- Hukuk Ýstinaf No. 23/74
(Dava No. 397/72 M/sa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti:M. Necati Münir Baþkan, Ahmet Ýzzet ve Þakir S. Ýlkay.
Ýstinaf eden: Günay Orhan'ýn yetkili vekili sýfatýyle
Orhan Cemali, Maðusa.
(Davacý)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Hasan Tevfik, Maðusa.
( Davalý)
a r a s ý n d a
Ýstinaf eden namýna: Ayhan Çiftçioðlu.
Aleyhine istinaf edilen namýna: Fuat Veziroðlu.
-
-Tahliye Davasý- - Davacýnýn vekili olan kocasý vasýtasýyle tahliye davasý açmasý - 21 günlük ödeme ihbarýna raðmen kira ödenmediði nedeniyle tahliye talebi.
-Vekâletname- - Süresi sona erdiðinden. vekâletnamenin geçersiz olmasý.
-Vekâletname- - Vekâletnamenin iptali veya sona erdirilmesi- -Genellikle vekâletnameler vekile bir menfaat saðlanmasý için verilen haller haricinde ve verilen yetki tamamen kullanýlmadan önce müvekkilin vekile vereceði bir ihbar ile iptal edilebilir - Ýhbar yazýlý ve sözlü olabilir.
-
Vekil vasýtasýyle tahliye davasý ikamesi.-
-
Tefsir Kurallarý -- Bir kelimeye öncelikle sözlük veya alelade anlamýnýn verilmesi gerekir. Ortaya abes bir mana çýkarsa o zaman sözlük anlamýndan farklý bir anlam verilmesi ve kelimeyi kullananýn niyet ve maksadýný tespit ile bu tespite uygun tefsir yapýlmasý doðru olur.
-
-OLAY:- Davacý yetkili vekili olan kocasý vasýtasýyle kiracý aleyhine tahliye davasý açtý. Kocanýn vekil olduðunu gösteren bir vekâletname Mahkemeye ibraz edildi. Daha önce bir baþka dava için hazýrlanmýþ olan bu vekâletnamede "Mahkeme müddetince geçerlidir" notu bulunuyordu. Davacý Davalýnýn 21 günlük ödeme ihbarýna raðmen kirayý ödemediðini i-ddia ederek tahliye talep etti.-
-
Davalý gönderilen 21 günlük ihbarnameyi almadýðýný ve ihbarnamenin yasal olmadýðýný- öne sürdü.-
-
Ýlk Mahkeme, ihbarnamenin yasal olduðuna, ancak vekaletnamenin süresinin sona erdiðine kanaat getirerek davayý iptal etti.-
-
Davacý Ýlk Mahkemenin vekâletnamenin sona erdiði bulgusunun hatalý olduðunu ileri sürerek hükmü istinaf etti.
-
SONUÇ:- Yüksek Mahkeme, vekâletnamedeki ' mahkeme müddetince geçerlidir' notunda 'mahkeme' kelimesinin 'dava' anlamýnda kullanýldýðý, dolayýsýyle vekâletnamenin süresinin geçmiþ dava ile sýnýrlý olup sona erdiði kanýsýna vardý ve- Ýlk Mahkeme bulgusunu onaylaya-rak istinafý reddetti.
-Atýfta Bulunulan Yargýsal Ýçtihatlar:-
l. Smith v. Packhurts (1742) 3 Atk. s.135 sayfa 136. -
-2. Re Levy, ex.p. Walton (1881) 17 Ch. D. s.746 sayfa 750,- -751.
-3. Venning v. Bray (1862) 31 L.J.Q.B. s.181.
- -4. Doward, Dickson and Co. (1890) 6 T.L.R. s.316. -
-5. The Margareth Mitchel (1858) Swa. s.382.
-H Ü K Ü M
-
-M-. Necati Münir, Ba-þka-n: Bu istinafta Mahkemen-in hükmünü Sayýn Hakim Þaki-r S. -Ýl-kay verecektir.
