- Kira İstinaf No: 27/66
(Dava No: 147/66)
İstinaf Komisyonu Huzurunda.
İstinaf eden: Kemal Atasoy, Lefkoşa.
(Müstedi) (Mal sahibi)
ile
İs-tinaf edilen: Güngör Kadri,
Osman Paşa Caddesi, No: 10, Lefkoşa.
(Müstedaaleyh) (kiracı)
arasında.
Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü 4 (2) (vii) (a) - Kiranın düşürülmesi hususun-da ikinci bir anlaşma yapılıp yapılamadığı - Bir süre düşük kira ödenmiş olması.
Ev sahibinin belli bir süre alel hesap olarak daha düşük bir kirayı kabul etmesi halinde, kiranın düşürülmesi hususunda yeni bir anlaşma yapıldığı söylenemez.
----------------------
KARAR
Müstedi Lefkoşada Osman Paşa Caddesi No.10'da kain evin sahibidir. Müstedaaleyh 10 Nisan 1964 tarihli bir icar mukavelesi tahtinde 11 Nisan 1964 tarihinden başlamak üzere 6 ay için mezkur haneyi müstediden icar etti. Mukavelenam-enin bir şartına göre 6 aylık müddetin hitamından en az bir ay evvel ihbar edilmeyecek olursa icar müddeti 6 ay daha yenilenecekti. Hanenin aylık kirası KL 25 üzerinden anlaşılmış fakat şimdiki anormal durumun devam ettiği müddetçe müstedaaleyh yalnız KL -15 ödeyecekti. Müstedaaleyh ilk 6 ay zarfında ayda KL 15 kira ödedi. 7'inci ayda ise KL 15 yerine KL 10 vermek istedi. Bunun üzerine müstedi kiranın tam ödenmesi için bazı şahısların tavassutunu istedi. Köşklü Çiftlik karargâhında müstedi ile müstedaal-eyh arasında kira hakkında bir toplantı oldu. Netice olarak 7'inci aylık da KL 15'dan ödendi. Müteakiben müstedaaleyh ayda KL 10 kira vermeğe başladı. Yalnız Ocak 1965'de KL15 ödedi. Müstedaaleyhin iddiasına göre karargahta olan bu tooplantı esnasında -taraflar arasında yapılan sözlü bir anlaşmaya göre aylık kira KL 15'dan KL 10'ya indirilmiştir. Müstedinin iddiasına göre ise esas anlaşmayı tadil edecek hiçbir ikinci sözlü anlaşma olmamıştır. Kira Tahkik Komisyonu üyeleri kararlarında mutabık kalmamışl-ardır. İki üye Karargâhta yapılan konuşma esnasında aylık kiranın KL 15'dan KL 10 ya düşürüldüğüne dair sözlü bir anlaşmanın yapıldığına istinaden müstedaaleyhin ayda KL 10 ödemesini emretmişlerdir. Komisyonun Başkanı ise diğer iki üye ile hemfikir olmay-ıp "yazılı KL 15 aylık icar bedelinin KL 10'ya düşürülmüş olduğuna dair izhar ettikleri kanaata iştirak etmekte kafi şahadet olmadığı" kanaatine varmıştır. "Esas kontratoda varılan anlaşmayı bozacak veya değiştirecek 2'inci bir kontrato olmadığı cihetle" -esas anlaşmada bahsedilen KL 15'nın ödenmesini emretmiştir.
Kira Tahkik Komisyonu Huzurunda verilen şahadeti dikkatle inceledik. Komisyonun 2 üyesinin verdiği karara iştirak edemeyiz. İkinci sözlü bir anlaşmanın yapıldığına dair tatminkâr ve kesin ş-ahadet yoktur kanaatindeyiz. Müstedaaleyh tarafından çağrılan şahit Hüseyin Ahmet, Kemal beyin karargâha geldiğini, müstedaaleyhin KL 15 veremeyeceğini ve KL 10 vereceğini teklif ettiğini, şahidin de kendi cebinden KL 5 ilâve ederek KL 15'yı Kemal Beye ve-rdiğini söyledikten sonra şöyle devam etmiştir. "Kemal Bey KL 15'yı aldı ve daha sonraki aylıkların KL 10'dan ödenmesini kabul etti. Kemal Beyle aralarında bir münakaşa oldu. Bundan böyle KL10'dan idare edersiniz dedim. Kemal Bey KL10'yı kabul etti. S-onra Kemal Bey şikâyete gelmedi." İstintak esnasında şahit yukarıdaki söylediklerinin aksine şöyle dedi. "Bendeki intiba KL 10 anlaştıklarıdır, fakat bir açık anlaşma olmadı." Tekrar istintakta ise şunları söyledi." Kemal bey KL 15'yı alırken daha sonr-a verilecek KL 10 için birşey söylemedi. Gerek hareketleri ve gerekse sözleri ile ifade etmedi."
