MAHKEMESİ : Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)
EK KARAR TARİHİ : 17.07.2025
SAYISI : 2024/49 E., 2024/77 K.
1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 4. Hukuk Dairesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
2. Kararın davacı tarafından temyizi üzerine Özel Dairece ek karar ile davacının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş, ek karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
I. YARGILAMA SÜRECİ
Davacı İstemi
4. Davacı adli yardım talepli dava dilekçesinde; Ankara 14. İdare Mahkemesinin 2023/1633 Esas sayılı dosyasında mahkeme hâkimleri ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi hâkimlerinin yargılamadaki eylem ve işlemlerinden dolayı anayasal hak ve menfaatlerinin ihlâl edildiğini ve bundan dolayı zarar gördüğünü ileri sürerek 1.000.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Özel Daire Kararı
5. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 25.09.2024 tarihli ve 2024/49 Esas, 2024/77 Karar sayılı kararı ile;
“… Dava, hâkimlerin yargılama faaliyetlerinden dolayı hukuki sorumluluğuna dayalı manevi tazminat davası olup davacı adli yardım talebinde bulunmuş, 27/06/2024 tarihli tensip zaptı ile, davacı tarafından Dairemizde açılmış birden fazla dava dosyası bulunduğu, daha önce açılan bu dosyalarda davacının sosyal ve ekonomik durumunun araştırıldığı, gelen cevabi yazılardaki bilgilere göre ve davacı tarafından ibraz edilen belgeler ve dosyadaki bilgilere göre davacının, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğuna dair kanaat oluşmadığından adli yardım talebinin reddi ile başvuru harcı ve peşin harcın yatırılması için kesin süre verilmiş, verilen süre içerisinde harcın yatırılmaması durumunda davanın açılmamış sayılacağı ihtarında bulunulmuş, ancak davacı ihtaratın gereğini yerine getirmemiştir.
HMK'nın 336. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca adli yardım talebinde bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandırdığı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. Davacının bu dosyaya belge sunmadığı ve talep dayanaklarını açıkça göstermemiş olması dikkate alınarak adli yardım talebi kabul edilmemiştir.
Harçlar Kanunu'nun 27/3 ve 32. maddeleri uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı öngörülmüş olup, somut olayda davacının kendisine yapılan ihtar ve kesin süreye rağmen yargılama harçlarını yatırmadığı anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafa verilen kesin süreye rağmen dava harcı ikmal edilmemiş olduğundan davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Alınması gerekli 427,60-TL maktu harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Hazineden karşılanan 1 adet tebligat gideri olan 175,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,…” karar verilmiştir.
Kararın Temyizi
6. Özel Daire kararı süresi içinde davacı tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu Kararı
7. Hukuk Genel Kurulunun 26.03.2025 tarihli ve 2025/4-103 Esas, 2025/190 Karar sayılı kararı ile; davacının temyiz dilekçesinde kendi talebi üzerine muhtarlık tarafından verilen fakirlik belgesi dışında yargılama harç ve giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığına ilişkin başka bir belge sunmadığı, ayrıca kanun yoluna başvururken yatırması gereken maktu nitelikteki temyiz harçları ile temyiz gider avansının yüklü bir miktar olmadığı, davacının kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken temyiz giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davacının adli yardım talebinin reddine karar verildikten sonra, davacıya temyiz başvuru harcı ile maktu temyiz harcını ikmâl etmesi için muhtıra çıkarılarak bir haftalık kesin süre verilmesi, kesin süre içinde harç yatırıldığı takdirde dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi, süresi içinde harç yatırılmadığı takdirde ise HMK’nın 366. maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 344. maddesi gereğince temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi için dosya Özel Daireye geri çevrilmiştir.
8. Hukuk Genel Kurulunun geri çevirme kararı sonrasında Özel Dairece, temyiz harçlarının yatırılması için bir haftalık kesin süreli muhtıra 18.06.2025 tarihinde davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davacı yasal süre içerisinde temyiz harçlarını yatırmamıştır.
Özel Daire Kararı
9. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.07.2025 tarihli ve 2024/49 Esas, 2024/77 Karar sayılı ek kararı ile;
“…Davacı tarafından hakimlerin hukuki sorumluluğuna dayalı olarak manevi tazminat isteminde bulunulduğu, yargılama sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacının 11/11/2024 tarihinde verdiği dilekçe ile adli yardımlı olarak kararı temyiz ettiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26/03/20 25... /4-1 03... /190 sayılı kararında; adli yardım talebinin reddine karar verildiği, davacıya temyiz başvurma harcı ve maktu temyiz karar harcını ikmal etmesi için muhtıra çıkarılması, kesin süre içinde harç yatırıldığı takdirde dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi, süresi içinde harç yatırılmadığı takdirde HMK'nın 366'ncı maddesi yollamasıyla HMK'nın 344'üncü maddesi gereğince davacının temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği belirtilerek dosyanın geri çevrildiği, Dairemizce çıkarılan 04/06/2025 tarihli muhtıranın, davacıya 18/06/2025 tarihinde tebliğ edildiği, ancak temyiz harçlarının ödenmediği anlaşılmıştır.
Hal böyle olunca; HMK’nın 366 maddesi yollamasıyla 344/1 maddesi uyarınca temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar vermek gerekmiştir” gerekçesiyle davacının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.
Ek Kararın Temyizi
10. Özel Dairece verilen ek karara karşı süresi içinde davacı tarafından adli yardım talepli olarak temyiz isteminde bulunulmuştur.
II. GEREKÇE
11. Davacının adli yardım talebi Hukuk Genel Kurulunun yukarıda tarih ve sayısı yazılı olan kararı ile reddedilmiş ve HMK’nın 366. maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 344. maddesi gereğince işlem yapılmak üzere dosyanın Yargıtay 4. Hukuk Dairesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. Özel Dairece, temyiz harçlarının yatırılması için davacıya bir haftalık kesin süreli muhtıra gönderilmiş ve muhtıra 18.06.2025 tarihinde usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içerisinde temyiz harçları yatırılmamıştır. Bunun üzerine Özel Dairenin 17.07.2025 tarihli ek kararı ile davacının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.
12. Hâl böyle olunca, yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.07.2025 tarihli ve 2024/49 Esas, 2024/77 Karar sayılı ek kararın onanması gerekir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacının temyiz itirazlarının reddi ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.07.2025 tarihli ve 2024/49 Esas, 2024/77 Karar sayılı ek kararın ONANMASINA,
11.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.