- Hukuk Ýstinaf No. 18/74
(Dava. No. 243/73; Baf)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti:M. Necati Münir Baþkan, Ülfet Emin ve Þakir S. Ýlkay.
Ýstinaf eden: Remzi Yusuf, Yeþilova Baf.
(Davalý)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Özkan Mustafa Mustafa, Yeþilova, Baf.
( Davacý )
a r a s ý n d a .
Ýstinaf eden namýna: Akýn A. Sait.
Aleyhine istina.f edilen namýna: Osman Naim Talât.
Haksýz Fiil - Davacýnýn tarlasýndan kum alýnmasý sonucu oluþan zarar ziyanýn talebi.
Hukuk Usulü - Þahadet - Ýhtimaller dengesi - Ýhtimaller dengesine göre Ýlk Mahkeme bulgusunun hatalý olmasý.
Hukuk Usulü - Talep takriri - Ýþgal davalarýnda (tresspass) malýn kýymetinin talep takririnde belirtilmesi gereði.
Ýhtimaller Dengesi - Þahadetin ihtima.ller dengesine göre deðerlendirilmesi.
Ýstinaf - Yüksek Mahkemenin Ýlk Mahkeme kararýný ipta.l etmesi Ýlk Mahkemenin þa.hadet ve olgularý deðerlendirmede ha.ta etmesi.
Avukat Ücreti - Masraf - Masraf listesi - Dava konusunun deðerini tespitte yapýlan hata sonucu avukat ücretinin hatalý olarak saptanmasý.
OLAY: Davacý Da.valýnýn ta.rlasýndan kum aldýðýný iddia ederek kumun bedeli ile açýla.n çukurlarýn doldurulmasý için tazminat ve tarlaya tecavüzü meneden bir emir talep etti.
Davalý kum aldýðýný red ve inkâr etti. Ýlk Mahkeme, Davalýnýn birçok kez Davacýnýn tarlasýnda.n kum aldýðýna, fakat alýnan kumun hepsinin Davalý tarafýndan alýndýðýnýn ve alýnan kumun kýymetinin ispatlanamadýðýna kanaat getirdi ve Davacýnýn bu konudaki tazminat talebini reddetti. Ýlk Mahkeme açýlan çukurlarýn kapatýlmasý için gerekli K.L.l8.-nin Davacýya tazminat olarak ödenmesini emretti ve Davalýnýn tarlaya girmesini meneden bir emir verdi.
Davalý Ýlk Mahkemenin kumun tümünü Davalý almadýðý bulgusuna vardýktan sonra açýlan çukurun kapatýimasý masrafýndan Davalýyý sorumlu tutmakla ve masraf listesini takdir ederken K.L.200-500.- arasýndaki masraf cetveline dayanmakla hata ettiðini ileri sürerek hükmü istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, hukuk davalarýnda bir hususun ihtimaller dengesine göre kanýtlandýðýný, Davalýnýn kum aldýðý kanýtlandýktan sonra ihtimaller dengesine göre tüm kumu Davalýnýn aldýðý sonucuna varýlmasý gerektiðini belirtti. Bu nedenle Ýlk Mahkeme hükmünü iptal eden Yüksek Mahkeme tüm kumun bedeli ile çukurlarýn kapatýlmasý masrafýný Davalýnýn Davacýya ödemesini emretti.
Masraf hususunda da dava konusunun deðerinde Ýlk Mahkemenin yanýldýðý görüþüne varan Yüksek Mahkeme, fazladan dahil edilen masraf düþüldüðünde ve K.L.2O-50.- arasýndaki cetvel uygulandýðýnda Davalýnýn Davacýya K.L.42.- ödemesinin uygun olacaðý kanýsýna vardý ve K.L.42.- masraf ödenmesini emretti.
________________________
H Ü K Ü M
M. Necati Münir, Baþkan: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayýn Hâkim Ülfet Emin verecektir.
Ülfet Emin, Hâkim: Aleyhine istinaf edilen (davacý) Yeþilova'da ' Aymýnaz' mev ýýnde kâin bir tarlanýn kayýtlý mal sahibidir. Davacý Baf Kaza Mahkemesinde istinaf eden (davalý) aleyhine ikame ettiði 243/73 sayýlý dava ile davalýnýn sözü geçen tarladan davacýnýn rizasý olmaksýzýn 183 kamyon kum aldýðýný iddia ederek davalýnýn 183 kamyon kumun bedeli olan K.L.228.750 mili ödemesini, kum alýndýktan sonra tarlada kazýlan çukurlarýn doldurulmasý için gereken masraf olan K.L.24.-nýn ödenmesini ve davalýnýn davacýnýn tarlasýna tecavüzünü men eyleyen bir emir talep etti.
Davalý dosyaladýðý müdafaa takriri ile davacýnýn tarlasýndan kum aldýðýný red ve inkâr eyledi.
Bidayet Mahkemesi her iki tarafý ve þahitlerini dinledikten sonra davacýya ve þahitlerine inanarak davalýnýn davacýnýn tarlasýndan müteaddit defalar kum aldýðý kanaatýna vardý. Mamafih alýnan 148 kamyonluk kumun hepsinin davalý tarafýndan alýndýðýný ve alýnan kumun kýymetini davacýnýn isbatlayamadýðý kanaatýna vardýðýndan davacýnýn kum bedeli hususunda herhangi bir tazminat alm-aya hakký olmadýðýna karar verdi. Bidayet Mahkemesi hükmüne devamla davalýnýn davacýya açýlan çukurlarýn kapatýlmasý için gerekli K.L.l8.-yý zarar ziyan olarak ödemesi gerektiði kanaatýna. vararak davalý aleyhine ve davacý lehine K.L.l8.- için hüküm verdi ve davalýnýn dava.cýya ta.rla.sýna mütecaviz olarak girmeye hakký olmadýðýný beyan ederek davalýnýn tarlaya girmesini men eden bir emir verdi.
