- Kira İstinaf No: 20/67
İstinaf Komisyonu Huzurunda.
İstinaf eden: Derviş Nihat, Lefkoşa.
(Müstedi)
ile
İstinaf edilen: TCM Kira Takdir Komisyonu.
(Müstedaaleyh)
- arasında.
Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü - Rum ve Ermeni malları - Ecnebiye ait gayrımenkul - Ecnebi mal sahiplerine kira ödemek zorunda kalanların durumu.
Kiracının, ecnebi mal sahibine kira ödediği, göz önünde bulunduru-larak Kira Takdir Komisyonu'nun kiracıdan, kira talep etmeye hakkı olmadığına karar verildi.
____________________
K A R A R
Lefkoşa Kira Tahkik Komisyonunun 246/66 numaralı ve 11 Mart 1967 t-arihli kararı aleyhine müstedi tarafından yapılan bu istinafta müstedi kararın aşağıdaki sebeblerden dolayı hatalı olduğunu ileri sürdü.
Kira Tahkik Komisyonu hadiselerden evvel ihdas edilmiş ve halen devam etmekte olan bir kira münasebeti tahtinde işgal -edilmekte olan bir mülkle ilgili kira ihtilâfını ruyeti kendi yetki sahası dairesinde görmekle hataya düşmüş ve bu yolda verdiği kararla yetki sahasını aşmıştır.
Kira Tahkik Komisyonu yürürlükte bulunan bir kira münasebeti müvacehesinde TCM Kira Takdir Ko-misyonunun ecnebi kiracının yerine kaim olabileceğine hükmetmesi mukavele esasına taallûk eden Anayasa hükümü ile Akitler hukuku kaidelerine ve Kira Tahkik ve Kira Takdir Komisyonları Tüzüklerinin ruh ve kayıtlarına aykırı düşer.
Kira Tahkik Komisyonu müs-tedinin mal sahibe yaptığı kira tediyesi ile ilgili olarak ibraz ettiği Banka makbuzunu kira tediyesi makamında kabul etmemekle hataya düşmüş ve böyle bir hükme varmalarına medar olacak tatminkâr esbab gösterilmemiştir.
Müstedi karardan dolayı 7 Nisan, 196-7 tarihinde Lefkoşanın Rum kesimine geçtiği bir sırada ev sahibinin kira talebi ile karşılaşmış ve geçmiş kiralara mahsuben KL 15.- tediyede bulunmak mevkiinde bırakılmıştır. Ev sahibi müstediyi tediyesine devam etmediği takdirde dava ile tehdit etmiştir. -
Diğer taraftan aleyhine istinaf edilen mukabil bir istinafla aşağıdakilerini taleb etti.
Kira Tahkik Komisyonunun müstedi hakkında vermiş olduğu karardan kira mesuliyetinn 1/1/67 tarihinde başlaması hususundaki kararının hatalı olduğunu iddia eder ve ki-ra mükellefiyetinin müstediye kira ödemesi hususunda gönderilen ihbarın tarihi olan 1 Mayıs, 1966'dan itibaren başlamasını taleb eder.
Kira Tahkik Komisyonunun müstedinin ayda KL 12. ödemesi hususunda vermiş olduğu karar tatalıdır Talep edilen aylık KL 14-.- kirayı müstedi ödeyebilecek kudrette olduğundan bu yolda bir karar verilmesini müstedaaleyh taleb eyler.
Müstedi Lefkoşada Kaymaklı Yolu No:3'de kain bir evde ikamet etmektedir. Bu evi 9/11/63 tarihli bir icar mukavelenamesi ile Ağustos 1963 tarihinde-n itibaren bir sene müddetle aylık kirası KL 22.- ile Afroditi Micheal Piyodi'den icar etti. Kira Takdir Komisyonu, Kira Takdir Komisyonu Tüzüğüne dayanarak müstedinin Kira Takdir Komisyonuna ayda KL 14.- kira ödemesini yazılı olarak taleb etti ve itirazla-rının Kira Tahkik Komisyonuna yapılmasını tavsiye etti. Müstedi 6 Mayıs 1966 tarihindeki istidası ile Kira Tahkik Komisyonuna müracaat ederek Kira Takdir Komisyonunun kira hakkında yapmış olduğu talebde hakkı olmadığını ileri sürdü. Müstedi şahadetinde 6/1-0/64 tarihinde 39359 numaralı çek ile mal sahibi olan Afrodit'e KL 21.000 mils kira ödediğini iddia etti. Kira Tahkik Komisyonu, kararlarında bu hususta şunları söyledi.
