yeni delil ve olgulara dayalı olarak oluşturulan yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.
16. Hâl böyle olunca, kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.
17. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.
V. SONUÇ
Açıklanan nedenlerle;
Davalı ... vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 9. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 06.02.2020 tarihinde oy birliği ile ve kesin olarak karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy