- -Hukuk Ýstinaf No.3/74 -
- -(Dava No. 1124/72; Lefkoþa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: M. Necati Münir Baþkan, Ülfet Emin ve Þakir S. Ýlkay.
Ýstinaf edenler: Ahmet Naim ve diðeri, Templos. (Davalýlar)
-
-ile
Aleyhlerine istinaf edilenler: Ýnciser Redmi ve diðeri, Redmi Ali vasýtasýyle, Lefkoþa.
(Davacýlar)
- -a- -r- -a- -s- -ý- -n- -d- -a- - - - -
Ýstinaf edenler namýna: Fuat Veziroðlu.
Aleyhine istinaf edilenler namýna: Kývanç M. Riza.
-Tahliye -- Arazi iþgali.
-Hukuk Usulü- - Þahadet - Karþý þahadet sunulmak suretiyle bir þahadetin çürütülmesi gereði.
-Masraf Emri- - Ýlk Mahkemenin masraf emri verip vermeme konusunda takdir yetkisi bulunmasý.
-Masraf Emri- - Ýstinaf Mahkemesinin genellikle Ýlk Mahkemenin masraf emri verme yetkisine müdahale etmemesi.
-
-OLAY:- Davacýlar iki kardeþ olup reþit deðildirler. Bu nedenle en yakýn arkadaþlarý olan babalarý vasýtasýyle bir dava açarak sahibi bulunduklarý arsayý Davalýlarýn 1964 yýlýndan beri iþgal ettiðini iddia ettiler ve tahliye ile aðaçlarla tellere yapýlan zararýn tazminini talep ettiler.-
-
Davalýlar sözkonusu malý Davacýlarýn açýk veya zýmni rýzasý ile Davalý (1)'in 2 yýl ve Davalý (2)'nin de 6 ay süre ile iþgal ettiðini, þimdi mal ile hiçbir ilgileri kalmadýðýný ve iþgal ettikleri sürede mala hiçbir zararlarý olmadýðýný öne sürdüler.-
-
Ýlk Mahkeme, þahadetleri dinleyip deðerlendirdikten sonra, Davalý ( 1 ) aleyhindeki davanýn ispat edilemediði kanaatine vardý. Davalý (2)'nin ise halen malda mütecaviz olduðuna hükmederek 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Yasasýna göre tahliye emri verdi.
-
Davalý (2) þahadet olmadýðý ve þahadetle talep takriri çeliþtiði halde iþgalci olduðu bulgusuna varmakla ve tahliye emri vermekle Ýlk Mahkemenin hata ettiðini ileri sürerek istinaf etti.
-SONUÇ:- Yüksek Mahkeme, Davalý (2)'nin malda iþgalci olduðuna iliþkin þahadet olduðunu ve bunu çürütecek karþý þahadet sunulmadýðýný dikkate alarak Ýlk Mahkeme kararýný onayladý.-
-
-Ýlk Mahkemelerin masraf emri verip vermeme konusunda takdir yetkisi olduðunu ve genelde Ýstinaf Mahkemesinin bu yetkinin kullanýlmasýna müdahale etmediðini dikkate alan Yüksek Mahkeme, bu prensipten ayrýlmak için bir neden bulunmadýðýn-ý belirterek istinafý reddetti.-
-
-HÜKÜM-
-
Ýþbu istinaf Lefkoþa Kaza Mahkemesinin vermiþ olduðu bir tahliye kararý ile masraf emrinden yapýlmýþtýr.-
-
Aleyhlerine istinaf edilen iki kardeþ gayri reþit olduklarý cihetle en yakýn arkadaþlarý olan babalarý vasýtasý ile açmýþ olduklarý davada Templos'da kâin bir arsanýn ve içindeki bir harup, iki nar ve iki incir aðacýnýn 1854 sayýlý bir koçan tahtýnda müþterek sahipleri olduðunu ve davalýlarýn bu malý 1964'den beri, malsahiplerinin müsaadesi olmaksýzýn, mütecaviz olarak iþgal etmekte olduklarýný ve iþgal süresince ihmalleri yüzünden aðaçlarý kuruttuklarýný ve arsanýn etrafýndaki tellere zarar ettiklerini ileriye sürerek davalýlar (müstenifler) aleyhine tahliye,. K.L.7O.- zarar ziyan ve dava masraflarý için hüküm ve emir talep etmiþlerdir.-
-
