-Hukuk İstinaf No. 35/73
(Dava No. 695/72; Lefkoşa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Hâkim ve Ahmet Izzet, Hâkim
İstinaf eden: Cyprus Mediterranean Trading Co. Lefkoşa
(Davacı)
ile
-Aleyhine İstinaf eCiilen: Salih Hasan, Baf
(Davalı)
arasında
İstinaf eden namına: Cebbar Niyazi
Aleyhihe İstinaf edilen hazır değil.
Hükûm almak için tek taraflı istida - Muayyen bir talep (liquidated demand) - Mahkemenirı dava gününün Davalıya Davacı -tarafından bildirilmesini emretmesi.
Hukuk Usulû - H.M. Usulü Tüzüğü Emir 17 Nizam 3-11'e göre hüküm almak için tek taraflı istida yapılması.
Hukuk Usulü - H.M. Usulü Tüzüğü Emir 48 Nizam 8(3)'e göre Mahkemelerin tek taraflı istidaların ihbarlı yapılması-nı emretme yetkisiMuayyen bir talep (liquidated demand) için açılan davalarda hüküm almak için tek taraflı istida yapıldığında Mahkemenin istidanın ihbarlı yapılmasını emretme yetkisi olmakla birlikte bu yetkinin çok istisnai hallerde kullanılması gerekir.-
OLAY: Davacı ödenmeyen 1 S adet poliçe tutarının ödenmesi için dava açtı. Davalıya tebliğ yapılmasına rağmen Davalı isbatı vücut etmedi.
Davacı hüküm almak için istida dosyaladı ve istidasını H.M. Usulü Tüzüğünün 17 Emrinin 3-11 nizamlarına dayandırdı.
I-stida günü Ilk Mahkeme - davanın ispatına izin vermedi ve davanın ispatı için yeni bir tarih tespit ederek Davacı avukatının bu tarihi Davalıya bildirmesini emretti.
Davacı Ilk Mahkemenin böyle bir emir verme yetkisi olmadığını öne sürerek emri İstinaf ett-i.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme muayyen bir talep (liquidated demand) için açılan davalarda hüküm almak için tek taraflı istida yapıldığında Mâhkemenin istidanın ihbarlı yapılmasını emretme yetkisi olmakla birlikte bu yetkinin çok istisnai hallerde kullanılması -gerektiğini, Mahkemenin ispat gününün Davalıya Davacı tarafından bildirilmesini emretme yetkisi bulunmadığını karara bağladı ve İstinafı kabul ederek verilmiş emri iptal etti.
KARAR
Ülfet Emin, Hâkim:
Davacı-Müstedi Lefkoşa Kaıa Mahkemesinde 3 Tem-muz 1972'de dosyaladığı 695/72 sayılı dava ile davalıdan, davalı üzerine keşide edilen;ve davalı tarafından kabul edilen ve ödenmeyen 15 adet poliçe tuz:rı olan K.L.102.500 mil ve faiz talep etti. Celbname davalı-müstedaaleyhe 4.9.1972 tarihinde tebliğ ed-ildiği halde isbatı vüçut kaydı yaptırmakta kusur etti. Müstedi isbatı vücut kaydı yapmadığından 2.5.1973 tarihinde mahkemeye tek taraflı istida ile müracaat ederek talep takriri mucibincemüstedaaleyh aleyhine hüküm talep etti. Müstedinin istidası Hukuk -Muhakemeleri Usulü Nizamatının 17. Emrinin 3-11 nizamlarına istinad ettirildi. Istida 3.5.1973'e tayin edildi. O gün mahkeme şu kararı verdi:
"Davanın isbatı 23.5.1973 tarihine tayin olundu. Davacı avukatı taahhütlü mektup ile günü davalıya bildirecektir.-"
Müstedi Bidayet Mahkemesinin vermiş olduğu işbu Emrin hatalı olduğunu ileri sürerek İstinaf eyledi. İstinafın duruşması esnasında İstinaf eden Bidayet Mahkemesinin davacı avukatına taahhütlü mektup ile dava gününü davalıya bildirmesi hususunda emir veya- direktif vermeye yetkisi olmadığını, yetkisi olsa dahi işbu yetkisini adli takdirini kullanarak istimal edebildiğini, böyle bir emir veya direktifin verilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.
İsbatı vücut kaydı yaptırılmayan hallerde davacı Hukuk Muhakemel-eri Usulü Nizamatının 17. Emrinin 3-11 nizamları tahtinde mahkemeye tek taraflı istida ile müracaat ederek hüküm alabilir. Işbu niıamlara göre böyle bir müracaat yapıldığında mahkemenin hüküm vermesi gerekir. Ayni Nizamatın 48. Emrinin 8(3) nizamına göre m-ahkeme veya hakim tek taraflı bir istida muamelesine bakarken tek taraflı istidanın ihbarlı olarak yapılmasına emir verebilir. İşbu nizam tahtinde ihbarlı istidanın yapılması için emir vermek mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Ancak işbu takdir adli takdi-rdir. Kanaatımızca davacının talebi muayyen bir talep (liquidated demand) ise hüküm almak için tek taraflı istida kâfidir. Çok istisnai hallerde belki mahkeme istidasının ihbarlı olarak yapılmasına lûzum görebilir. Bu meselede böyle bir istisnai durumun me-vcut olduğuna herhangi bir emare yoktur. Kaldı ki mahkemenin istidanın ihbarlı yapılmasına emir vermesi için yetkisi olsa dahi, mahkemenin davacının avukatına davalıya dava gününü bildiren bir taahhütlü mektup göndermesi için emir vermesine yetkis yoktur.- Bu nedenle İstinaf kabul edilir ve Bidayet Mahkemesinin davacı avukatı taahhütlü mektupla günü davalıya bildirilecektir" emri veya direktifi iptal edilir. Davanın ispatı için Kaza Mahkemesi Mukayyidinin bir gün tespit etmesine emir verilir. Aleyhine İstin-af edilenin İstinaf masraflarını ödemesi emrolunur.
Yüksek Mahkeme
27 Haziran 1973.
Full & Egal Universal Law Academy