-Hukuk İstinaf No: 12/69
(Dava No: 484/68)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
İstinaf eden: Hüseyin Şonya, Lefkoşa
(Müddeaaleyh)
ile
İstinaf edilen: İlmiye Mehmet Emin, Fota
(Müddei)
- arasında
İstinaf eden namına: A.M.Berberoğlu
Aleyhine istinaf edilen namına: Meteş Aziz
1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu - Kircılık münasebetinin tarafların davanış, konuşma ve -niyetleri ile zımnen meydana gelmesi - Ödenen kiranın makul olmamakla birlikte tam kira sayılması - 1967 Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Yasası'nın yürürlüğe girmesi ile Fasıl 86, Kira (Kontrol) Kanunu ve Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü'nün yürürlük-ten kalkması.
Davacı, dava konu evin 5.9.1968'den itibaren kayıtlı mal sahibidir. Daha önce bu ev babasının adına kayıtlıydı. Davalı, bu eve Ocak 1964'te o zaman kiracı olan şahsın misafiri olarak yerleşti. Ağustos 1964'te ise diğer kiracının ayrılması il-e eve tamamen yerleşti. Davalı önce ayda KL 7.- kira ödemekteydi. Kasım, 1964'den sonra ayda KL 10.- ödemeye başladı. Davacı, davalının rızası hilafına eve yerleştiğini iddia ile, davalının tam kira olan ayda KL 23.- kira ödemesini talep etti. Davalı, 15.7-.1964 tarihinde o zamanki mal sahibi ile anlaşarak ayda KL 7.-'ya kiraladığını bilahare 15.11.1964'te kiranın taraflar arasında KL 10.- olarak kararlaştırdıklarını ve 15.11.1964'ten sonra KL 10.- kiranın tam kira olarak ödendiğini iddia etti Bidayet Mahkem-esi, davalının o zamanki mal sahibinin rızasını almaksızın ve kira hususuna konuşmaksızın eve girdiğine ve ödenen kiraların alel hesap olarak ödendiğine kanaat getirdi ve davalının ödeme kudretinin tam kirayı ödemeye müsait olmadığını isbat edememesi neden-iyle 1.3.1969'dan itibaren ayda KL 23.- kira ödemesini emretti. Davalı, istinaf etti. Bidayet Mahkemesinin ödenen kiraların alel hesap olduğu bulgusunun ve davalının ayda KL 23.- kira ödeyebileceği kanaatinin hatalı olduğunu iddia etti.
KARAR: Yüksek Mahk-eme, eve önce misafir olarak giren davalı ile o zamanki mal sahibi arasında yapılan görüşmelerden ve kiranın ödenip kabul edilmesinden zımnen bir kiracılık münasebeti meydana geldiğini ve ödenen kiranın tam kira olarak ödendiğine karar verdi ve Bidayet Mah-kemesi kararı iptal edildi. Yüksek Mahkeme mal sahiplerine makul olmayan kiraları artırma olanağı tanınması için Kanunda tadilat yapılmasını tavsiye etti.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
Marcroft Wagons Ltd, v. Smith (1951) 2 K.B. s. 507.
HÜKÜM
-Müddeai Lefkoşa'da 28 Kasım Sokağı, No: 16'da kain bir evin 5 Eylül 1968'den itibaren kayıtlı mal sahibidir. Mezkur eve 5 Eylül 1968 tarihinden önce müddeinin babası olan Mehmet Emin Mulla Mustafaya aitti. 21 Aralık 1963 tarihinden önce mezkur ev Bayar Pi-skobulu isimli bir şahsa ayda KL 23.- kira ile icarda idi. Müddei müddeaaleyhin aleyhine 25 Ekim 1968'de Lefkoşa Kaza Mahkemesinde bir dava açtı. Müddei işbu davasında müddeaaleyhin takriben Ocak 1964'de o zamanın kiracısı olan Bayar Piskobulunun misafiri -olarak mezkur eve yerleştiğini ve sonradan evi tamamıyle işgal ettiğini ve Ağustos 1964'den itibaren önce ayda KL 8.- sonradan ayda KL 10.- olmak üzere ödemelerde bulunduğunu ve evin aylık tam kirası olan KL 23.yı ödeyecek mali kudrette olduğunu ileri sürd-ü. Müddei müddeaaleyhin evin tam kirası olan ayda KL 23.- kirayı ödemesini veya ahar surette mali durumu ile bağdaşan bir kiranın mahkeme tarafından tesbit olunarak müddeaaleyhin ödemesini taleb etti.