Davalýlar dosyalamýþ olduklarý müdafaa takririnde dava konusu malý geçmiþte davacýnýn sarih ve/veya zýmni müsaadesi ve bilgisi tahtýnda davacý (1)'in takriben 2 yýl, davacý (2)'nin de 6 ay süre ile iþgal etmiþ bulunduklarýný, fakat o zamandan beri davalýlarýn mezkûr mal ile herhangi bir ilgileri olmadýðýný iddia etmiþlerdir. Müdafaa takririnde davalýlarýn aðaç ve tellere zarar yaptýklarý kabul edilmemiþtir.-
-
-Davanýn duruþmasýnda davacýlar nam ve hesabýna babalarý ile diðer bir þahýs þahadet vermiþ, davalýlar tarafýndan ise herhangi bir þahadet ibraz edilmemiþtir. Bidayet Mahkemesi davacýlar tarafýndan ibraz edilen þahadeti doðru olarak kabul etmiþ olmakla beraber davalý (1)'in mezkûr malý iþgal ettiði ile aðaç ve tellere yapýlan zararýn davalýlar tarafýndan yapýlmýþ olduðu hususlarýnýn ispat edilemediði kanaatýna vararak davalý (1) aleyhine davayý masrafsýz olarak iptal etmiþ, davalýlar aleyhine olan zarar ziyan talebini de red etmiþtir. Davalý (2-)'nin ise mezkûr malý mütecaviz -olarak iþgal etmekte olduðu kanaatýna varmýþ ve 1967, Kira Tanzim ve Murakabe (Geçici Hükümler) Kanunu tahtýnda tahliye vermenin uygun olacaðý kanaatýna vararak davalý (2) aleyhine tahliye emri vermiþ ve ayrýca dava masraflarýný da ödemesini emretmiþtir. Ýstinaf Bidayet Mahkemesinin iþbu kararýndan yapýlmýþtýr.-
-
-Ýlkin istinafta iki müstenif bulunuyordu. Davalý (1), aleyhine davanýn iptal edilmesine raðmen, lehine masraf verilmediði için istinaf etmiþti. Mamafih bugün davalý (1)'in þikâyeti ile ilgili 5. istinaf sebebi geri çekilmiþ ve istinaf sadece diðer müstenif (davalý (2) ) tar-a-fýndan ileriye götürülmüþtür.-
-
Davalý (2) Bidayet Mahkemesinin kendisini mütecaviz bulup aleyhine tahliye emri vermesinden þikâyet etmektedir. Bu hususta aþaðýdaki üç istinaf sebebi ileriye sürülmüþtür:-
-
-"1. Davalý No.2'nin dava konusu frahtiyi mütecaviz olarak iþgal etmeðe - -b-aþladýðý yolunda herhangi bir þahadet olmadýðý halde muhterem Bidayet - -Mahkemesi bu yolda karar ve/veya bulguya varmakla hataya düþmüþtür.-
-
2. Davalý No.2'nin dava konusu frahtiyi davacýlarýn ve/ veya babalarý ve en yakýn arkadaþlarý Redmi Ali'nin sarih ve/veya zýmni müsaadesi ve/veya bilgisi tahdinde iþgalinde bulundurduðu yolunda þahadet olduðu ve/veya davacýlar bunu kabul ettiði halde Bidayet Mahkemesi davalý 2'nin mütecaviz olduðuna ve tahliyeye karar vermekle hataya düþmüþtür.-
-
3. Davacýlarýn dava lâyihalarý ile þahadeti birbirlerini tutmadýðý halde Bidayet Mahkemesi davalý 2'yi mütecaviz saymakla hata etmiþtir."-
-
Her üç istinaf sebebi de birbiri ile baðlý olduðu ayni husus ve noktayý ilgilendirdiði cihetle üçünü birlikte tezekkür etmeyi uygun gördük.-
-
Müdafa Takririnin 3. paragrafý aynen þöyledir:-
-
"3. Davalýlar talep takririnin 3. paragrafýndaki iddialara cevaben davacýnýn sarih ve/veya zýmni müsaadesi ve/veya bilgisi ve/veya rizasý tahtinde davacýlara ait bir araziyi iþgallerinde bulundurduklarýný, ancak mezkûr arazinin kayýt numarasýndan bihaber olduklarýný, mezkûr iþgalin davalý No.l bakýmýndan takriben 2 yýl ve davalý 2 bakýmýndan 6 ay sürdüðünü ve davalýlarýn mezkûr arazi ile o zamandan beri herhangi bir ilgileri olmadýðýný iddia ederler. Davalýlar, geçici olarak iþgal ettikleri arazide ilgili zamanda küçük bir yeni dünya aðacýndan baþka bir aðaç bulunmadýðýný iddia ederler. Davalýlar yukarýda zikredilen iþgal için davacýlarýn davalýlardan ve/veya yetkili mercilerden kira aldýðýný iddia ederler."
