- Kira İstinaf No: 5/66
(Dava No: 635/65)
İstinaf Komisyonu Huzurunda.
İstinaf eden: Pembe Hüseyin, Lefkoşa,
(Müstedaaleyh) ev sahibi.
ile
İst-inaf edilen: Neriman Ali, Lefkoşa,
(Müstedi) Kiracı
arasında.
Kira Tahkik Komisyonu'nun yetkisi - Kiracının ödeme kabiliyeti - Kiranın indirilmesi.
Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü'nün 4 (2) (vii-) (a) maddesi tahtında konuyu karara bağlamaya yetkisi vardır.
Kira Tahkik Komisyonu'nun kirayı indirmesinde yasal hata yoktur.
------------------
KARAR
İstinaf sebeblerini ve istinaf e-dilen Kararı dikkatle inceledik. Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğünün 4 (2) (vii) (a) maddesi tahtinde, KTK'nun şimdiki karışıklıklardan sonra meydana gelen kiracılık anlaşmalarını tetkik edip karara bağlamak salâhiyetine haiz olduğu kanaatindeyiz.
KTK, -şahadeti umumi olarak tetkik ettikten sonra müstedinin ayda KL 7.- kirayı ödeyemiyecek bir durumda olduğu kanaatine vardı ve kirayı 2/2/1966 tarihinden itibaren ayda KL 3.-'ya indirdi. Kanaatimizce KTK kanuni bir hataya düşmemiştir ve Kararları tasdik ol-unur.
İstinaf reddolunur. İstinaf masraflarını müstedaaleyh ödeyecektir.
27 Haziran, 1966.
Kira İstinaf No: 6/66
(Dava No: 87/66)
İstinaf Komisyonu Huzurunda.
İst-inaf eden: Muzaffer Hüseyin, Lefkoşa,
(Müstedaaleyh) Kiracı.
ile
İstinaf edilen: 1. Dervişe Sıtkı
2. Cemaliye Saraç Mehmet, Lefkoşa,
(Müstedi) Ev Sahibi.
- arasında.
Kiracının mali durumu - Kiranın indirilmemesi.
Taraflar uyuşulmuş kiranın, kiracının mali durumunda değişiklik olmaması nedeniyle daha fazla indirilmemesi gerekir.
---------------
- KARAR
İstinaf sebeplerini ve verilen şahadeti dikkatle inceledik. Müstedaaleyh (İstinaf eden) müstedi ile 1/4/1966 tarihinden itibaren ayda KL 7.- kira ödemek hususunda anlaştılar ve Kira Tahkik Komisyonu da bunu bir vakıa olarak te-sbit etmiştir. Keza, Kira Tahkik Komisyonu, müstedaaleyhin duruşma tarihindeki mali durumunun kiranın daha fazla indirilmesini haklı gösterecek kadar değişmediğine karar vermiştir. Bu kararla biz tamamen hemfikiriz.
İstinaf reddolunur. İstinaf mas-rafları müstedaaleyh tarafından ödenecektir.
27 Haziran, 1966.
Kira İstinaf No: 7/66
(Dava No: 82/66)
İstinaf Komisyonu Huzurunda.
İstinaf eden: Memduh H. Erdal, Le-fkoşa.
(Müstedaaleyh)
ile
İstinaf edilen: Hüseyin Songur, Lefkoşa.
(Müstedi)
arasında.
Layihaların tadilatı - Kira Takdir Komisyon-u'nun takdir hakkı
Kira Takdir Komisyonu'nun tadilât yapılması hususunda emir vermeye takdir hakkı vardır.
--------------------
K A R A R
İşbu istinaf, Kira Tahkik Komisyonunun, müsteda-aleyhin istidasını tadil etmesine müsaade veren bir ara emrinden yapılıyor. Bu hususta mevcut kanun ve nizamatı tetkik ettik ve tadil emrinin ihtiyari olduğu ve bunun K.T.K tarafından mezkûr davada uygun olarak kullanıldığı kanaatine vardık. Komisyonun k-ararını değiştirmek için hiç bir sebeb görmüyoruz.
Buna rağmen, K.T.K. tarafından emredilen yazılı müdafaa verilmezden önce, tadilâtın yazılı olarak yapılmasını daha uygun görüyoruz. Böyle bir tadilât bugünden 15 güne kadar dosyalanıp öteki tarafa -tebliğ edilmelidir. Müdafaa ise, tadilâtın tebliğinden 7 güne kadar dosyalanıp tebliğ edilmelidir.
