-Hukuk İstinaf No: 30/70
(Dava No: 339/79)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
İstinaf eden: İbrahim Kaya ve diğeri
(Davalılar)
ile
İstinaf edilen: Necdet Münir
(Davacı)
- arasında
İstinaf eden namına: Kıvanç Riza.
Aleyhine istinaf edilen namına: Cebbar Niyazi.
1967 Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu - Kira bakiyelerinin ödenmesi.
Davacı, Lefke'de dava konusu evin sahib-idir. Davalılar bu eve davacının rizası olmaksızın yerleştiler. Davacı, davalılardan tahliye, kira ve kira bakiyelerini talep etti. Davalılar, reddettiler. Davanın dinlendiği gün davalılar evi tahliye etmişti. Bidayet Mahkemesi, davalıların kira bakiyesini- ödemelerini emretti. Davalılar istinaf ettiler.
KARAR: Yüksek Mahkeme davanın dinlenmek üzere alt mahkemeye iadesine karar verdi. Kira bakiyelerine emri verilmesi için;
a. Kiranın ödenmesi icap eden zamanlarda kiracının ödeme kudretinin müsait olması.
-b. Kiracının ödeme kudretinin dava gününde müsait olduğu kanıtlanma-lıdır.
Bu meselede, davalının kiranın ödenmesi gereken zamanlarda ödeme kudreti incelenmemişti.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
21/70 sayılı Hukuk İstinaf
---------------------------------
HÜKÜM
Necati Münir, Başkan:
Davacı Lefke'de kain 5 odalı bir hanenin mal sahibesidir. Davacı, davalıların Ocak, 1964 tarihinde mezkur eve davacının rızası olmaksızın mütecaviz olarak yerleştiklerini iddia ederek 3 Temmuz, 1969'da Lefkoşa Kaza -Mahkemesinde açtığı 399/69 numaralı dava ile 1. ve 2. davalı aleyhine, diğer davalılar ile beraber, aşağıdakilerini taleb etti.
1.2.1969 tarihinden itibaren tam kira bedeli olan KL 12.-'nin ödenmesini;
Davalıların mevzuu bahis evi tahliye edip boş olarak m-üddeiye teslim edilmesini amir kılan bir Mahkeme emri;
Ödenmemiş kira borcu olan KL 538.-'nın ödenmesini.
Davalılar mahkemeye dosya ettikleri Müdafaa Takriri ile evi mütecaviz olarak işgal ettiklerini reddettiler ve mevzuu bahis evin kirasının Lefke Mahkem-esine yapılan 114/64 sayılı müracaat gereğince karara bağlandığını ve bu karara uyarak evin tam kirası olan KL 7.-'yı ödediklerini iddia ettiler. Davanın dinlendiği gün davalılar evi tahliye ettiği için tahliye talebi mevzuu bahis değildi.
Bidayet Mahkemes-i şahadeti dinledikten sonra mevzuu bahis evin tam kirasının KL 8.- olduğu kanaatına vardı ve 1. ve 2. davalının davacıya KL 133.- kira borcu olduğu ve 1. ve 2. davalıların bu kira borçlarını ödemeğe mali kudreti müasit olduğu kanaatına vararak 1. ve 2. da-valılar aleyhine (davalıların Mahkemeye ödediği KL 35.-'nin davacıya verilmesi için emir verildiğinden) KL 98.- hüküm vermiştir. Davalıların mezkur borçlarını 1. davalının ayda KL 2.500 mils ve 2. davalının ayda KL 5.- taksitle ödemesine emir vermiştir.
1.- ve 2. davalı Bidayet Mahkemesinin kiranın ayda KL 8.- olduğunu bulmakla ve kira bakiyelerinin ödenmesi için emir vermekle hata işlediğini ileri sürerek istinaf eylemiştir.
Bidayet Mahkemesi kiralar için hüküm verirken 1967 Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici -Hükümler) Kanununun 6(4) maddesi tahtinde hareket etmiştir. Bidayet Mahkemesi kararını 25 Haziran, 1970'de vermiştir. Yüksek Mahkeme bu Kira Kanununun 6(4) maddesini 21/70 sayılı Hukuk İstinafında 25 Temmuz, 1970'de incelemiştir. Yüksek Mahkemenin 21/70 sa-yılı istinafında bir davalının Kanunun 6. maddesinin (4). fıkrası tahtinde muvaffak olabilmesi için aşağıdaki iki hususu isbat etmesi gerektiğine karar vermiştir.
Kiranın tamamen veya kısmen ödenmesi icab eden zamanlarda müstecirin ödeme kudretinin müsait -olduğu;
Müstecirin ödeme kudretinin dava gününde bu gibi kira bakiyelerini tamamen veya kısmen ödemesine müsait olduğu.
Bidayet Mahkemesi davalıların kiranın ödenmesi gerektiği zamanlarda ödeme kudretlerinin müsait olup olmama hususunu nazarı itibara almış- değildir. Halbuki bu hususun 21/70 sayılı Hukuk İstinafında verilen hüküm mucibince nazarı itibara alınması gerekir. Kanaatimce bu istinafta en uygun ve makul hal çaresi Bidayet Mahkemesinin verdiği kararı iptal etmek ve davanın yeniden dinlenmesi için Le-fkoşa Kaza Mahkemesine havale etmek olacaktır. Dava yeniden dinleneceğine göre aylık kiranın ne olduğu hususunda herhangi bir karar vermemeyi uygun gördüm. Kaza Mahkemesi bu husus için de karar verecektir.
Talep Takririnde kira bakiyeleri KL 538.- olarak -taleb edilmektedir. Halbuki dava kapandıktan sonra davacının avukatı kira bakiyesinin, aylık kira KL 12.- olduğu cihetle, KL 365.- olduğunu söylediği görülmektedir. Bu iki rakam ayni değildir. Aleyhine istinaf edilenin avukatı rakam hususunda bir karar ver-mesi ve ona göre davanın bir hakim veya iki hakim tarafından dinlenmesini sağlaması gerekir. Her iki taraf da arzu ettikleri takdirde Talep Takriri veya Müdafaa Takririni tadil etmek için Kaza Mahkemesine müracaat edebilirler.
Ülfet Emin, Üye:
Sayın Başk-anının okuduğu hükümle tamamıyle hemfikirim.
Ahmed İzzet, Üye:
21/70 numaralı Hukuk İstinafında verdiğim sebeplerden dolayı Sayın Başkan ve Üyenin kararına iştirak etmiyorum.
Necati Münir, Başkan:
Netice olarak Bidayet Mahkemesinin 25 Haziran 1970'de ver-diği karar oy çoğunluğu ile iptal edilir ve davanın Lefkoşa Kaza Mahkemesi tarafından davaya ilk bakan iki hakimden başka hakim veya hakimler tarafından görülmesine oy çoğunluğu ile emir verilir. Bugüne kadar yapılan masraflar, istinaf masrafları da dahil-, davanın neticesini takib edecektir.
Yüksek Mahkeme
25 Kasım, 1970
3
Full & Egal Universal Law Academy