-Þ-akir S. Ýlka-y-, Hâkim: Ýþbu istinaf -müstenifin açmýþ olduðu bir tahli-ye davasýný red ve iptal eden Maðusa Kaza Mahkemesinin hükmünden yapýlmýþtýr.
Müstenif (davacý) bahse konu davayý salâhiyetli vekili olduðu iddia edilen kocasý Orhan Cemali vasýtasý ile açmýþtýr.
-Müstenif Maðusada 11, S-alamis Yolunda kâin bir evin sahibesidir. Aleyhine istinaf edilen (davalý) ise 1964 baþlangýcýndan itibaren mezkûr evde ikamet etmektedir. Davacýnýn davalý aleyhine daha önce açmýþ olduðu 759/71 sayýlý davada Mahkeme, diðer þeyler meyanýnda, davalýnýn davacýya 20.12.1971 tarihinden itibaren ayda K.L.l8.- kira ödemesini emretmiþti.
Talep takririnde yapýlan iddialara göre davacý 20.6.1972'den itibaren 2 ay süre ile, davacýya, mezkûr emir gereðince, kira ödememiþ ve bunun üzerine davacý davalýya geri kalmýþ kiralarýn ödenmesi için 4.9.1972 tarihli 21 günlük bir ihbarname göndermiþ fakat davalý dava açýlýncaya kadar mezkûr kiralarý ödememiþ ve ödeme teklifinde bulunmamýþtýr. Davacýnýn tahliye talebi iþbu iddialara istinad ettirilmiþtir.
-
Davalý gönderilen 21 günlük ihbarnameyi almadýðýný ve ihbarnamenin yasal olmadýðýný- öne sürdü.-
-
Ý1k Mahkeme, ihbarnamenin yasal olduðuna, ancak vekaletnamenin süresinin sona erdiðine kanaat getirerek davayý iptal etti.-
-
Davacý Ýlk Mahkemenin vekâletnamenin sona erdiði bulgusunun hatalý olduðunu ileri sürerek hükmü istinaf etti.
-SONUÇ:- Yüksek Mahkeme, vekâletnamedeki ' mahkeme müddetince geçerlidir' notunda 'mahkeme' kelimesinin 'dava' anlamýnda kullanýldýðt, dolayýsýyle vekâletnamenin süresinin geçmiþ dava ile sýnýrlý olup sona erdiði kanýsýna vardý ve Ýlk Mahkeme bulgusunu onaylaya.rak istinafý reddetti.
-Atýfta Bulunulan Yargýsal Ýçtihatlar:-
-
l. Smith v. Packhurts (1742) 3 Atk. s.135 sayfa 136. -
-2. Re Levy, ex.p. Walton (1881) 17 Ch. D. s.746 sayfa 750,- -751.
-3. Venning v. Bray (1862) 31 L.J.Q.B. s.181.
- -4. Doward, Dickson -and Co. (1890) 6 T.L.R. s.316.- -
-5. The Margareth Mitchel (1858) Swa. s.382.
-
-H Ü K Ü M
-
-M. Necati Münir, Baþ-kan:- Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayýn Ha-ki-m Þa-kir S. Ýl-kay verecektir.
-Þ-akir S. Ýlka-y-, Hâkim:- Ýþbu istinaf müstenifin açmýþ olduðu bir tah ýye davasýný red ve iptal eden Maðusa Kaza Mahkemesinin hükmünden yapýlmýþtýr.
Müstenif (davacý) bahse konu davayý salâhiyetli vekili olduðu iddia edilen kocasý Orhan Cemali vasýtasý ile açmýþtýr.
