- Hukuk İstinaf No: 16/70
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
(Dava No: 171/69)
İstinaf eden: Gelir Vergisi Dairesi Müdürü
(Müstedi)
- ile
İstinaf edilen: Emin Mulla Salih.
(Müstedaaleyh)
arasında.
İstinaf eden namına: Zaim M. Necati
İstinaf edilen namına: A. M. Berberoğlu
31/62 sayılı Vergi Tahsil Kanunu- Mec-buriyet nedeniyle Rum Belediyesine ödenen verginin, Türk Belediyesine de ödenip ödenmiyeceği.
Davalı, Limasol'da bazı gayrimenkullarin sahibidir. Türk Belediyesi, davalıdan 1965, 1966, 1967, 1968 yılları için bu gayrımenkullerinden emlâk vergisi taleb- etmiştir. Davalı ödememiştir. Davacı, davalıyı dava ederek ödemediği vergileri ödemesini taleb etti. Davalı, mecburiyet nedeniyle ayni yıllar için Rum Belediyesine ödeme yaptığını iddia etti. Bidayet Mahkemesi, davalıya inandı ve davayı reddetti. Davacı,- Yürütme Kurulunun kararları ışığında, Bidayet Mahkemesi kararının hatalı olduğunu iddia etti.
KARAR: Yüksek Mahkeme, Yürütme Kurulu Kararlarının 1969 ve sonrasına şamil olduğunu ve mecburiyet nedeniyle Rum Belediyesine vergi ödeyen davalının muaf ol-duğunu kararlaştırdı ve istinafı reddetti.
--------------------
H Ü K Ü M
Müstedaaleyh Limasolda Ayanni mahallesinde kâin bazı gayri menkullerin sahibidir. Limasol Türk Belediyesi 1965, 1966, 1967 ve -1968 yılları için müstedaaleyhin Ayanni mahallesinde olan gayri menkul mallarına emlak vergisi olarak senede KL 3.200 mil vergi tarhetmiş ve bu vergiler gününde ödenmediğinden her sene için %5 cezası olan 160 mil ve Mahkemeye müracaat yapıldığı için de 500- mil masraf, cem'an KL 13.940 mil vergi taleb etmiştir. Müstedaaleyh Türk Belediyesi tarafından taleb olunan işbu vergiyi Gelir Dairesine ödemediğinden Gelir Dairesi işbu meblağın tahsili için 31/62 sayılı Vergi Tahsil Kanununun 9. maddesi gereğince Limaso-l Kaza Mahkemesine müracaat etmiştir.
Müstedaaleyh taleb olunan vergilerin Rum Belediyesine mecburiyet tahtinde ödendiğini, ayni vergiyi ikinci defa olarak Türk Belediyesine ödemek mecburiyetinde olmadığını ileri sürdü. Müstedaaleyhin taleb olunan ver-giyi Rum Makamlarına mecburiyet tahtinde ödediği müstedi tarafından kabul edilmiştir.
Bidayet Mahkemesi müstedaaleyhin 31/62 sayılı Vergi Tahsil Kanununun 9(6) maddesinde öngörüldüğü gibi taleb olunan verginin ödenmiş olduğu kanaatına vardığından müst-edinin talebini reddetti.
Müstedi Bidayet Mahkemesinin hükmünün hatalı olduğunu ileri sürerek Hükmün aleyhine istinaf eyledi. İstinaf eden Yüksek Mahkemede Bidayet Mahkemesinin Yürütme Kurulunun 1312 sayılı kararı nazarı itibara aldığını, mamafih bu k-ararı tavzih eden 11 Kasım 1969 tarihli ve 1963 sayılı Yürütme Kurulu Kararını nazarı itibara almamakla hataya düştüğünü ileri sürdü. İstinaf edene göre 1363 sayılı karar tahtinde ancak Adalet ve İçişleri üyeliğinin kanaatına göre Rum Belediyesine emlâk ve-rgisi ödemek mecburiyetinde kalmış olan bir şahıstan ayni yıl için Türk Belediyesine emlâk vergisi alınmaz. Bundan dolayı müstedaaleyhin Rum Belediyesine vergi ödemek mecburiyeti olup olmadığını karara bağlamak yetkisi Mahkemeye değil, fakat Adalet ve İçiş-leri üyeliğine verildiği ve bu yetkinin de ancak yalnız cari yıl hususunda uygulanabileceğini iddia etmiştir.