Ara itirazın duruşma esnasında yapılabilmesi hususunda K.T.K. ile hemfikiriz. Fakat, K.T.K. ara itirazın mahiyeti hakkında daha bir karar vermediği i-çin şimdilik bu bir istinaf konusu olamaz. Şüphesiz ki bu konu, tadilâtlar yapıldıktan sonra ve duruşma tekrar başladıktan sonra K.T.K. tarafından ele alınacaktır.
İstinaf masrafları, davanın neticesine göre olacaktır. (Costs in cause.)
27 Haziran-, 1966
Kira İstinaf No: 8/66
(Dava No: 290/65)
İstinaf Komisyonu huzurunda.
İstinaf eden: İbrahim Hasan Atilâ, Lefkoşa.
(Müstedaaleyh-)
ile
İstinaf edilen: Beliğ Arif Bey, Lefkoşa.
(Müstedi)
arasında.
Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğüne göre verilmiş tahliye emri - Kira Tahkik Komisyonu'nun verdiği -tahliye emri ve ara kâra ilişkin kararın yeniden gözden geçirilmesi.
Kira Tahkik Komisyonu'nun daha önce verdiği bir kararı yeniden gözden geçirmeyi reddetmesi uygundur.
-------------------
KA-RAR
27 Eylül, 1965 tarihinde 290/65 numaralı istidada Kira Tahkik Komisyonu, müstedaaleyhin (istinaf edenin) mevzuubahis olan haneyi tahliye edip 31/3/1966 tarihine kadar terketmesini, ve ara kâr olarak 1/9/65 tarihinden itibaren ayda KL 4.- ödemesin-i emreylemiştir.
Mezkûr emirden tayin edilmiş müddet zarfında bir istinaf olmamıştır, fakat 30/3/1966 tarihinde müstedaaleyh Kira Tahkik Komisyonuna müracaat ederek 27 Eylül, 1965 tarihli emrin tekrar gözden geçirilmesini istedi. Kira Tahkik Komisyo-nu bu istidayı 18/5/66 tarihinde tetkik ettikten sonra, müstedaaleyh aleyhine daha evvel verilmiş bir tahliye emri bulunduğu ve müstedaaleyhin ileri sürdüğü sebeplerin asılsız olduğu sebebi ile reddetti.
Kira Tahkik Komisyonunun verdiği kararla tamam-en hemfikiriz ve işbu istinafı reddederiz. İstinafın masrafları müstedaaleyh tarafından ödenecektir.
27 Haziran, 1966
İstinaf No: 9/66
(Dava No: -59/66)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Lefkoşa Kira Tahkik Komisyonunda.
İstinaf edilen: Hüseyin Cahit, Kara Baba "B" Sokağı, No:27,
Lefkoşa
(Müstedi)
ile
İstinaf eden: Hüseyin Salih, Savaş Sokağ-ı, No:9, Lefkoşa.
(Müstedaaleyh).
arasında.
Kiracının mali durumunun sıhhi nedenlerden bozulması.
Kiracının, mali durumu, Aralık 1963 olaylarından değil, sıhhi nedenlerle kötüleşti. Bu ned-enle, kiracı, kiranın indirilmesi talebinde bulunamaz.
------------------
HÜKÜM
İşbu istinaf ile ilgili zabıtları esaslıca tetkik ve tezekkür ettik Şehadette ve Kira Tahkik Komisyonunun- kararında açıkca belirtildiği gibi Müstedi ile Müstedaaleyh takriben Haziran 199664'de kira hususunda yeni bir anlaşmaya vardılar ve aylık kira KL 7.,'dan KL 5.-'ya indirildi. İşbu uyuşulmuş aylık kira bedeli Aralık, 1965'e kadar ödendi. Müstedaaleyh bu- tarihten sonra mali durumunda bir kötüleşme olduğunu iddia ederek Haziran 1964'de uyuştukları ayda KL 5.- kiraya mahsuben KL 3.- ödemek istemesi üzerine Müstedi Tahkik Komisyonuna müracaat etti.
Komisyon huzurunda müstedaaleyh Kasım 1965'de müdesind-en ameliyat olduğnu ve bunun için KL 70.- borçlandığını ileri sürdü ve bundan dolayı mali durumunda bir değişiklik olduğunu iddia ederek aylık KL 5.-'yaaa mahsuben KL 3.- vermesini taleb etti. Komisyon, Müstedaaleyhin bu iddiası için kararında aynen şunla-rı söyledi:
"Verilen şahadete göre Müstedaaleyhin mali durumun-
munda vaki olan kötüleşme 1963 senesi Aralık
ayında başlayan mâlum hadiselerden değil de
Müstedaaleyhin hastalığı yüzünd-en tedavi
maksadıyle yapmış olduğu borçtan ileri gelmek-
tedir. Bu gibi subjectiv sebebler 1963 Aralık
hadiselerinden önce ev veya dükkanların icar
bedellerini düşürmek için kiracıya da-va hakkı ver-
mediği gibi içinde bulunduğumuz anormal durumda da
bir dava sebebi sayılamaz kanaatindeyiz."
