(506 S. K. m. 26) (5510 S. K. m. 86)
Dava ve Karar: 1. Taraflar arasındaki “Tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Kırıkkale İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
2. Direnme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
I. YARGILAMA SÜRECİ
Davacı İstemi:
4. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 10.02.1992 tarihinde ... Gazetecilik A.Ş. elamanı olarak gazete ve dergi dağıtım ile toplama işinde çalıştığını, işveren ... Gazetecilik A.Ş.’nin işyerini başka işverene devrettiğini, sonunda bu işyerinin Cihan Medya Dağıtım A.Ş.’ye devredildiğini ve Cihan Medya bünyesinde 15.06.2013 tarihine kadar çalıştığını, davacının sigortaya bildirimde bulunulduğunu zannettiğini ancak işten çıkarıldığında işe girişten itibaren 4 yıldan fazla süre ile primlerinin yatırılmadığını, daha sonra ise hiç ara vermemesine rağmen eksik bildirimde bulunulduğunu öğrendiğini ileri sürerek, davacının davalıya ait Kırıkkale’deki işyerinde 10.02.1992-31.08.2001 arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir
Davalı Cevabı:
5. Davalı ... (SGK/Kurum) vekili cevap dilekçesinde; davanın kamu düzeni ile ilgili olduğunu, çalışma olgusunun hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde kesin ve inandırıcı deliller ile ispatı gerektiğini ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
6. Davalı ...Ş. (Cihan Medya) vekili cevap dilekçesinde; ... Gazetecilik ile Cihan Medyanın ayrı şirketler olduğunu ve hiçbir şekilde devir işlemi yapılmadığını, davacının 01.03.2006-30.06.2013 arası Cihan Medyada çalıştığını bu hususun işe giriş bildirgesi ve sözleşmede de açıkça belirtildiğini, 10.02.1992- 31.01.2001 arası şirketlerinde bir çalışması olmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkeme Kararı:
7. Kırıkkale 1. İş Mahkemesinin 31.12.2015 tarihli ve 2013/302 E., 2015/541 K. sayılı kararı ile; 1996 yılından itibaren 5 yıl içerisinde dava açılmadığından 1996 yılından önceki çalışmalar yönünden hak düşürücü sürenin geçtiğini, 16.03.1996 tarihi sonrası ise bildirilmeyen 10.07.1996-05.08.1996 arası dönem yönünden davacı tanığı Şükrü'nün beyanına göre birleşme tarihi 06.06.1997 olmakla ... Pazarlama şirketine ait 13587.71 sicil sayılı işyerinde çalıştığının belirlendiği, eksik bildirilen dönemler yönünden tanıklar sürekli çalışmayı beyan etmiş olmakla davacının ayda 30 gün üzerinden çalıştığı buna göre bildirilen dönemlerdeki hizmetleri ile eksik bildirilen günleri tespit edilerek bilirkişi rapor ve ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Özel Dairenin Bozma Kararı:
8. Kırıkkale 1. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
9. Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 01.06.2017 tarihli ve 2016/3104 E., 2017/4741 K. sayılı kararı ile; “..Davada sıfat, tarafın dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf ehliyeti dava şartlarından olup yargılamanın her safhasında re’sen gözönünde tutulması gerekir. Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.
Somut olayda, OHAL kapsamında çıkarılan ve 1 Eylül 2016 tarihinde 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 674 sayılı KHK uyarınca davalı şirket işyeri için de atanan kayyumların tüm yetkilerinin TMSF'ye devredilmesinin öngörülmüş olması ve buna ilişkin ilgili Mahkeme ilamının 17 Kasım 2016 tarih ve 9200 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlandığının anlaşılmış olması karşısında husumetin TMSF'ye yöneltilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.
Yapılacak iş; davanın yöntemince TMSF'ye yöneltilmesi için davacıya süre verilerek davalı sıfatı ile davaya dahil edilmesini sağladıktan sonra TMSF'nin de göstereceği tüm deliller toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir..” gerekçesi ile karar bozulmuştur.
Direnme Kararı:
10. Kırıkkale İş Mahkemesinin 24.10.2017 tarihli ve 2017/468 E., 2017/493 K. sayılı kararı ile; İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabından davalı şirketin faaliyetine devam ettiğinin anlaşıldığı ayrıca Mahkememizin 2016/353 E. sayılı dosyasında yapılan yazışmalarda TMSF'den gelen 25.07.2017 tarihli cevabi yazıda davalı şirketin tüzel kişiliğinin devam ettiğinin belirtildiği göz önüne alındığında davalı şirketin tüzel kişiliğinin devam ettiği ve taraf ehliyetine haiz olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.
Direnme Kararının Temyizi:
11. Direnme kararı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.
II. UYUŞMAZLIK
12. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında çıkarılan 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ( 674 sayılı KHK) ile davalı şirket için atanan kayyumların yetkilerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) devredildiği eldeki hizmet tespiti davasında; TMSF’ye husumet yöneltilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
III. ÖN SORUN
13. Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında öncelikle direnme adı altında verilen kararın yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.
IV. GEREKÇE
14. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için, mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.
15. Başka bir deyişle mahkemenin yeni bir delile dayanarak veya bozmadan esinlenerek gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.
16. İstikrar kazanmış Yargıtay içtihatlarına göre; mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp, yeni hüküm olarak kabul edilir.
17. Somut olayda; hizmet tespiti istemiyle açılan eldeki davada mahkemece ilk kararda 1996 yılından önceki çalışmalar yönünden hak düşürücü sürenin geçtiği, 1996 yılından sonraki dönemler yönünden ise tanıklar sürekli çalışmayı beyan ettiği ve davacının ayda 30 gün üzerinden çalıştığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece 674 sayılı KHK uyarınca davalı şirket için atanan kayyumların tüm yetkilerinin TMSF'ye devredilmesi nedeniyle husumetin TMSF'ye yöneltilerek taraf haline getirildikten sonra TMSF'nin de göstereceği deliller toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulması sonrası mahkemece aynı mahkemede derdest 2016/353 E. sayılı dosyasında yapılan yazışmalar ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen 25.07.2017 tarihli cevabi yazı dosya arasına alınarak “2016/353E sayılı dosyasında yapılan yazışmalarda TMSF' den gelen cevapta davalı şirketin tüzel kişiliğinin devam ettiğinin belirtildiği göz önüne alındığında davalı şirketin tüzel kişiliğinin devam ettiği ve taraf ehliyetine haiz olduğu” gerekçesiyle önceki hükümde direnilmiştir.
18. Görüldüğü üzere mahkemece bozma kararından sonra aynı mahkemede derdest 2016/353 Esas sayılı dosyada da davalı olan eldeki dosya davalısı Cihan Medya hakkındaki İstanbul Valiliğinin 14.12.2016 tarihli, TMSF’nin ise 10.03.2017 tarihli yazısı ve davalı şirketin faal olup olmadığı hakkında Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen 25.07.2017 tarihli cevabı da değerlendirilmek suretiyle yeni bir karar verilmiştir.
19. Bu durumda ortada Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenmesi gereken direnme kararı değil, bozmaya eylemli uyma sonucu verilen yeni hüküm bulunmaktadır.
20. Hâl böyle olunca yeni hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece incelenmelidir.
21. Bu nedenle dosya Özel Daireye gönderilmelidir.
V. SONUÇ:
Açıklanan nedenlerle;
Davalı ... vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 29.06.2021 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)