- Hukuk İstinaf No: 17/70
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
(Dava No: 56/70)
İstinaf eden: Muharrem Sıtkı
(Müddei)
ile
İstinaf edilen: Osman Selç-uk
(Müddeaaleyh)
arasında.
İstinaf eden namına: Kıvanç Riza.
İstinaf edilen bizzat hazır.
1967 Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu-Mahkemece emrolunan kiranın idenmemesi halinde tahl-iye emri verilmesi- Tarafların verilen Mahkeme emri ile bağlı olması.
Davacı. dava konusu evin sahibidir. Mahkeme daha önce 309/69 no'lu davada, davalının 1.11.69 tarihinden itibaren ayda KL 7.- ödemesini emretti. Davalının bu emirden haberi yoktu. Da-vacı, 18.12.69 tarihli bir ihbarname ile davalının hükümlü KL 3.- kira borcunu en geç 21 gün içinde ödemesini taleb etti. Davalı ödemedi. Davacı 2.1.70 tarihinde bu davayı açarak tahliye taleb etti. Davalı, 309/69 no'lu Mahkeme kararından haberdar olmadığı-nı iddia etti. Bidayet Mahkemesi, davalının Mahkeme hükmünden haberdar olmaması nedeniyle ödemediğini beyanla davayı reddetti. Davacı, bu hükmün hatalı olduğunu iddia ederek istinaf etti.
KARAR: Yüksek Mahkeme, 1960 Adalet Mahkemeleri Kanunu M.47'ye -göre, verilen hükmün tarafları bağladığını, esasen davalının yazılı ihbarı alınca Mahkeme hükmünü öğrendiğini, bu nedenle Bidayet Mahkemesi hükmünün hatalı olduğunu kararlaştırdı ve tahliye emri verdi.
------------------
- H Ü K Ü M
Müddei Lefkoşada İsmail Beyoğlu Sokağında kâin Muharrem Apartmanı olarak bilinen binadaki 6 numaralı dairenin sahibi ve/veya idarecisidir. Müddeaaleyh Aralık 1963 hadiselerinden beri dava konusu daireyi işgal etmektedir.,-
Lefkoşa Kaza Mahkemesi 24.11.69 tarihinde 309/69 sayılı davada müddeaaleyhin mezkûr dairenin kirasına mahsuben 1.11.69 tarihinden itibaren ayda KL 7.- ödemesini emretti, Müddei müddeaaleyhin 30.11.69 tarihinde sona eren müddet için müddeiye Kl 3.- hü-kümlü borcu olduğunu ve müddeinin müddeaaleyhe 18.12.69 tarihli yazılı bir ihbar göndererek Mahkemece emrolunan ve zamanında ödenmeyen KL 3.- tutarındaki hükümlü kira borcunu taleb ihbarından en geç 21 güne kadar ödemesini taleb ettiğini fakat müddeaaleyh -mezkûr yazılı taleb ihbarını 23.12.69 tarihinde aldığı ve aradan en az 21 gün geçtiği halde mezkûr hükümlü kira borcunu dava gününe kadar ödemediğini iddia ederek müddeaaleyh aleyhine 56/70 numaralı davayı 2.1.70 tarihinde ikâme etti. İşbu dava ile müddei -müddeaaleyhinin, ajanlarının ve/veya hizmetkârlarının dava konusu daireyi tahliye ederek boş olarak müddeiye teslim etmesini taleb etti.
Müddeaaleyh 30.1.70 tarihinde dosyaladığı müdafaa takriri ile ihbarnameyi aldığını kabul etti mamafih 309/69 numar-alı davada verilen hükümden haberi olmadığını ve hali hazırda yarı maaş yani KL 25.- aldığı için mahkemenin kestiği fazla KL 3.- 'yı ödeyemeyeceğini iddia etti.
Bidayet Mahkemesi her iki tarafı dinledikten sonra 309/69 numaralı davada hüküm verildiğin-de müddeaaleyhin hazır olup olmadığı hususunda şunları söylemiştir.
"Mezkûr davada hükmün 24.11.1969 tarihinde verileceğine
dair müddei tarafından müddeaaleyhe ihbar yapılmadığı
Mahkeme huzurundaki şahadetten zımnen gözükmektedir.
- Sadece Mukayyitlik tarafından adi posta ile müddeaa-
leyhe ihbar edildiğine dair şahadet vardır. Dava dosya-
sından ise mezkûr ihbarın müddeaaleyhin hastahanedeki
adresine gönderildiği gözükmektedir. Davadaki evrak
üzerinde müdd-eaaleyhin sadece ev adresi verildiği
halde hükmün verileceğine dair ihbarnamenin niçin
hastahaneye gönderildiğine dair Mahkeme huzurunda
izahat yoktur. Mezkûr ihbarın müddeaaleyhin eline
hatta hastaheneye vardığına dair şahadet- de mevcut
değildir. Müddeaaleyh ise ilgili vakitlerde hastaha-
nede çalışmadığını ve dolayısıyle ihbarnameyi alma-
dığını iddia etmiştir. Müddeaaleyhin bu husustaki
iddiası menfi bir iddia olduğuna göre aksini isbat
müdd-einin vazifesidir. Binaenaleyh mahkeme huzurun-
daki şahadet muvacehesinde müddeaaleyhin mezkûr
hükümden müddeinin avukatından 21 günlük ihbarnameyi
alıncaya kadar bihaber olduğu kanaatına vasıl oldum."