Müddeaaleyh 15 Kasım 1968'de dosyaaldığı Müdafaa takri-rinde kendisinin 15/7/64 tarihinde Mehmet Emin Mulla Mustafa ile Görüştüğünü ve mezkur evi ayda KL 7.- kira ödemek üzere kiraladığını ileri sürdü. Müstedaaleyh mezkur eve eski kiracı Bayar Piskobulunun misafiri olarak yerleştiğini red ve inkar etti. Müddea-aleyh evi kiraladığı zaman eski kiracı Bayar Piskobulunun eşyası evin bazı odalarını işgal ettiği için bu odaların tahliyesi halinde kira miktarının tekrar görüşüleceği hususunda eski ev sahibi ile mutabakata vardığını, ve 4 ay sonra bahis konusu eşyalar t-ahliye edildiğinde müddeaaleyh evin eski sahibi ile görüşrek aylık kiranın KL 10.-'dan olmasına uyuştuklarını iddia etti. Müddeaaleyh 15/7/64'den 15/11/64'e kadar ayda KL 7.- kira verdiğini, 15/11/64'den sonra ayda KL 10.- kira ödemekte olduğunu ve bu öden-en kiraların tam kira olarak ödendiğini iddia etti.
Bidayet Mahkemesi her iki tarafın ibraz ettiği şahadeti dinledikten sonra müddeaaleyhin o zamanki mal sahibinin iznini almaksızın ve kira hususunda konuşmaksızın eve girdiğine kanaat getirdi.
Bidayet Ma-hkemesi eski ev sahibi ile müddeaaleyhin kira hususunda görüştüklerinde kirayı tam kira olarak tesbit edip etmedikleri hsusunda şunları söylemiştir:
"Ben, bütün ahval ve şerait muvacehesinde, müddeaaleyh tarafından ödenen ve müddei şahidi 1 tarafından alın-an miktarların ima sureti ile alel hesap olarak ödendiği kanaatına vasıl oldum."
Bidayet Mahkemesi müddeaaleyhin müddeiye ödemesi gereken miktar hususunda şunları söylemiştir:
"Bütün bunlardan ötürü ve şahadet verirken tavrı hareketlerini de nazarı itibar-a alarak müddeaaleyhin vermiş olduğu şahadete inanmadım. Bu böyle olduğuna göre müddeaaleyh ödeme kudretinin normal kirayı ödemeye müsait olmadığını isbat edememiştir. Binaenaleyh, mahkeme kendisine normal kirayı ödemesini emretmekle mükelleftir.
Netice i-tibarı ile Mahkeme müddeaaleyhin mezkur ev için müddeiye 1/3/69 tarihinden itibaren ayda KL 23.- kira ödemesini emreder."
İstinaf eden Bidayet Mahkemesinin kararının aşağıdaki sebeplerden dolayı hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf eyledi:
Müddeaaleyh ta-rafından ödenen ayda KL 10.-'nın alel hesap olduğu hususundaki bulgu ibraz olunan şahadet ve emare muvacehesinde yanlıştır. Hakim, ödenen KL 10.- aylık kiranın alel hesap olduğuna karar vermekle hata etmiştir
Bahis konusu hanenin normal kirası KL 23.- idiy-se de, müddeaaleyhin ödediği KL 10.- aylık kira tam kiraydı ve bunun artırılmasına cevaz yoktur.
Hakim, müddeaaleyhin ödeme kudretinin ayda KL 23.-'yı ödeyebilecek durumda olduğuna karar vermekle hata etmiştir.