Gayri menkul vergi hususunda Yürütme Kurulunun ilk kararı 887 sayılı, Mayıs 1969 tarihlidir ve aynen şöyledir:-
"Yürütme Kurulu, Türk Be-lediyelerince Emlâk Vergisi
Tahsil edilmesine ancak, zaruri durumlar dolayısıyle
Rum yönetimine de Emlâk Vergisi ödemek zorunda kalan
Türklere, keyfiyeti belgelerle isbatlamaları halinde
Türk Belediyelerine ödedikleri Emlak Vergisi-nin ilgili
Belediyelerce iadesine karar verdi."
2'inci kararı ise 28.10.69 tarihli, 1312 sayılı karardır. O da aynen şöyledir:
"Yürütme Kurulu, ayni cari yıl içerisinde Rum Belediye-
sine de Emlâk Vergisi ödemek zorunda kalan Türkler-e,
Türk Belediyelerince ödedikleri Emlâk Vergisinin ilgili
Belediyelerce iadesine karar verdi."
3'üncü kararı 11.11.69 tarihli, 1363 sayılıdır. İlgili
kısmı aynen şöyledir:-
"Cari vergi yılı içinde, Adalet ve İçişleri Üyeliğinin
- kanaatine göre, Rum Belediyesine Emlâk vergisi ödemek
mecburiyetinde kalmış olan bir şahıstan ayni yıl için
Türk Belediyesince Emlâk Vergisi alınmaz."
887 numaralı karar incelendiğinde görülüyor ki emlâk vergisinin Türk Belediyelerince -tahsil edilmesine ancak 20 Mayıs 1969 tarihinde Yürütme Kurulu tarafından karar verildi. Bundan evvel Türk Belediyelerinin emlâk vergisi tahsil etmeleri için herhangi bir karar verilip verilmediğini maalesef bilmiyoruz. Bu karara göre Rum Yönetimine emlâk -vergisi ödemek zorunda kalan bir şahsın ayni yıllar için Türk Belediyesine ödediği verginin iadesi öngörülmektedir. 1312 sayılı karar ise 887 sayılı kararı kısmen kısıtlayarak ancak aymi cari yıl içerisinde Rum Yönetimine ödenen verginin Türk Belediyelerin-e ayni yıl için vergi ödendiği takdirde Türk Belediyelerinin iadesini öngörmektedir. Her iki kararda da Rum Belediyelerine mecburiyet tahtinde vergi ödendiği hallerde Türk Belediyelerine ayni verginin ödenmesinden muaf tutulur hususunda herhangi sarih bir -madde mevcut olmamakla beraber, kanaatimizce her iki kararı ve bilhassa 1363 numaralı kararı tüm olarak incelediğimizde, Yürütme Kurulunun bu gibi hallerde bu gibi mecburiyet tahtinde ödenen vergilerden Türk Belediyelerine ayni vergiyi ödemekten muaf tutul-dukları zımnen anlaşılmaktadır. Kanaatimizce Yürütme Kurulunun Kararlarının gayesi de bu idi. Bundan dolayı ilk karar tarihi olan 20 Mayıs 1969'a kadar gayri menkul emlâk vergisi mecburiyet tahtinde Rum Belediyesine ödeyen şahıslar Türk Belediyelerine ayni- vergiyi ödemekten muaf tutulmaları gerekir.
Bu istinafta mevzuu bahis olan vergiler 1968 yılı sonuna kadar olan vergilerdir. Yukarıda söylediklerimizin ışığında müstedaaleyh mecburiyet tahtinde Rum Yönetimine ödediği gayrimenkul emlâk vergisini Türk -Belediyelerine ikinci defa olarak ödemekten muaf tutulur. Kanaatimizce Yürütme Kurulunun vergi hususunda verdikleri her üç karar da ancak istikbale muzaftır. Bu kararların vergi ile ilgili olduklarını göz önünde tutarak makabline şamil olamaz kanaatındayız-.
Verilen işbu kararın ışığında istinaf eden tarafından vergi ödemek mecburiyeti olup olmadığı hususunun ancak Adalet ve İçişleri Üyeliği tarafından karara bağlanabileceğine ve Mahkemenin bu hususta karar vermeye yetkisi olmadığı iddiasını ele almak b-u davada akademik olacağından bu hususta şimdilik herhangi bir yorumda bulunmayı uygun görmedik. Buna ilâveten bir şahsın ayni vergiyi iki defa ödemek mecburiyetinde olup olmadığı hususunda da şimdilik herhangi bir yorumda bulunmamayı uygun gördük.
Ne-tice olarak işbu istinaf reddolunur. Masraf meselesine gelince her ne kadar da aleyhine istinaf edilen bugünkü istinaf masraflarını tamamen almaya hakkı varsa, davada mevzuu bahis olan amme menfaatını da göz önünde tutarak istinaf edenin yalnız KL 5.- masr-af ödemesini emrederiz.
Yüksek Mahkeme.
2 Haziran 1970.
Full & Egal Universal Law Academy