- Kira İstinaf No: 1/67.
İstinaf edilen: Lütfiye Mevlût
(Müstedi)
ile
İstinaf eden: Mehmet Cemal, Lefkoşa.
(Müstedaaleyh)
a-rasında.
Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü - İstinaf ihbarnamesinin süresinde dosyalanması - Kiranın tespitinde hadiselerden önceki ve sonraki gelirin mukayesesinin gerekli olmadığı.
Kira Tahkik Komisyonu, müstecirin verebileceği kirayı tespit ederke-n ancak şimdiki kazancını ve mali durumunu nazarı itibara alır ve bunu yaparken müstecirin hadiselerden evvelki geliriyle mukayese yapmaması gerekir.
--------------------
KARAR
435/66 numaralı istidada müstedaaleyh olan Mehmet Cemal, tarafından ya-pılan bu istinafta, Kira Tahkik Komisyonunun 22/11/66 da verdiği kararın aşağıdaki sebeblerden ötürü hatalı olduğunu ileri sürdü.
1. Muhterem Kira Komisyonu müstenifin geçmişte hadiseler-
den evvel yapılan kontratı nazarı itibara alırken -
geçmişteki geliri, şimdiki geliri ile mukayese etme-
mekle hataya düşmüştür.
2. Müstenif hadiseler yüzünden beklenmedik ve kaçınılmaz
mükellefiyetler yüklenmiştir. Şöyle ki;
Göçmen durumuna düşen kayın pederi Türkiyede tah--
silde bulunan kayın biraderinin tahsili ve sair
masraflarını kaçınılmaz bir duruma düştüğünden
müstenif bu mükellefiyeti kabul etmek mecburi-
yetinde kaldı.
Maşetini temin edemeyecek duruma düşen ebeveyini-
ne yardım etmek mecburiyeti hasıl oldu-.
3. Hadiselerden sonra müstenifin dünyaya gelen çocuğu mü-
kellefiyetini bir kat daha artırmıştır.
4. Muhterem Komisyon müstenifin artan mükellefiyetini ve
ayni zamanda gelirindeki eksiği ve kaybedilen kira
tahsisat-ını nazarı itibara almayarak karar verdiğinden
hataya düşmüştür.
Yukarıda ileri sürülen sebeblerden dolayı müstedaaleyh
KL 7.-'dan fazla kira ödeyemeyecek durumda olduğundan Kira Tahkik Komisyonunun verdiği kararın tadilini ve halen ayda- KL 7.-'dan ödenmesi için emir taleb eder.
Aleyhine istinaf edilen tarafından istinaf ihbarnamesine verilen cevabta istinafın mevsimsiz yapıldığı ve karar tarihi olan 22/11/66 tarihinden istinaf tarihi olan 4/1/67 tarihine kadar olan devrenin hukuki z-aman tahdidini aştığını ve işbu istinafın masraflarla reddinin gerektiğini iddia etti. Buna ilâveten iptidai itirazına halel gelmeksizin Kira Tahkik Komisyonunun herhangi bir hataya düşmediği ileri sürüldü.
İstinafın dinlenme esnasında yapılan iptida-i itirazı etraflıca tezekkür ettikten sonra aşağıdaki sebeblerden dolayı reddettik.
6 Ocak 1967'de istinaf edenin avukatı İstinaf Komisyonuna yaptığı bir istida ile istinaf ihbarnamesinin bir hafta zarfında dosya edilmesine izin verilmesi için istida -eyledi. İstinaf Komisyonu da 7/1/67'de verdiği bir emirle istinafın 9/1/67 tarihine kadar dosya edilmesi için emir verdi. Halbuki İstinaf Komisyonu bu emri verirken istinaf ihbarnamesi 4 Ocak 1967 tarihinde Kira Tahkik Komisyonunda dosya edilmiş bulunuyo-rdu. Bu hususta bir usulsüzlük vaki olmuştur ve bu usulsüzlüğün nedenlerini tarafeynin avukatlarından dinledik. Bu usulsüzlüğün giderilmesi için istinaf edenin avukatı İstinaf Komisyonu Tüzüğünün 4 (8) maddesine dayanarak istinafın dinlenme gününde İstin-af Komisyonuna müracaatta bulunmuştur.
İstinaf Komisyonu Tüzüğünün 4 (8) maddesi şöyledir.
"İstinaf evrakında herhangi bir yanlışlık, eksiklik veya
usulsüzlük, İstinaf Komisyonu tarafından tarafeyine
verilecek direktife göre fazl-a formalieye mahal bırak-
maksızın her iki tarafın haklarını rencide etmemesi
hususu nazarı itibara alınmak şartı ile en uygun zamanda
tashih, itmam veya tadil sureti ile giderilebilir."