Bu davada ilk önce karar verilmesi icap eden -1. husus eski ev sahibi ile müddeaaleyh arasında mevzuu bahis ev ile ilgili görüşme yapıldığında, geçen konuşmadan ve bu konuşmanın neticesi olarak daha sonra yapılan ödemelerden meydana gelen münasebetin ne olduğudur. Eski ev sahibi ile müddeaaleyh arasın-da meydana gelen münasebet ya bir kiracılık (tenacy) münasebeti veya kiracılık münasebetinden başka herhangi bir münasebet olabilir. Bu münasebetin ne olduğunu anlamak için Mahkemeye verilen layiha ve şahadeti esaslıca tetkik etmek icab eder. Eski ev sahib-i M,Ş. 1 olarak mahkemeye şahadet verdi. Bu şahidin mahkemeye verdiği şahadete göre müddeaaleyh Bayarın hısımı olduğu iddiası ile misafireten mevzuu bahis eve yerleşti. Yerleştikten bir kaç ay sonra kendisi müddeaaleyhi gidip gördü ve müddeaaleyhe "Be Hüse-yin efendi ev bizimdir, biraz kira veririrz" dedi. Bu şahit, şahadetinde kendisinin ne miktar taleb ettiğini hatırlamadığını, fakat konuştuktan sonra müddeaaleyhin ayda KL 7.- vermeye başladığını, bir müddet için KL 7.- ayda verdiğini, kaç ay için müddeaal-eyhin KL 7.-'dan verdiğini hatırlamadığını fakat bir müddet sonra çarşı biraz daha iyi duruma gitmeye başladığından müddeaaleyhin ayda KL 10.- vermeye başladığını söyledi. Diğer taraftan müddeaaleyh mahkemeye verdiği şahadette eski ev sahibi ile ilk görüşt-üklerinde eski ev sahibinin kendisinden kira olarak KL 12.- taleb ettiğini fakat evin yarısı boş olduğundan ve yarısı dolu olduğundan müddeaaleyh ayda ilk olarak KL5.- vermeyi teklif ettiğini fakat en sonunda ayda KL 7.- üzerinden anlaştıklarını iddia etti-. Müdeeaaleyh diğer odalar boşaldığında tekrar verilen kiranın gözden geçirileceğini eksi ev sahibine söylediğini de şahadetinde ilave etti. Nitekim 4 ay sonra ev Bayarın ailesi tarafından boşaltıldığında mal sahibi ile müddeaaleyh arasında kira hususunda -yeniden bir görüşme olduğunu ve bu görüşmede ev sahibinin kira olarak KL.-12 taleb ettiğini ve kendisinin evvela KL 8.- daha sonra KL 9.- teklif ettiğini, en sonunda ise KL 10.- teklif ettiğini ve ev sahibinin yapılan son teklifi kabul ettiğini bildirdi. M-üddeaaleyh 15/11/64'den sonra dava açılıncaya kadar ayda KL 10.- kira ödemeye devam ettiğini ve eski ev sahibinin hiç bir zaman kira hususunda herhangi bir taleb veya şikayette bulunmadığını iddia etti.
Bir mal sahibi ile evi işgal eden arasında meydana ge-len münasebetin bir kiracılık münasebeti olup olmadığını anlamak için evi işgal edenin evi hangi şartlar tahtinde işgal ettiğini, evi işgal ettikten sonra mal sahibi ile arasında geçen konuşmaları ve evi işgal edenin mal sahibine ödediği miktarın ne maksat-la ve ne kadar müddet için ödendiğinikiranın hangi maksat için kabul edildiğini ve tarafların niyetlerinin ne olduğunu araştırmak gerekir. Bidayet mahkemesi müddeaaleyhin eve eski kiracının misafiri olarak yerleşttiği ve daha sonra evi tamamıyle işgal etti-ği kanaatına vardı. Her ne kadar da müstedaaleyh şahadetinde başka türlü iddia etmise de, mahkemenin bu hususta varmış olduğu kanaatı bozacak kafi derecede bir sebep göremiyoruz. Mevzuu bahis ev için eski ev sahibi müddeaaleyhten kira talep ettiğinde Adad-aki durumun çok anormal olduğunu, bir çok kimsenin kira vermediğini, çarşının hemen hemen tamamıyle durgun olduuğunu da göz önünde tutmak gerekir. Mahkemeye verilen şahadette hiç şüphe yoktur ki müddeaaleyhin başlıca gayesi eski ev sahibi ile kira ile ilgi-li görüşmeyi yaparken, işgal ettiği ev için bir kiracılık münasebetinin meydana gelmesi idi. Acaba eski ev sahibi kira taleb ederken ve ödenecek kira hususunda müddeaaleyhle bir pazarlık yaparken niyeti ne idi? Eski ev sahibinin bu husustaki niyeti hakkınd-a karar verebilmek için ödenecek kira hususunda müddeaaleyhle pazarlığa girdiğinde aralarında cereyan eden konuşmayı ve bu konuşma neticesi olarak müddeaaleyhin ödediği kiraları kabul ederken ne maksat için kabul ettiğini tetkik etmek gerekir. Eski ev s-ahibinin şahadetinden açıkca görülüyor ki ev için yapılan ödemeleri alırken hiç bir zaman bu yapılan ödemeleri kira olarak kabul etmediğini, müddeaaleyhi kiracı olarak kabul etmediğini ve müddeaaleyhi mütecaviz addettiğini ve mütecaviz olarak evi işgal ett-iği için verilen miktarları ara kar olarak kabul ettiğini iddia etmiş değildir. Buna ilaveten ayda KL 10.- kiranın ödenmesi 15/11/64'den 25/10/68'e kadar 4 sene gibi uzun müddet devam ettiği halde eski ev sahibi hiç bir zaman verilen bu KL 10.-'nın az oldu-ğunu veya verilen bu KL 10.- hakkında herhangi bir şikayette bulunduğunu iddia etmiş değildir. Evi işgal eden bir şahsın uzun müddet mal sahibine devamlı olarak kira ödediği ve mal sahibinin de yapılan bu ödemeleri kabul ettiği hallerde, umumiyetle mal sah-ibi ile evi işgal eden arasında zımnen bir kiracılık münasebetinin meydana geldiği kabul edilir. Bu hususta Bak. Marcroft Wagons Ltd., v. Smith (1951) 2 K.B. sayfa 507.