Yukarıdaki şahadetin taraflar arasında sözlü bir anlaşma olduğunu kati surette isbat edecek bir mahiyette olmadığı kanaatindeyiz. Fakat buna ilaveten bö-yle bir anlaşmanın olmadığını aşağıdaki hususlarda teyid etmektedir:
1. Emare olarak ibraz edilen kontratın arkasındaki şerh'lerden görüleceği gibi bütün aylıklar alındığında tam kira olan KL 15'nın yerine KL 10'nın alındığı açıkça yazılmıştır. Mesela- "Kasım aylığı olan KL15 liradan yalnız KL 10 alınmıştır." "Aralık aylığı olan KL 15'nın KL 10'sını aldım." Arkasında bu şerh'lerin yazılı olduğu mukavelenin kopyası daima müstedaaleyhin yanında muhafaza edilmekteydi, ve her ay başı müstedi aylığı aldıkta-n sonra ilmihaber yerine mezkur kopyanın arkasına aylığı aldığını yukarıdaki misallerde olduğu gibi not ediyordu. Daha evvelden belirttiğimiz gibi Ocak 1965 aylığı hariç, 7'inci aydan sonra şimdiye kadar bütün aylıklar için KL15 yerine KL10 alınmıştır. T-araflar arasında sözlü bir anlaşma olmuş olsaydı, müstedi her aylığı aldıktan sonra "KL 15 yerine yalnız KL 10 aldım" yazdığı zaman müstedaaleyhin itiraz etmesi ve şikâyet etmesi pek tabii bir şeydi. Böyle bir şiâyetin veya itirazın olduğuna dair hiç bir -şahadet mevcut değildir.
2. Karargahta geçen konuşmadan sonra 2 ay ayda KL 10 alındıktan sonra Ocak 1965 aylığı için KL 15 ödenmiştir. Bu da karargâhta aylığın KL 10'ya düşürüldüğüne dair bir anlaşma yapılmadığına delâlet etmektedir. Müstedaaleyh KL- 15'nın tamir için verildiğini iddia etmiş fakat çağrılan şahit tamirin Şubat ve Mart 1966 tarihinde olup pek cuzi yani 17 şilin kıymetinde olduğunu söylemiş ve bu suretle müstedaaleyhin iddiasının da yanlış olduğunu göstermiştir.
3. Müstedaaleyh şaha-detinde 1966 yılının ortalarına doğru müstedaaleyh zam alınca Kemal Beyin kendisini yanına çağırdığını ve KL 12 vermesini talep ettiğini söyledikten sonra şöyle devam etmiştir. "Ben de çocuğum olduğunu, geçimimin zorlaştığını, aldığım artışın çok az olduğ-unu, kendisinin daha çok artış aldığını söyledim. Mümkünse KL 10'ya düşürmesini söyledim., kabul etmedi." Esas kira karargâhta olan toplantıdan sonra KL15'dan KL10'ya düşürülmüş olsaydı, müstedaaleyh kiranın tekrar "mümkünse KL10'ya düşürülmesini" müsted-iden talep etmiyecekti.
Bütün bu sebeplerden dolayı taraflar arasında kiranın KL 15'dan KL 10'ya indirildiği hakkında 2'inci bir sözlü anlaşmanın yapıldığına dair kâfi derecede şahadet olmadığı kanaatindeyiz ve Komisyonun verdiği ekseriyet kararını ip-tal ederiz.
Taraflar arasında müstedaaleyhin iddia ettiği gibi 2'inci sözlü bir alel hesap anlaşma yapılmış olsaydı dahi Kira İstinaf No.26/66 da verilen kararda belirttiğimiz gibi böyle bir anlaşmanın Kira Tahkik Komisyonu tüzüğünün 4(2) (vii) (a) ma-ddesinin kastettiği bir anlaşma olmayacağı kanaatindeyiz. Alelhesap bir anlaşma aksine şahadet olmadığı taktirde ödemekte yapılan muvakkat bir kolaylıktan ileri gidemez. Müstedaaleyhin avukatı varlığını iddia ettiği KL 10'lık anlaşmanın hadiseler devam e-ttiği müddetçe yürürlükte kalacağı şeklinde tefsir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Verilen şahadet böyle bir iddiayı teyit edecek mahiyette değildir. Müstedaaleyh şahadetinde buna dair hiç bir şey söylemediği gibi, bu husus ilk defa olarak istinafı-n duruşması esnasında ortaya atılmıştır. Bu sebeple 2'inci bir anlaşma yapılmış olsa dahi bu alel hesap anlaşma olduğu için tüzüğün mezkûr maddesinin kastettiği bir anlaşma olamaz.
Netice olarak hadiselerden sonra yapılan 10 Nisan 1964 tarihli kontr-atın tatbik edilmesi lâzımdır. Müstedaaleyhin 1 Kasım 1966 tarihinden itibaren ayda KL 15 alelhesap kira vermesi emrolunur.
İstinaf masrafları müstedaaleyh tarafından ödenecektir.
28 Ekim, 1966
Full & Egal Universal Law Academy