İstinaf Komisyonu olarak İstinaf Komisyo-nu Tüzüğünün 4 (8) maddesini göz önünde bulundurarak ve bu usulsüzlükten dolayı aleyhine istinaf edilenin haklarının rencide edilmemesi hususunu nazarı itibara alarak istinaf edenin avukatı tarafından yapılan müracaatı kabul ederek istinaf ihbarnamesinin İ-stinaf Komisyonu tarafından 7/1/67 tarihinde verilen emir tahtinde dosya edilmiş addolunmasına karar veririz.
Müstenifin ileri sürdüğü istinaf sebeblerinin 1'incisine gelince Kira Tahkik Komisyonu kira tesbiti hususunda Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğünün- 4 (2) (ii) ve (iii) bendlerine göre hareket etmesi icab eder. Tüzüğün 4 (2) (ii) ve (iii) bendleri şöyledir:
"4 (2) (ii) Komisyon, içinde bulunduğumuz fevkalâde durumda
tarafların kanuni haklarına ve mevcut herhangi bir
anlaşma-ya halel gelmeksizin müstecirin şimdiki
kazancına veya mali durumuna mütenasib olarak esas
kiraya mahsuben bir miktar aylık kira ödeyebilece-
ğini tesbit eder ve bu hususta karar verir."
"4.(2) (iii) Komisyon karar v-ermek için müstecirin mali duru-
munu nazarı itibara alır."
Kanaatimizce Kira Tahkik Komisyonu müstecirin verebileceği kirayı tesbit ederken ancak şimdiki kazancını veya mali durumunu nazarı itibara alır ve bunu yaparken müstecirin hadis-elerden evvelki geliri ile mukayese yapmaması icab eder. Bundan dolayı bu hususta Kira Tahkik Komisyonu doğru bir karar almıştır. İstinafın 2 (a) sebebine gelince müstecirin hadiselerden sonra kayın biraderine yapmakta olduğu yardım mükellefiyeti kira mü-kellefiyetinin düşürülmesine kâfi bir sebeb teşkil etmez kanaatindeyiz. Bu hususta Kira Tahkik Komisyonunun vermiş olduğu kararla tamamıyle hemfikiriz.
İstinafın 2 (b) sebebine gelince Tahkikat Komisyonu kararında "Müstedaaleyhin anne ve babasına par-a yardımı yapmakta olduğu iddiasına inanmaklığımız için kâfi sebeb görmüyoruz" demiştir. Kira Tahkik Komisyonunun işbu kanaatini değiştirebilecek kâfi bir sebeb görmüyoruz.
İstinaf sebeblerinin 3'üncüsüne gelince Kira Tahkik Komisyonunun kiracının ço-cuğu olmak hasebiyle mükellefiyetini nazarı itibara almadı diye kararda herhangi bir emare mevcut değildir.
İstinafın 4. sebebine gelince Kira Tahkik Komisyonunun müstenifin kayın biraderi hususunda artan mükellefiyeti yukarıda izah ettiğimiz sebebler-den dolayı nazarı itibara almamakta doğru hareket etmiştir.
Mamafih Kira Tahkik Komisyonu kararında müstecirin ve karısının maaşlarının aylık varidatı KL 66.260 mils olduğunu bulmuştur. Halbuki hakikatta müstedaaleyh ve karısının eline, karısının maa-şından Kooperatife olan borcu için her ay KL 5.- tenzil edildiğinden, ancak KL 61.260 mils geçmektedir. Müstedaaleyh ile karısının ellerine geçen miktarın yani Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğünün 4 (2) (ii) ve (iii) bendlerine göre şimdiki kazançları ancak KL- 61.260 milsdir. Müstedaaleyhin ve karısının hali hazırdaki kazançları ve mali durumlarının ayda KL 61.260 mils olduğunu ve karı kocanın küçük bir çocuklarını ve meselenin bütün şartlarını göz önünde bulundurarak müstedaaleyhe kesilen aylık kira bedeli ol-an KL 14.500 mils'in fazla olduğu kanaatindeyiz. Kanaatimizce müstedaaleyhin kiraya mahsuben ancak ayda KL 12.- verebilecek durumda olduğundan Kira Tahkik Komisyonunun kira miktarı hakkında vermiş olduğu kararı tadil eder ve kiranın 1/12/1966 tarihinden i-tibaren alel hesap olarak ayda KL 12.-'dan olmasına karar veririz.
Her ne kadar da aylık kira miktarı KL 14.500 milsden KL 12.-'ye indirilmişse de müstedaaleyh istinafında yapmış olduğu talebde tam muvaffak olamadığından tarafların kendi masrafları-nı vermesini uygun bulduk.
2 Şubat, 1967.
Full & Egal Universal Law Academy