Yukarıda zikrolunan bütün hususlar göz önünde tutulduğunda eski ev sahibi ile müddeaal-eyh arasında dava mevzuu ev için bir kiracılık münasebetinin meydana geldiği kanaatindeyiz.
Davada karar verilmesi icab eden 2. husus da eski ev sahibi ile müddeaaleyh arsında olan kiracılık münasebetinde ödenecek kira miktarının ne olduğudur. Müddei davas-ında müddeaaleyhin ödemiş olduğu kiranın alel hesap olarak ödendiğini iddia etti. Diğer taraftan daha evvel zikrettiğimiz gibi müddeaaleyh ödemiş olduğu kirayı anlaşma gereince tam kira olarak ödediğini iddia etti. Eski ev sahibi mahkemeye verdiği şahadet-te müddeaaleyhin yaptığı ödemeleri alele hesap olarak ödediğini iddia etmiş değildir. Yalnız eski ev sahibi evin normal kirasının yani mevzuu bahis evin Aralık 1963'teki kirasının KL 23.- olduğunu müddeaaleyhe söylediğini iddia etti. Eski ev sahibi müddeaa-leyhten ayda KL 23.- kira ve/veya başka herhangi bir miktar taleb ettiğini iddia etmedi. Şahadet bu olmakla beraber Bidayet Mahkemesi müddeaaleyh tarafından ödenen ve eski ev sahibi tarafından alınan miktarların ima sureti ile alel hesap ödendiği kanaatına- vardı. Bir şahsın başka bir şahsa alel hesap olarak herhangi bir miktarı ödemesi için bu iki şahıs arasında ödenmesi gereken esas miktar hakkında bir anlaşmanın var olması icap eder. Mahkemeye verilen layihalarda ve Mahkemenin duruşması esnasında verilen -şahadette esas kira miktarı hakkında herhangi bir anlaşma olduğu iddia edilmedi. Bu böyle oduğuna göre 15/11/64'den itibaren her ay ödenen KL 10.- neye karşılık alel hesap olarak ödenmiştir? Kanaatimizce mahkemenin bu hususta müddeaaleyh tarafından verilen- ve eski ev sahibi tarafından alınan miktarların ima sureti ile alel hesap olarak ödendiği kararı hatalıdır. Kanaatimizce Kasım 1964'de eski ev sahibi ile müddeaaleyh arasında meydana gelen kiracılık anlaşmasında evin kirası ayda KL 10.- olarak tesbit edil-miştir. Bundan dolayı müddeaaleyhin 15/11/64'den itibaren 25/10/68'e kadar yaptığı ödemeler alel hesap ödeme diye addolunamaz. Hiç şüphe yoktur ki işbu anlaşma yapıldığı zaman hüküm sürmekte olan anormal durum dolayısıyle o zaman tesbit olunan kira makul s-ayılabilirdi. Mamafih, eski ev sahibi ile müddeaaleyh arasında yapılan konuşmalarda bu kiranın anormal durumdan dolayı düşük bir kira olduğu kabul edilmiştir. Durum normale döndüğü takdirde her iki tarafın da kirayı yeniden gözden geçirmeye niyetleri oldu-ğu aşikardı. Hali hazırda ödenmekte olan ayda KL 10.-'nın evin normal kirasının KL 23 olduğu göz önünde tutulduğunda, makul bir kira olmadığı aşikardır. Bu böyle olmakla beraber bu gibi ahvallerde mahkemenin hali hazırda meriyette olan 1967, Kira Tanzim ve- Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu tahtinde kirayı artırmaya yetkisi olup olmadığı hususunu araştırmak gerekir. Pek tabii eski ev sahibi arzu etmiş olsaydı, 1965 senesinde veya 1966 senesinde veya 1967 senesinde müddeaaleyh ile arasında olan kiracılık müna-sebetine son verir ve müddeaaleyhten daha fazla kira taleb edebilirdi. Bu hususta 1 Mayıs 1966 tarihine kadar meriyette olan Fasıl 86, Kira (Kontrol) Kanunu ve 1 Mayıs 1966'dan 10 Mayıs 1968'e kadar meriyette olan Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü ile Fasıl 86,- Kira (Kontrol) Kanunları kendisine yetki verirdi. 