Komisyonun varmış olduğu kanaatın en doğru bir kanaat olduğunu ve verilen kararın isabetli ve doğru bir karar olduğu k-anaatindeyiz.
Müstedaaleyhin istinaf ihbarnamesinde zikreddiği 1/66 numorolu istinafı da tetkik ettik. 1/66 numorolu istinafdaki vakıalardan tamamıyle farklı olduğu kanaatine vardık.
Yukarıda zikrolunan sebeplerden dolayı işbu istinafı, red ed-er ve Komisyon kararını tasdik ederiz.
18 Temmuz, 1966.
İstinaf No: 10/66
(Dava No: 408/65)
Yüksek Makam nezdinde.
İstinaf eden: 1. Huriye İbrahim
- 2. Adem Kaner, Lefkoşa
(Müstedaaleyhler) (kiracı)
ile
İstinaf edilen: Bedia M. Kale, Lefkoşa
(Müstedi) (Mal sahibi)
arasında.
Kefilin Kira -Tahkik Komisyonu Tüzüğü Tahtında mesuliyeti - Kefilin ve kiracının isbat külfeti - Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü'nün 4 (2) (vii) (b) bendinin yürürlüğe girişi.
Müstecirin mali durumu, kefilin mali durumu nazarı itibara alınmaksızın, Kira Tahkik Komisyo-nu Tüzüğü'ne göre belirlenmelidir. Tüzüğün 4 (2) (vii) (b) bendi tahtında kefil mesul ise, geri kalan kısmı ödemesi hükme bağlanır. İstida bu hususların karara bağlanması için Komisyona iade edilmiştir.
Müstecir aleyhindeki istidalarda isbat külfeti- mal sahibindedir. Kefil aleyhindeki istidalarda ise, isbat külfeti kefile aittir.
-----------------
KARAR
408/65 numaralı istidada müstedaaleyhler tarafından yapılan- bu istinaf ile birinci müstedaaleyh Kira Tahkik Komisyonu tarafından 31 Mayıs, 1966 tarihinde verilen kararın hatalı olduğunu ve kendisinin ayda KL 6.- verecek kabiliyette olmadığını ve ayda KL 6.- miktarı verebilecek durumda olduğuna dair şahadet olmadığ-ını iddia etti. 2. müstedaaleyh ise istidanın dinlenmesinde kefiller hakkında bir karar verilemiyeceği kanaati mevcut olduğundan ve istidanın dinlenmesi devresinde muhterem Komisyon tarafından kefiller hakkında karar verilmediği cihetle 2. müstedaaleyh bu- hususta esaslı müdafaasını yapmadığından aleyhine verilen, kefaletin devam ettiğine dair, kararın hatalı olduğunu, kefil hakkında karar vermekle Komisyonun salâhiyeti dışına çıktığını iddia ederek aleyhine verilen kararın iptalini talep eder.
Sözü g-eçen istidada müstedi olan müstenifün aleyh ise bir mukabil istinafla 2. müstedaaleyhin mali durumunda herhangi bir değişiklik olmadığını iddia ederek 2. müstedaaleyhin geri kalan tam kirayı ödemesi için emrolunmasını talep eder.
Müstedi Lefkoşada -Lâle Sokağı, No:21'de kain evini 15 Ekim, 1959 tarihli bir icar mukavelenamesi ile 2. müstedaaleyhin kefaleti ile 1. müstedaaleyhe aylık kira KL 18.-'dan olmak üzere bir sene müddetle icar eyledi. Daha sonra icar bedeli tarafeyin arasında yapılan -bir anlaşma ile KL 18.-'dan KL 15.-'ya indirildi ve bu miktar üzerinden Ocak 1964 sonuna kadar KL 1.- borçlu kalmak üzere, ödendi. 1/2/64'den bugüne kadar herhangi bir kira ödenmedi.