Davalý Bidayet Mahkemesinin hükmünûn hatalý olduðunu ileri sûrerek istinaf eyledi.
Davalý istinafýn duruþmasý esnasýnda davalýnýn 148 kamyon kumu aldýðý hususunda davacýnýn isbat edemediði bulgusuna Bidayet Mahkemesi vardýktan sonra, kumun alýnmasýndan dolayý meydana gelen çukurlarýn doldurulmasý için gereken masrafýn davalý tarafýndan ödenmesine hükûm verilmemesi gerektiðini iddia etti. Hakikaten Bidayet Mahkemesinin kumun tümünün davalý tara.fýndan alýndýðýnýn isbatlanmadýðý hususundaki bulgusu doðrýý ise, kumun alýnmasýndan dolayý. meydana gelen çukurlarýn doldurulmasý için de davalý aleyhine herhangi bir tazminat hükmü verilmemesi gerektiði hususunda hemfikiriz. Ancak ma.hkeme huzurunda verilen tüm þa.hadet incelendiðinde, kanaatýmýzca Bida.yet Mahkemesinin kumun tümünün davalý tarafýndan alýndýðýnýn davacý tarafýndan isbatlanmadýðý hususundaki bulgusu ha.talýdýr. Hukuk davalarýnda isbat ihtimaller dengesi prensibine dayanmaktadýr. Kumun davalý tarafýndan alýndýðý hususunda verilen þa.hadet nazarý itibara. alýndýðýnda ve Bidayet Mahkemesinin kumun alýnmasý ile ilgili verilen þahadete inandýðý göz önûnde tutulduðunda. ihtimaller dengesi prensibine göre alýnan kumun tümünûn davalý tarafýndan alýndýðýna kanaat getirilmesi gerekirdi. Bu nedenle Bidayet Mahkemesinin kum alýnmasý hususundaki bulgusunun hatalý olduðu kanaatýndayýz. Ýþbu bulgunun hatalý olduðunu buldukta.n sonra kumun alýnmasý nedeni ile meydana gelen çukurlarýn doldurulmasý için gereken masra.fýn davalý ta.rafýndan davacýya ödenmesi gerektiðine þüphe yoktur. Bu çukurlarýn doldurulmasý için K.L.l8.- masraf lâzým olduðuna dair Mahkeme huzurunda kâfi derecede þahadet vardýr. Bu nedenle K.L.l8.- için Mahkemenin verdiði hüküm hatalý deðildir kanaatýndayýz.
Davalý istinafýnda Bidayet Mahkemesinin masraf hususunda da hata yaptýðýný iddia etmiþtir ve iddiasýný desteklemek babýnda masraf listesini Bidayet Mahkemesi takdir ederken K.L.200-500.arasýndaki masraf cetveline dayanýldýðýný söylemiþtir. Hakika.ten Bidayet Mahkemesinin ta.kdir ettiði masraf listesine göz atýldýðýnda avukat ücreti olarak tesbit ettiði ücretler K.L.200-500.- esasý üzerinde yapýlmýþtýr. Kanaatýmýzca Bidayet Mahkemesi bunu yapmakla hata etmiþtir. Dava mevzuu K.L.l8.- tazminat ve buna ilâveten davalýnýn men edilmesi için verilen emri ilgilendiren tarlanýn kýymetinin ilâve edilmesi ile meydana gelecek olan miktarýn, masraf cetvelinde belirtilen miktara uygulanmasý gerekirdi.
Maalesef celbnamede veya þahadette tecavüze uðrayan malýn kýymeti hususunda herhangi bir iddia veya þahadet yoktur. Ancak alýnan 148 kamyon kumun kýymetinin en azdan her kamyon kumun beheri 5 þilin kýymetinde olduðu nazarý itibara alýndýðýnda tecavüze uðrayan malýn kýymetinin K.L.2O-50 arasýnda olduðu aþikârdýr. Kanaatýmýzca Bidayet Mahkemesi avukat ücretini tesbit ederken masraf cetvelinin K.L.25-50 arasýndaki oraný uygulamasý gerekirdi. Bidayet Mahkemesi þahitlerin masrafý da dahil, tüm masrafý K.L.53.205 mil tesbit etmiþtir ve hatta þahitlerin masrafýný tesbit ederken þahadet vermeyen bir þahidin günlüðünü dahi ithal etmiþtir. Þahadet vermeyen þahidin günlüðü ve fazla olarak tesbit edilen avukat ücreti K.L.11.205 mildir. Bu miktarýn Mahkemenin tesbit ettiði K.L.53.205 mil masraftan çýkarýlmasý gerekir. Netice olarak Bidayet Mahkemesinin masraf olarak K.L.53.205 mil deðil de K.L.42.emir vermesi gerekirdi.
Masrafdan mada hususlarý ilgilendiren istinaf reddolunur. Masraflarla ilgili yapýlan istinaf kýsmen kabul edilir ve Bidayet Mahkemesinin tesbit ettiði K.L.53.205 masraf K.L.42.-ya indirilir. Ýstinafýn duruþmasý esnasýnda söylenenleri ve istinafýn neticesini nazarý itibara alarak istinafýn duruþmasý için masraf hususunda herhangi- bir emir vermemeyi uygun gördük.
Yüksek Mahkeme
18 Haziran, 1974.
-
Full & Egal Universal Law Academy