10 Mayısa 1968'e kadar meriyette olan Kanun veya Tüzükler tahtinde daha fazla kira taleb etmeye hakkı olduğu halde ev sahibi böyle bir talebde bulunmadı. 10 Mayısa 1968'de 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Ge-çici Hükümler) Kanunu meriyete girdi ve işbu kanun ile Fasıl 86, Kira (Kontrol) Kanunu ve Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü meriyetten kaldırıldı. Halen meriyette olan Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) kanunun 10. maddesine göre kiracının aleyhine bazı -ahvallerde tahliye emri verilebilir. Kira ile ilgili hususlarda tahliye emri verilebilmesi için kiranın önceden mahkeme tarafından tesbit olunmasını öngörmektedir. Ancak mahkeme tarafından emrolunan kiranın zamanında ödenmemesi ve yazılı taleb ihbarından s-onra 21 gün veya daha fazla bir müddet zarfında yine ödenmemiş olması ve dava ikame edilmezden önde de ödeme teklifinde bulunulmaması halinde tahliye emri verilebilir. 1976, Kanununun kira hususunda mahkemenin yetkilerinin ne olduğu 5, 6 ve 14. maddede yer- almaktadır. Kanunun 5(1) maddesinde "herhangi bir mal sahibi veya müstecir, mahkemeye müracaat ederek hale göre tahliye, kira tesbiti, kira çoğaltması veya azaltması ve umumiyetle kira münasebeti ile ilgili herhangi bir hususun kararlaştırılmasını taleb e-der" denmektedir. Kanunun 5(2) maddesi ise kanunun 5(1) maddesi tahtında yapılan bir müracaat üzerine Mahkeme 1967 Kanununun hükümleri gereğince karar verir denmektedir. 1967 Kanununun 6. maddesi kira tesbitinden, 10. maddesi de tahliye emrinden ve 14. mad-desi de eski kararların gözden geçirilmesinden bahsetmektedir. Bu davada kira tesbiti ile uygulanabilecek madde kanunun 6. maddesidir. Kanunun 6(1) maddesine göre Mahkeme müstecirin ödeme kudreti ile mütenasip olarak esas kiraya mahsuben bir miktar kira öd-enmesini emreder. 6(2) maddesine göre ise, Mahkeme ödeme kudreti tam kirayı ödeyebilecek durumda olan veya 21 Aralık 1963 tarihinden önce ödeme kudreti azalmayan bir müstecirin tam kira ödemesini emreyler. Kanaatimizce kanunun 6(2) maddesinde mevzuu bahis -olan tam kira bir icar mukavelesi gereğince tesbit olunan kirayı ifade eder.
Kanaatimizce hali hazırda ödenen kira makul olmamakla beraber, 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu tahtinde mahkemeye bu gibi ahvallerde kirayı mukavele tahtind-e tesbit olunan kiradan fazlaya artırmaya yetki verilmiyor. Bu bir haksızlık olmakla beraber mahkemeler kanunu tatbik etmekle mükelleftir.