"Müstedi şimdiki hadiseler dolayısıyle mal sahibine 6/10/64 tarihinde 39359 çek ile K-L 21.000 mils ödediğini iddia etti. Barclays Bankasının müstediye gönderdiği 24/9/66 tarihli mektub "B" olarak işaretlendi ve dosyaya raptedildi. Bu miktarın kiraya tuta verildiğine dair bir kayıt mevcut değildir. Müstedi hadiselerden bu yana mal sahibine -kira ödemediği için Kira Takdir Komisyonu Tüzüğünün 20. maddesine göre müstedaaleyh kira ödemekten muaf değildir."
Kira Tahkik Komisyonu ödenen miktarın kiraya tuta verilmediğine dair karara varması kanaatimizce hatalıdır. Çünkü müstedi şahadetinde 6/10/6-4'de çek ile ödediği KL 21.000 milin kiraya tuta ödendiğini açıkça belirtti. Müstedinin vermiş olduğu şahadetin hilâfına herhangibir şahadet mevcut olmadığına göre Kira Tahkik Komisyonu müstedinin vermiş olduğu şahadeti doğru kabul etmesi icab eder. Kanaat-ımızce ödenen KL 21.000 mil kiraya mahsuben ödenmiştir. Kira Takdir Komisyonu Tüzüğünün 6 (1) maddesi şöyledir:
"6. (1) Ecnebiye ait bir gayri menkulde oturan bir kimse
kendisine takdir ve tebliğ edilen kira miktarına usulü vechile itiraz eder ve mezk-ûr gayri menkul için mal sahibine tebliğ tarihinden önce kira ödemekte olduğunu tevsik eden makbuz, çek ve benzeri evrakı Kira Takdir Komisyonuna ibraz ederse Komisyon böyle bir kimseden kira taleb edemez."
Yukarıda belirttiğimiz gibi müstedi kendisine -takdir ve tebliğ edilen kira miktarına usulü vechile itiraz etti mal sahibine tebliğ tarihinden önce çek ile kira ödediği sabit olmuştur. Ecnebi mallarla ilgili Genel Komite 10 Mayıs, 1967'de aşağıdaki kararı almıştır.
"Ecnebi mal sahiplerine kira ödemek -zorunda kalan ve
böyle bir kirayı ödemiş oldukları hususunda Kira Takdir Komisyonunu tatmin eden ecnebi emlâk kiracılarının her ay ödedikleri kiranın makbuzunu ibraz etmeleri şartı ile bu emlâk için Kira Takdir Komisyonunca takdir edilmiş bulunan kirayı -ödemekten muaf tutulmalarına karar verildi."
İstinafın duruşmasında müstedinin karardan sonra 7 Nisan 1967 tarihinde hakiki mal sahibine kiraya mahsuben KL 15.- tediyede bulunduğuna dair bir makbuz ibraz etmiştir.
Müstedinin 6/10/64 tarihinde mal sahibi-ne kira ödediğini, karardan sonra da 7 Nisan, 1967 tarihinde mal sahibine yine kira ödediğini ve bundan böyle de müstedinin, Rum semtine geçtiğinden dolayı, kira ödemek mecburiyeti olduğunu nazarı itibara alarak Kira Takdir Komisyonunun müstediden kira tal-eb etmeğe hakkı olmadığı kanaatına vardık. Bu kanaata vardığımızdan dolayı İstinafta ileri sürülen 1 ve 2. sebeb hususunda her hangi bir karar vermek lûzumsuz olduğundan, bu hususta herhangi bir karar vermekten imtina ettik. Bundan dolayı Kira Tahkik Komis-yonunun 11 Mart, 1967 tarihli kararını iptal eder ve mukabil istinafı da bilâ masraf reddederiz.
5 Haziran, 1967.
Full & Egal Universal Law Academy