-
Bu paragraftan anlaþýlacaðý gibi davalýlar mezkûr malý geçmiþte kullanmýþ olduklarýný kabul etmiþ olmakla beraber, dava tarihinde mezkûr malýn herhangi bir suretle iþgallerinde olduðunu kabul etmemiþler ve davadan önce mezkûr mal ile alâkalarýný kesmiþ olduklarýný iddia etmiþlerdir. Müdafaa Takririndeki iddia bu merkezde olduðuna göre, tahliye bakýmýndan Bidayet Mahkemesinin karara baðlamasý gereken hususlar mezkûr malýn davacýlara ait olup olmadýðý ve ait olduðu takdirde de davalýlarýn mezkûr malý iþgal etmekte olup olmadýðý hususlarý idi. Mahkeme bu noktalar üzerinde davacýlarýn lehine ve davalý (2)'nin aleyhine bulgu yapmýþ olduðuna göre davalý (2)'yi mütecaviz addetmekle hataya düþmüþ deðildir.-
-
Mezkûr malýn dava tarihinde davacýlarýn izni ile iþgal edildiðini davalý (2)'nin müdafaa takririnde iddia etmiþ olduðu kabul edilmiþ olsa bile, bu þekilde bir iznin mevcudiyetini Mahkeme huzurundaki -þahadet göstermemektedir. Davacý-larýn babasý þahadetinde davalýlara mezkûr malý iþgal etmeleri için kendisinin veya davacýlarýn izin vermediðini söylemiþ ise de bunu tekzip edici mahiyette davalýlar tarafýndan herhangi bir þahadet mahkemeye ibraz edilmemiþtir. Þahit þahadetinde þöyle demiþtir:-
-
"Ben davalýlarýn hiç birine frahtiyi kullanmalarýna izin vermedim. Davacýlar da izin vermedi."-
-
Buna karþýlýk þahidin bir baþka ifadesinden davalýlara izin verdiðinin istihraç edilebileceði iddia edilmiþtir. Þahit þahadetinin bir yerinde þöyle demiþtir:-
-
"1966' dan beri ikinci davalýnýn f rahtiyi kullandýðýný bilirim. 1971'de ikinci davalýnýn çýkmasýný istedim. Ýkinci davalý bana mühlet ver de çýkayým dedi. Göçmenlere bir zaafým olduðu için 1971 senesine kadar ikinci davalýya çýkmasýný söylemedim."-
-
Biz bu þahadetin, diðer þahadetle birlikte tezekkür edildiðinde, müstenif tarafýndan iddia edilen manayý taþýyacaðý görüþü ile hemfikir deðiliz. Sýrasý gelmiþken þunu da söylemek yerinde olur ki mezkûr malýn izin ile iþgal edilmiþ olduðunun isbatý böyle bir iddiayý yapmýþ olan davalýya aittir.-
-
Talep Takriri ile þahadetin baðdaþmadýðý iddiasý ise varit deðildir. Davalýlarýn mezkûr malý mütecaviz olarak iþgal ettikleri, talep takririnde sarahaten ileriye sürülmüþtür. Mahkeme huzurundaki þahadet de, yukarýda belirtildiði gibi, bu yöndedir.-
-
Ýstinaf ihbarnamesinde masraflarla ilgili istinaf sebebi þöyledir:
-"6. Davalý No.2 aleyhine davacýlar tarafýndan yapýlan taleplerin üçte ikisi redde uðradýðý, davalý No.2'nin dava konusu frahtiyi davacýlarýn sarih -ve/veya zýmni müsaadesi ve/veya -bilgisi dahilinde kullandýðý yolunda þahadet olduðu, davalý No.2'nin bir göçmen olduðu nazarý itibara alýndýðýnda ve dava- nýn tüm ahval ve þeraiti muvacehesinde muhterem Bidayet Mahkemesi dava masraflarýný davalý 2'ye tahmil etmekle hata etmiþtir."-
-
-Görüleceði gibi þikâyet edilen husus Bidayet Mahkemesinin davalý (2)'ye masraf tahmil etmiþ olmasýdýr. Bir davada masraf verip vermeme yetkisi Bidayet Mahkemesinin olup bu yetkinin kullanýlýþýna Ýstinaf Mahkemesi, müstesna haller haricinde, prensip itibarý ile müdahale etmez. Bu meselede davacýlar davalý (2) aleyhine davalarýnda esas itibarý ile muvaffak olmuþlar ve lehlerine tahliye kararý almýþlardýr; sadece zarar ziyan ile ilgili taleplerinde muvaffak olmamýþlardýr. Bidayet Mahkemesinin, davalý (2) aleyhine masraf emri verirken, takrirlerde yapýlan iddialarý ve davanýn neticesini göz önünde bulundurmuþ olduðu anlaþýlmaktadýr. Bizim genel prensipten ayrýlarak Bidayet Mahkemesinin bu takdir hakkýna müdahale etmemiz için sebep mevcut olduðuna ikna edilmedik.-
-
Yukarýda söylenenlerden görüleceði gibi müstenif (2) ileriye sürmüþ olduðu istinaf sebeplerinde muvaffak olmamýþtýr. Müstenif (1) ile ilgili istinaf sebebi ise, daha önce belirtildiði gibi, geri çekilmiþtir.-
-
Netice itibarý ile istinaf red olunur. Müstenif (2)'nin aleyhine istinaf edilenlere istinaf masraflarýný ödemesi için emir verilir.
-
- --Yüksek Mahkeme
-
22 Mart, 1974.
-
-
Full & Egal Universal Law Academy