Müstenif Maðusada 11, salamis Yolunda kâin bir evin sahibesidir. Aleyhine istinaf edilen (davalý) ise 1964 baþlangýcýndan itibaren mezkûr evde ikamet etmektedir. Davacýnýn davalý aleyhine daha. önce açmýþ olduðu 759/71 sayýlý davada Mahkeme, diðer þeyler meyanýnda, davalýnýn davacýya 20.12.1971 tarihinden itibaren ayda K.L.l8.- kira ödemesini emretmiþti.
Talep takririnde yapýlan iddialara göre davacý 20.6.1972'den itibaren 2 ay süre ile, davacýya, mezkûr emir gereðince, kira ödememiþ ve bunun üzerine davacý davalýya geri kalmýþ kiralarýn ödenmesi için 4.9.1972 tarihli 21 günlük bir ihbarname göndermiþ fakat davalý dava açýlýncaya kadar mezkûr kiralarý ödememiþ ve ödeme teklifinde bulunmamýþtýr. Davacýnýn tahliye talebi iþbu iddialara istinad ettirilmiþtir.
-
Davalý, müdafaa takririnde, davacýnýn talep takririndeki iddialarýný red ve inkâr etmiþtir. Davalý diðer þeyler meyanýnda, davacýnýn kendisine 21 günlük bir ihbarname göndermiþ olduðunu kabul etmemiþ ve ilâveten gönderildiði iddia edilen ihbarnamenin kanunen geçersiz olduðunu ileriye sürmüþtür. Davalý, ayrýca, bilgisizlik beyan ederek Orhan Cemalinin davacýnýn yetkili vekili olduðu hususundaki iddiayý red ve inkâr etmiþtir.
Davayý dinleyen Kaza Mahkemesi gönderilen 21 günlük ihbarnamenin kanunen yeterli ve geçerli olduðuna karar vermiþ fakat Orhan Cemalinin davacýnýn yetkili vekili olmadýðý kanaatýna vararak davayý iptal etmiþtir. Ýstinaf, yukarýda belirtildiði gibi, Mahkemenin iþbu kararýndan yapýlmýþtýr.
-Ýstinaf ihbarnamesinde 6- sebep yer almakta ise de bunlarýn hepsi de Mahkemenin Orhan Cemalinin davacýnýn yetkili vekili olmadýðý hususundaki bulgusunun hatalý olduðuna mütedairdir.-
-
Ýstinafýn duruþma.sýnda aleyhine istinaf edilen de Mahkemenin 21 günlük ihbarname ile ilgili bulgusunun hatalý olduðunu ve haddi- zatýnda mezkûr ihbarnamenin ka-nunen yeterli ve geçerli olamayacaðýný savunmuþtur.-
-
Ýlkin müstenifin istinaf sebeplerinde ileriye sürmüþ olduðu hususlarý tezekkür etmeði uygun gördük.-
-
Kaza Mahkemesi huzurunda davada davacý olarak görülen Günay Orhan þahadet vermemiþtir. Davacýnýn vekili olduðunu iddia eden Orhan Cemali ise þahadet vermiþ ve davayý Günay Orhanýn kendisine vermiþ olduðu 1.12.1971 tarihli bir vekâletname tahtýnda ikame etmiþ olduðunu söylemiþ ve mezkûr vekâletnameyi Mahkemeye Emare I olarak ibraz etmiþtir. Emare I vekâletname aynen þöyledir:-
"VEKALETNAME-
-
-Ben aþaðýda imza sahibi Maðusalý Günay Orhan, Maðusa'da Salamis yolunda bulunan evimi idareye, kiralarý toplamaya, kiraya vermeye, kiracýlarý evden çýkarmaya, evin tahliyesi, kiralarýn tahsili ve tazminat alýnmasý için dava açmaya, mahkemenin vermiþ olduðu kararlarýn icrasýna yetkili olmak üzere kocam Orhan Cemali'yi vekil tayin ederim.