Yukarıda daha evvel bahsettiğimiz gibi işbu anlaşma yapıldığı zaman ödenen aylık KL 7.- kira ve daha sonra ödenen ayl-ık KL 10.- kira, anlaşma yapıldığı zaman makul bir miktar addolunabilirdi. Mamafih, şimdi durum hemen hemen normale avdet ettiği için işbu ödenen kira makul sayılmayabilir. 21 Aralık 1963'e kadar meriyette olan Kira Kanunları bu gibi ahvallerde mal sahibin-e mahkemeye müracaat ederek kiranın artırılmasını taleb etmeye hak verirdi. Mesele Fasıl 86 Kira (Kontrol) Kanununun 7. maddesinde mal sahibinin hangi ahvallerde kirayı artırabileceğine dair hüküm vardır. Ayni Kanunun 11. maddesi mal sahibine Kira (Kontrol-) Kanunu tahtinde kiranın Kira Tesbit Komitelerine (Rent Assessment Boards) müracaat ederek normal kiranın ve/veya makul bir kiranın tesbitini taleb etmek hakkını verirdi. Kanunun 11. maddesi aynen şöyledir:
"11. (1) The Board shall have power to do all th-ings which is requied or empowered to do or under the provisisons of this Law, and in aprticular shall have power -
to hear and determine any application or proceeding for the reasonable rentunder the provisions of this Law or of fixing or apportioning t-he rent of premises to which this Law applies, where sch rent is nit governed by the provisions of an existing valid contractual tenancy."
Daha sonra 28 Nisan 1961'-de geçirilen Kira Murakabesi (İş Binaları) Kanunu 1961'de bir iş binasının mucir ve müstecirine bu gibi bina için ödenebilen kiranın karara bağlanması için mahkemeye müracaat etmesine hak verirdi. İşbu Kanunun 7. maddesi aynen şöyledir:
"7. (1) Herhangi b-ir iş binasının müsteciri veya muciri kendisini mütezarrır addederse, bu gibi bina için ödenebilen kiranın karara bağlanması için mahkemeye istida yolu ile müracat etmeye kanunen hakkı vardır.
Mahkeme böyle bir müracaatın yapılması halinde havaleyi tezekk-ür edecek uygun gördüğü duruşmayı yaptıktan ve ilgili taraflara istima fırsatı verdikten sonra bilcümle ahval ve şerait muvacehesinde makul göreceği gibi ya kira münasebeti mucibince ödenen kirayı tasvip edecek veya onu artıracak veya indirecektir."
26/4/1-966 tarihinde tasvip olunan Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğünün 4(1) maddesine göre Tüzük tahtinde kiranın Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğüne tabi olmak üzere 1963 senesi Aralık ayının 21. gününde meriyette bulunan ve emvali gayri menkulenin bir tasarruf ve zilyet-liği, ve mucir, müstecir münasebetleri ile ilgili kanun, nizam ve emrileri münhasıran istima etmek yetkisini haizdi. 8 Ocak, 1968'de neşrolunan ve 10 Mayıs, 1968'de yürürlüğe giren 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanununun 17(4) maddesine g-öre Fasıl 86, Kira (Kontrol) Kanunu, 1961 Kira Murakabe (İş Binaları) Kanunu ve 1961, Kira Murakabe (İş Binaları) (Tadil) Kanunu hükümleri uygulanmaz. 21 Aralık 1963'de meriyette olan yukarıda bahsettiğimiz kira kanunlarına göre mal sahipleri makul bir kir-anın tesbiti için mahkemeye müracaat etmeye hakkı maalesef 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu tahtinde alınmıştır. 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu kiracıya mali kudertine göre kira ödemesi hakkı tanıdığı halde ma-l sahibine Aralık 1963 hadiseleri patlak verdikten sonra anormal zaman müddetinde yapılan anormal icar mukaveleleri tahtinde ödenen kiranın artırılmasını sağlamak için mal sahibine aynı Kanun tahtinde herhangi bir hak tanımış değildir. Kanaatimizce bu mal -sahipleri için bir haksızlıktır ve bu gibi haksızlıkların giderilmesi gerekir. Bunun için de hali hazırda meriyette olan 1967 Kanununun 16/69 numaralı Hukuk İstinafında belirttiğimiz gibi, tadil edilmesi gerekir. Kanaatimizce 1961, Kira Murakabe (İş Binal-arı) Kanununun 7(1) ve (2) maddelerine bezer maddeler 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunununa ilave edilmesi gerekir.
Yukarıda izah olunan sebeplerden dolayı Bidayet Mahkemesinin 12 Mart 1969 tarihli hükmü iptal edilir. İstinaf Mahkemesi-ndeki mnasraf için, meselenin bütün ahval ve şeraitini nazarı itibara alarak herhangi bir emir vermemeyi uygun gördük.
Yüksek Mahkeme
12 Temmuz, 1969
1
Full & Egal Universal Law Academy