Müstedi istidasını 30 Haziran, 1965'de dosyalamıştır. İstidanın- esas dinlenmesi ancak 9 Şubat 1966 ve 15 Şubat 1966'da oldu. Müstedi 2. müstedaaleyhi sabit olarak çağırdı ve 2. müstedaaleyh de müstedinin şahidi olarak esas şahadetini 9 Şubat 1966'da verdi. 9 Şubat 1966'da Kira Tahkik Komisyonu kefiller aleyhine herh-angi bir karar vermek salâhiyetini haiz değildi. Ancak 1 Mayıs, 1966'da yürürlüğe giren Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğünün 4(2) (vii) (b) bendi tahtinde Komisyon kefiller aleyine karar vermeye salâhiyettar kılındı. Komisyon kararını 1 Mayıs 1966'dan sonra b-ir tarihte verdiğine göre kefil hakkında karar verme salâhiyetini haizdi. Mamafih istidanın esas dinlenmesi esnasında 2. müstedaaleyh kefilliği hakkında herhangi bir müdafaa yapma mecburiyetinde olmadığından ve ancak 1 Mayıs, 1966'dan sonra böyle bir müda-faa yapmağa hakkı olduğu halde bu fırsat verilmediğinden dolayı Komisyonun kefil hakkında bir karar vermesi doğru olmadığı kanaatindeyiz. Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğüne göre Komisyon aşağıdaki hususlarda karar verebilir:
4 (2)(ii) bendine göre müstedinin- şimdiki kazancını ve
mai durumunu nazarı itibara alarak esas kiraya mahsuben bir miktar kira ödeyeceğini tesbit eder ve bu hususta karar verir.
4 (2)(vii)(b) bendine göre 21 Aralık,1963'den önce ya-
yapılmış tahriri veya şifahi mukavelelere kefil olanlar,- ödenmemiş kiraların ödenmesinden kefil sıfatı ile mesul tutulabilirler. Şu kadar var ki kargaşalıkların başlamasından sonraki durumu kefillik mükellefiyetlerini karşılayamayacak derecede kötüleştiğine dair Komisyonu ikna edenlere, Komisyon alacaklının ha-kları mahfuz ve rencide edilememek şartı ile mahsuben bir miktar ödenmesini emreder.
Görülüyor ki tüzüğe göre kefilin mesuliyeti müstecirin mesuliyetinden tamamıyle farklı bir esasa dayanmaktadır. Müstecir kira verecek durumda olmasa dahi kefil kira-dan mesuldur, meğer ki kendisinin de verecek durumda olmadığını Komisyonu ikna etsin. İsbat külfeti tamamıyle kefile aittir. Halbuki müstecir aleyhinde olan istidalarda isbat külfeti mal sahibine aittir. Kanaatimizce Komisyon hem müstecir aleyhine hem d-e kefil aleyhine ayrı ayrı karar verir. Bu gibi istidalarda Komisyon müstecir aleyhine, kefilin mali durumunu nazarı itibara almadan, karar vermesi icap eder ve kefil aleyhine de geri kalan kira için ve müstecirin verebileceği kiraya ilâveten tüzüğün 4 (2-) (vii) (b) bendindeki şartlara tabi olmak şartı ile karar verir.
Komisyon müstecirin ayda KL 6.- vermesini ve kefilin de bu meblağ için mesul olduğu kararı hatalıdır. Komisyon müstecirin ödeme kabiliyetini tesbit ederken, kefilin de mali durumunu n-azarı itibara almış gibi görüldüğünden, verdiği kararın hatalı olduğu kanaatindeyiz.
Bundan dolayı Komisyonun verdiği kararı fesh eder ve istidanın Komisyon tarafından aşağıdaki hususlarda yeniden dinlenmesi için karar veririz.
Müstecirin, kefilin m-ali durumunu nazarı itibara almaksızın, tüzüğün şartlarına tabi olmak üzere ödeyebileceği kirayı tesbiti;
Kefilin, kefaletinin muteber olup olmadığını tesbiti ve müteber ise 4 (2) (vii) (b) bendi tahtinde mesuliyetinin tesbiti.
15 Ağustos, 1966
-
Kira İstinaf No: 11/66
(Dava No: 97/66)
İstinaf Komisyonu huzurunda.
İstinaf eden: Hüseyin Cahid.
Cengiz Han Sokağı, No: 25 L-efkoşa.
(Müstedaaleyh) (Mal sahibi)
ile
İstinaf edilen: Hüseyin Cemal Tabboycu
Cengiz Han Sokak, No: 25, Lefkoşa.
(Müstedi) (Kiracı)
ara-sında.
Kira Tahkik Komisyonunun istida ile hükme bağlanan kira bedelini yeni bir istida ile belirleme yetkisi - Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğünün 4 (2) (xi) (c) bendi tekrar müracaatın muayyen bir süreye bağlı olmaması kira bedelininn artırılması.
- Tarafların muvafakatı ile
Full & Egal Universal Law Academy