(Ýmza) Günay Orhan Maðusa
1 Aralýk,l971
Muhtar:
-.-.-.-.-.-.-..-
-Azalar:-
-l. .......-.-.-.-.-.-
- 2. .......-.-.-.-.-.-
-
-N-ot: Ýþbu vekâletname mahkeme müddetince geçerlidir."
Gerek þahadetten gerekse Mahkemeye yapýlan beyanlardan anlaþýldýðýna göre Emare I vekâletname verildiði tarihten sonra açýlan 759/71 sayýlý davada da Emare olarak ibraz edilmiþti. O dava da Günay Orhanýn vekili sýfatý ile Orhan Cemali tarafýndan halihazýrdaki davalý aleyhine açýlmýþtý.
Kaza Mahkemesi, üzerindeki notu nazarý itibara alarak Emare I vekâletnamenin süresinin dolmuþ olduðu ve binaenaleyh, halihazýrdaki davada Orhan Cemalinin davacýnýn vekili olmadýðý kanaatýna varmýþtýr. Kaza Mahkemesi hükmünde, bu hususla ilgili olarak, þöyle demiþtir:-
"Müddei þahidi no.2'nin þahadeti sýrasýnda müdafaa avukatý tarafýndan yapýlan ikaz üzerine müddei avukatýnýn yaptýðý beyana göre Emare no.l olarak ibraz edilen bu vekâletname 759/71 no'lu davada ibraz edilmiþ ve bilâhare bu dava maksatlarý bakýmýndan yapýlan tek taraflý bir müracaat üzerine o dava dosyasýndan çýkarýlarak Orhan Cemali tarafýndan 26.9.1973 tarihinde Mahkemeye tekrar ibraz edilerek Emare no.l olarak tekrar bu davada ibraz edilmiþtir. Bu vekâletnameyi tetkik ettiðimde bu vekâletnamenin üzerinde 759/71 sayýlý davada Emare no.l olarak 29.5.72 tarihinde bu vekâletnamenin ibraz edildiði aþikârca görülmek-tedir. Binaenaleyh bu vekâletna-menin altýndaki ibareyi nazarý itibara aldýðýmýzda bu vekâletname ancak 759/71 sayýlý dava müddetince geçerli olduðu sararahatle kendiliðinden ortaya çýkmýþ olur.-
-
-Verilen bir vekâletname bilindiði gibi genel ve süresiz olduðu gibi belirli bir maksat için de verilmiþ olabilir. Bunu ancak ilgili vekâletnameyi tetkik ederek oradan vekâletnameyi verenin niyet ve maksadýný çýkarmakla mümkün olabilir. Emare no.l olarak ibraz edilen bu vekâletnamenin altýndaki yazý vekâletnamedeki yetkilerin munhasýran bir dava maksatlarý bakýmýndan verildiði ve o dava müddetince cari olduðunu ortaya koymaktadýr. Bu yazý vekâletnamenin esas yazýsýndan ayrý bir kýsýmda yazýlmýþ olmasýna raðmen bu vekâletnamenin bir parçasý olduðu kanaatindeyim ve bu yazýnýn vekâletnamenin bir parçasý olmadýðý hususunda da þahadet ve bir iddia mevcut olmadýðý gibi bunun sonradan eklendiðine dair herhangi bir iddia da yoktur. Bu sebeple yukarýda belirtilen yazýyý vekâletnamenin bir parçasý kabul etmek gerekir. Dolayýsýyle bu bölümdeki davada Emare 1 olarak ibraz edilen vekâletnamenin süresi e-vv-elce ikâme edilip karara baðlanan 759/71 sayýlý davada olduðu cihetle Orhan Cemali de Günay Orhan'ýn bu önümdeki davada yetkili vekili olmamasý gerekir ......... .. Bu konu üzerinde saraha-ten bir karara vardýktan sonra- davada sunulan þahadeti ve onu eleþt-irme yönüne gitmeði uygun bul-ma-dým ve bu dava davacý tarafýndan -ikâme edilmediðine ve -ikame eden Orhan Cemali onun yetkili -vekili olma-dýðýna göre -ileri gidemeyeceði kanaatindeyim ve -bu nedenle davacýnýn -davasý iptal olunur."
