-Hukuk İstinaf No: 23/70
(Dava No: 73/68)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
İstinaf eden: Hüseyin Ali Giritli, Limasol.
ile
İstinaf edilen: İbrahim Hulusi, Larnaka.
Arasında
İstinaf eden namına: E-krem Y. Avcıoğlu.
Aleyhine istinaf edilen namına: Cahit Yılmazoğlu.
1967 Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu - Kira bakiyelerinin ödenmesi talebi - Kira bakiyelerini ödenmesi talebi reddedilince tesbit kararı verilmesi.
Davalının, davacıya- kira bakiyesi borcu vardır. Davacı, davalıyı dava ederek kira bakiyelerinin ödenmesini talep etti. Davalı, ödeme kudreti olmadığından ödemeyi reddetti. Bidayet Mahkemesi, davalının ödeme kudreti olmaması nedeniyle talebi reddetti. Davacı, istinaf etti. Da-vacı, istinaf sebepleri arasında bulunmamakla beraber Bidayet Mahkemesinin tesbit kararı vermemekle hata ettiğini idida etti.
KARAR: Yüksek Mahkeme, tesbit kararı vermek hususunda Bidayet Mahkemesi Yargıcının takdir hakkı olduğunu ve talep takririnde tesb-it kararı istenmeyen bu meselede Bidayet Mahkemesi yargıcının takdir hakkını kullanmasına müsaade etmek için yeterli neden olmadığını kararlaştırarak, istinafı reddetti.
----------------------------
HÜKÜM
Mahkemenin kararı şudur:
İstinaf mevzuu olan b-ugünkü dava müddei (istinaf eden) tarafından Larnaka Kaza Mahkemesinde kira bakiyeleri için açılan bir davadır. Bidayet Mahkemesi iki tarafın şahadetini inceledikten sonra müddeaaleyhin (aleyhine istinaf edilenin) kira bakiyelerini ödeyecek bir durumda ol-madığı kanaatına vardı. Müddei mahkemye hitabında kira bakiyeleri KL 199.- için bir tesbit kararı talep etti. Fakat Bidayet Mahkemesi hükmünde açıkladığı sebeplere dayanarak böyle bir karar vermeyi reddetti.
Müddei bu hükmü istinaf eyledi. İstinaf sebeler-inin ilk dördü Yüksek Mahkemenin 21/70 ve 24/70 sayılı Hukuk İstinaflarda vermiş olduğu kararların ışığında, müddei (istinaf edenin) avukatı tarafından bugün mahkemede geri çekildi. Geriye 5. sebeb kalır ki o da şöyledir:
"5. Genel olarak ibraz olunan şaha-dtein tümü nazarı itibara alındığında verilen karar makul değildir. (Unreasonmable having regard to the evidence adduced.)"
İstinaf edenin avukatı istinaf sebeblerine, tesbit kararı hususunda ayrı bir istinaf sebebi eklememekle beraber 5. istinaf sebebini-n böyle bir talebi kapsadığını iddia etmiştir. Tesbit kararının hangi ahval tahtinde verilebileceği 4/69 numaralı Hukuk İstinafında belirtilmiştir.
Huzurumuzda olan davada Bidayet Mahkemesi Hakiminin tesbit kararını vermeye hakkı olmasına rağmen izah etti-ği sebeplerden dolayı vermemeyi tercih etmiştir. Bu sebeplerden bir tanesi de mevzuu bahis kira bakiyeleri hakkında bir ihtilaf olmadığı ve müddeaaleyhin davda kira bakiyelerini KL 399.- olduğunu kabul ettiğidir. Bidayet Mahkemesinin takdir hakkını kullana-rak verdiği bu kararı değiştirmek için herhangi bir sebep görmüyoruz.
İlaveten Yüksek Mahkemenin tesbit kararını vermesi için istinaf edenin istinaf sebebi olarak bunu taleb etmesi icab eder. Kaldı ki bu davada bu yapılmamıştır. İstinaf edenin avukatı bug-ün 6. bir istinaf sebebi eklemek için müracaat edebileceğini söylemişse de, bunun bu raddede davanın luzumsuz olarak uzatılmasına sebep olacağı kanaatındayız.
Bütün ahval ve şeraiti nazarı itibara alarak istinafın reddolunması kararına vardık İstinaf red-dolunur. İstinaf masraflarını istinaf eden ödeyecektir.
Ülfet Emin:
Yüksek Mahkeme Başkanının okumuş olduğu karar ile ve istinafın neticesi ile tamamıyle hemfikirim. Mamafih, bu hususta şahsen ben de bir kaç söz söylemeyi uygun gördüm.
Davacı, Bidayet -Mahkemesinden KL 399.- kira bakiyesinin ödenmesi için bir emir taleb etmiştir. Bu talebde davacı herhangi bir tesbit kararı taleb etmiş değildir. Civil Procedure Nizamnamelerinin 19. Emrinin 2. Nizamına göre davacı taleb takririnde taleb ettiği talebler sa-rahaten belirtmesi gerekir. Mamafih ayni nizamnamelerin 20. Emrinin 2. Nizamı tahtinde mahkeme, uygun, makul ve doğru gördüğü bazı hallerde taleb takririnde taleb olunmayan bir hal çaresini verebilir. Bidayet Mahkemesinin taleb takririnde taleb olunmayan b-ir hal çaresini verebilmesi için yapılan esas talebin, verilecek diğer hal çaresine muhalif (inconsistent) olmaması gerekir. Bu meselede Bidayet Mahkemesi bir tesbit kararı verseydi taleb takririnde taleb olunan hal çaresine muhalif olmazdı. Bidayet Mahkem-esi doğru makul ve uygun gördüldüğü halde böyle bir tesbit kararı verebilirdi. Bidayet Mahkemesinde verilen müdafaanameden ve bütün şahadetten görüldüğüne göre davalı kira bakiyesi mikatrının ne olduğu hususunda herhangi bir iddiada bulunmuş değildir. Bila-kis müdafaada miktarın KL 399.- olduğunu kabul etmiştir.
Bidayet Mahkemesi davayı, davalının kabul ettiği kira bakiyelerini Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanununun 6(4) maddesi tahtinde ödemeye kudreti olup olmadığını karara bağlamak için dinl-emiştir. Her iki tarafı dinledikten sonra Bidayet Mahkemesi davalının ödeme kudretinin mevcut olmadığı kanaatına vardığından davalı aleyhine hüküm vermemeyi uygun görmüştür. Davacının avukatı Bidayet Mahkemesine yaptığı hitab esnasında her ne kadar da tesb-it kararının verilmesini taleb etmişse de Bidayet Mahkemesi bu tesbit kararını vermemeyi uygun görmüştür. Kanaatımca davacı, taleb takririnde sarahaten tesbit kararını talep etmediğinden dolayı Bidayet Mahkemesinin tesbit kararı emri vermeye yetkisi olmakl-a beraber herhangi bir mecburiyeti yoktu. Bidayet Mahkemesi davanın bütün ahval ve şeraitini nazarı itibara alarak ve bilhassa davalının kira bakiyesinin miktarını kabul ettiğini nazarı itibara alarak böyle bir tesbit kararı vermemeyi uygun görmüştür. Kana-atımca Bidayet Mahkemesi bu hususta herhangi bir hata işlemiş değildir. Bundan dolayı daha evvel de belirttiğim gibi istinafın reddine ve istinaf edenin masrafları ödemesine karar verilmiştir.
Yüksek Mahkeme
11 Kasım 1970
3
Full & Egal Universal Law Academy