MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/122 E., 2025/163 K.
ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 19.03.2025 tarihli ve
2025/4042 Esas, 2025/4466 Karar sayılı BOZMA kararı
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
A. Ön Sorun
Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni delil ikamesi suretiyle bu delile de dayanılarak değişik gerekçe ile verilen yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.
B. Gerekçe
Değerlendirme
1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.
2. Mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.
3. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar, direnme kararı olmayıp yeni hüküm niteliğindedir.
4. Somut olayda 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu kapsamında sigortalılık tespiti istemiyle açılan eldeki davada, İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğundan reddine ilişkin verilen karara karşı davacı vekilinin yaptığı istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedildiği; Özel Dairece 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrasındaki düzenleme gereği dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat dava şartı olduğundan davacıya Kuruma müracaat edilerek anılan yasal düzenleme uyarınca Kurumun ret iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi için kesin süre ihtaratlı önel verilmesi ve bu süre içinde dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması hâlinde davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmesi, dava şartının tamamlanması durumunda ise davanın esasına girilerek sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulduğu, İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmında belirtildiği şekilde davacı tarafından Kuruma başvuru yapılıp yapılmadığının belirlenmesi amacıyla müzekkere yazılarak davacının dava açmadan önce Kuruma yaptığı başvuru, başvuruya verilen cevabi yazı ve tüm Bağ-Kur sicil dosyası getirtildikten sonra gelen kayıtlar da değerlendirilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir. Bu hâli ile İlk Derece Mahkemesince direnme adı altında verilen kararın yeni delil ikamesi suretiyle bu delile de dayanılarak değişik gerekçe ile verilen ve Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.
5. Hâl böyle olunca yeni hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece incelenmelidir.
6. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.