-
Müstenifin avukatý Kaza Mahkemesinin tefsirinin yanlýþ olduðunu, notda "dava müddetince geçerlidir" denmeyip de "mahkeme müddetince geçerlidir" dendiðine göre bunun "mahkemeler var oldukça yani Türk Mahkemeleri bir yargý organý olarak devam ettikçe geçerlidir" manasýna alýnmasý gerektiðini savunmuþtur. Müstenifin avukatý, bu görüþü savunduðuna göre, "mahkeme" kelimesinin kitabi ve alelade manasýnýn "yargý yeri" olduðunu göz önünde bulundurmuþ olmalýdýr. Biz bu görüþle hemfikir deðiliz. Bir yazý veya verekada muayyen bir kelime veya kelimelere kitabi veya alelade manasý verildiðinde elde edilen mana, burada olduðu gibi, abes olursa o zaman ilgili taraf veya taraflarýn bu kelime veya kelimeleri kullanmakla neyi ifade etmek niyetinde olduðunu bulma.k ve tefsiri bu niyet ve makþada uygun olarak yapmak lâzýmdýr. Smith v. Packhurts (1742) 3 Atk. 135 at P.136'da Willes C.J. þöyl mýþtýr:-
"Another maxim is, that such a construction should be made of the words in a deed, as is most agreeable to the intention of the grantor, the words are not the principal things in a deed, but the intent and design of the grantor; we have no power indeed to alter the words or to insert words which are not in the deed, but we may and ought to construe the words in a manner the most agreeable to the meaning of the grantor, and may reject any words tha.t are merely insensible:"
Re Le , ex. Walton (1881) 17 Ch.D. 746 at p.750,751 davasýnda da Jesse, M.R. þöyle demiþtir:-
" ..... And in the same case Lord Blackburn quoted with approval that which Lord Wensleydale called the golden rule for construing all written engagements, and which he stated thus in Gery v. Pearson: 'I have been long and deeply impressed with the wisdom of the rule, now, I believe, universa.lly adopted, at least in the Courts of Law in Westminister Hall, that in construing wills, and indeed statutes, and all written instruments, the grammatical and ordinary sense of the words is to be adhered to, unless that would lead to some absurdity, or some repugnance or inconsistency with the rest of the instrument, in which case the grammatical and ordinary sense of the words may be modified, so as to avoid that absurdity and inconsistency, but no further.' " -
-Bu meselede de mezkûr notda yer alan ' mahkeme' kelimesine kitabi veya alelade manasý verildi-ði takdirde, kanaatýmýzca, abes -bir mana elde edilmiþ olur. Mezkûr not ve vekâletname bir tüm olarak tezekkür edildiðinde notu yazanýn "mahkeme" kelimesini- -"dava" kelimesine eþit manada kullanmak niyetinde olduðu görülür. Bu niyet ve maksada uygun olarak tefsir edildiðinde ise mezkûr notun vekâletnamenin yürürlük süresini tahdit ettiði ve sadece bir dava müddetince geçerli olduðunu göstermekte olduðu anlaþýlmaktadýr. Binaenaleyh, Kaza Mahkemesinin mezkûr nota atfettiði mana, kanaatýmýzca, hatalý deðildir.-
-