Bidayet Mahkemesi müddeaa-leyh 309/69 numaralı davada verilen hükümden bihaber olduğu için parayı zamanında ödemek şansından mahrum bırakıldığı kanaatına vardı. Bidayet Mahkemesi bu hususta hükmünde şunları söyledi:-
"Böyle bir durumda Mahkemenin verdiği hükmün bir kopyası-
- nın müddeaaleyhe tebliğ edilmesi ve ancak makul bir süre
zarfında hükme itaat etmediği takdirde kendisine 21 gün-
lük ihbarnamenin gönderilmesinin Müddeice takip edilmesi
gereken doğru bir yol olurdu kanaatındayım."
Bidayet Mah-kemesi müddeaalkeyh aleyhine tahliye kararı verilmesinin kanunen doğru ve adil olmayacağı kanaatına vasıl olduğundan müddeinin davasını reddetmiştir.
Müddei Bidayet Mahkemesinin vermiş olduğu bu hükmün hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf eylemiştir.-
1960, Adalet Mahkemeleri Kanununda tebliğ edilmeksizin hükümlerin ilzam etmesi hususunda 47. maddede şunlar yer almaktadır:-
"Her mahkemenin hükmü, ................................
isdar edilir edilmez davadaki bilcümle tarafları ilzam
- edecektir,........"
Kanaatimizce bu maddeye göre Mahkemenin verdiği herhangi bir sebepten ötürü, hükmün Mahkemede okunduğu gün hazır olmaması 47. maddeye tesir etmez. Kanaatimizce bu hususta Bidayet Mahkemesinin verdiği karar hatalıdır.
Müdd-eaaleyhin 309/69 numaralı hükmünden bihaber olması kendisini herhangi bir şekilde mütezarrır etmediği kanaatındayız, çünkü kendisine verilen 21 günlük ihbar ile davada aleyhine hüküm verildiğini öğrenmiş bulunuyordu. Nitekim kendisi de şahadet verdiğinde 2-1 günlük ihbarnameyi aldıktan sonra kiranın KL 3.- artırıldığına emin olduğunu söylemiştir. Müddeaaleyh istemiş olsaydı ihbarnameyi aldığında 309/69 numaralı davadaki verilen hükümden herhangi bir şüphesi varsaydı Mukayyitliğe müracaat ederek hükmün tam me-tnini öğrenebilirdi. Müddeaaleyh verilen 21 günlük ihbardan sonra kiranın KL 3.- artırıldığını bildiği halde 21 gün zarfında KL 3.- yı ödememiştir. Buna sebep olarak da ödeme kudretinin müsait olmadığını ileri sürmüştür. Müddeaaleyhin ödeme kudretinin art-ırılan KL 3.- yı ödeyip ödememe hususu bu davada mevzuu bahis olamaz. Müddeaaleyh ancak 309/69 numaralı hükmün aleyhine zamanında istinaf etmekle bu husustaki hakkını arayabilirdi. 21 günlük ihbarın hitamından ve 56/70 numaralı dava açılıncaya kadar hüküml-ü borç olan mütebaki KL 3.- kirayı ödemediğinden 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu 10(a) maddesine göre Bidayet Mahkemesinin müddeaaleyhin aleyhine tahliye emri vermesi mecburi idi.
Yukarıda izah ettiğimiz sebeblerden dolayı Biday-et Mahkemesinin hükmünü iptal eder ve müddeaaleyhin mevzuu bahis daireyi 31 Temmuz 1970'e kadar tahliye edip boş olarak müddeiye teslim etmesini emrederiz. Şol şartla ki müddeaaleyhin 31 Temmuz 1970 de veya daha evvel Temmuz aylığı olan KL 7.- yı ödediği t-akdirde tahliye emri 1 ay yani 31 Ağustos 1970'e kadar durdurulacaktır, ve yine 31 Ağustos 1970 de veya daha evvel müddeaaleyh Ağustos aylığı olan KL 7.- yı öderse tahliye emri 30 Eylül 1970'e kadar uzatılacaktır, 30
Eylül 1970'de veya daha evvel m-üddeaaleyh Eylül aylığı olan KL 7.- yı öderse tahliye emri 31 Ekim 1970'e kadar uzatılacaktır.
Bu davada masraflar için herhangi bir emir vermemeyi uygun gördük.
Yüksek Mahkeme
6 Temmuz, 19-70
Full & Egal Universal Law Academy