-Müstenif, ayrýca, mezkûr notun altýnda vekâletnameyi veren Günay Orhanýn imzasý bulunmadýðý cihetle vekâletnamenin bir parçasýný teþkil etmediðini, binaenaleyh, manasý ne olursa olsun, vekâletnamenin yürürlük süresini tahdit edemeyeceðini iddia etmiþtir.-
-
-Mezkûr notun vekâletnamenin esas kýsmýna dahil olmadýðý ve altýnda vekâletnameyi veren Günay Orhanýn imzasýnýn bulunmadýðý bir gerçektir. Tezekkür edilmesi gereken husus notun, bu durumda-, vekâletnameyi herhangi bir þekilde etkileyip etkilemediðidir.-
-
-Emare I vekâletname, üzerinde mezkûr not mevcut olarak ,
Mahkemeye bunu kullanmak isteyen ve davacýnýn vekili olduðunu iddia eden Orhan Cemali tarafýndan ibraz edilmiþtir. Binaenaleyh bu notun Emare I üzerine vekâletnameyi veren Günay Orhan tarafýndan konmuþ olduðunun ve muhteviyatýndan Orhan Cemalinin haberdar olduðunun varsayýlmasý gerekir. Esasen bunun aksine herhangi bir þahadet Mahkemeye ibraz edilmemiþ ve iddia ileriye sürülmemiþtir.-
-
--Mezkûr not vekâletnamenin üzerine vekâletnameyi veren tarafýndan konmuþ olduðuna ve muhteviyatýndan Orhan Cemalinin haberdar bulunduðuna göre bu notun hukuki deðeri nedir? Genellikle vekâletnameler, vekile bir menfaat saðlanmasý için verildiði muayyen haller haricinde, ve verilen yetki tamamen kullanýlmadan önce, müvekkilin vekile verdiði bir ihbar ile iptal edilebilir. Gör: -Ve-nning- v-. Bray (1862) 31 L.J.Q.B. 181;- Doward, Dickson and Co.- 1890 6 T-.L.R. 316. Vekâletnamenin iptali- -i-ç-i-n müve-kkil taraf-ýndan vekile verilen ihbar yazýlý olabildiði gibi þifahi de olabilir:- Gör: The Margareth Mitchel (1858) Swa.382.-
-Bir vekâletnamenin iptali veya sona erd-irilmesi þifahi bir ihbar ile ya-pýlabildiðine göre, kanaatýmýzca, imzasýz yazýlý bir ihbar ile de yapýlabilir ve yapýlmamasý için herhangi hukuki bir sebep veya engel mevcut deðildir. Mühim olan ihbarýn, bu meselede olduðu gibi, müvekkil tarafýndan verilmiþ ve vekilin bilgisine gelmiþ olmasýdýr. Durum bu merkezde olduðuna göre Emare I -ü-zerindeki mevzu bahis notun vekâletnamenin, maksadýna uygun olarak kullanýldýðý ilk dava hitamýnda iptal edilmiþ veya sona erdirilmiþ sayýlacaðýna dair müvekkil tarafýndan vekile verilen bir ihbar olarak kabul edilmesi gere-kir. Emare I vekâletnamenin ise -halihazýrdaki davadan önce açýlýp neticelendirilen 759/71 sayýlý davada, maksadýna uygun olarak, vekil tarafýndan kullanýlmýþ olduðu kabul edilen bir husustur. Binaenaleyh, halihazýrdaki dava ikame edildiðinde mezkûr vekâletname sona erdirilmiþ bulunuyordu.
-
Yukarýdaki söylenenlerden anlaþýlacaðý gibi Orhan Cemali davacýnýn yetkili vekili bulunmadýðýna göre davayý red ve iptal etmekle Maðusa Kaza Mahkemesi hata iþlemiþ deðildir.-
-
Vekâletname ve davanýn neticesi ile ilgili olarak varmýþ olduðumuz karar muvacehesinde kiralarýn ödenmesi hususunda davalýya verilen 21 günlük ihbarýn kanunen yeterli ve geçerli olup olmadýðýný tezekkür etmemiz gerekmemektedir.
-
-Netice itibarý ile istinaf red olunur.
Ýstinaf masraflarý müstenif tarafýndan ödenecektir.-
-
-- --Yüksek Mahkeme-
-
--5 Þubat, 1975.--
Full & Egal Universal Law Academy