- Kira İstinaf No: 6/67
İstinaf Komisyonu Huzurunda.
İstinaf edilen: Salih Beşir, Lefkoşa.
(Müstedi)
ile
İstinaf eden: İsmail Ahmet, Lefkoşa.
(Müstedaaleyh)
- arasında.
İstinaf eden namına: Menteş Aziz.
Aleyhine istinaf edilen namına: Ali Dana.
Kira Tahkik Komisyonu Tüzüğü - Müdafaanın şifahi olarak yapılabilmesi - Muadil barınak - Yerinde teftiş zabıtlarının noksanlığı- - İstinaf Komisyonunun yerinde teftiş yetkisi.
İstinaf Komisyonu, Kira Tahkik Komisyonu kararında, istida konusu evle muadil barınak olarak gösterilen evin yerinde teftişi ile ilgili zabıtları noksan buldu ve yeniden yerinde teftiş yaptı.
Muad-il barınak çok daha az konforlu bulunmakla beraber, ancak malsahibinin istida konusu eve elzem ihtiyacı olduğu nedeniyle ve anormal durum nedeniyle ve kiracının mevzubahis eve ne şekilde yerleştiği gözönünde bulundurularak, gösterilen evin uygun muadil bar-ınak addolunacağı kararına vardı.
--------------------
KARAR
Kira Tahkik Komisyonunun 25.1.1967 tarihinde 588/66 numaralı istidada verdiği kararın aleyhine Müstedaaleyh tarafından yapılan bu istinafta Müstedaaleyh kararın usul yetersizliğinden müte-vellit hatalı ve muadil barınak olarak gösterilen meskenin tüzüğün 4 (2) (xii) (a) bendinin ruhuna uygun olarak muadil barınak teşkil etmediğini ileri sürerek kararın iptalini taleb etti.
Müstedinin Avukatı ise kararın haklı olduğunu ve bundan dolayı -İstinafın reddini taleb etti.
Müstedaaleyh Avukatının usulsüzlük hakkında ileri sürdüğü iddiaları inceledik. Evraktan açıkça görüleceği gibi Kira Tahkik Komisyonu Müstedaaleyhin müdafaasını şifahi olarak yapmasına müsaade etti ve nitekim Müstedaaleyh-in şifahi müdafaası zabıtlara geçirildi. Bu hususta herhangi bir usulsüzlük yapılmadığı kanaatindeyiz.
İstinaf sebeplerinin ikincisine yani muadil barınak kısmına gelince Kira Tahkik Komisyonunun kararından Kira Tahkik Komisyonunun muadil barınak ola-rak gösterilen binayı ve Müstedaaleyhin hali hazırda ikamet etmekte olduğu binayı mahallinde teftiş ettiği görülmektedir. Fakat maalesef evrakta bu hususun ne vakit ne zaman ve kimlarin huzurunda ve mahallinde nelerin müşahadet edildiği hakkında herhangi -bir kayıt mevcut değildir. 32/66 numaralı İstinafta belirttiğimiz gibi bu gibi hususlarda Kira Tahkik Komisyonunun teftişin ne vakit ve kimlerin huzurunda yapıldığı ve mahallinde müşahade edilen noktaların zabıtlara geçmesi tavsiye edilmekteydi. Bu yapıl-madığından ve Müstedaaleyhin Avukatı İstinaf Komisyonunun her iki binayı teftiş etmesi için yaptığı müracaatı ve işbu İstinafın başlıca sebebinin, gösterilen muadil barınağın tüzüğün 4 (2) (xii) (a) maddesinin ruhuna uygun olup olmadığı meselesi olduğu içi-n İstinaf Komisyonu olarak her iki binayı da mahallinde teftiş etmeyi uygun bulduk ve bu teftiş 11 Nisan 1967'de öğleyin saat 12'de, taraflara ve Avukatlara daha evvelden ihbar yapıldıktan sonra, yapıldı mahalli teftişte Müstedaaleyh, Avukatı ve Müstedi ha-zırdı.
Böyle bir teftişin İstinaf Komisyonu tarafından hangi ahvallerde ve hangi prensipler tahtinde yapılabileceğini mudrikiz. 10 Şubat 1955'de 4124 numaralı Fazıl Plümer v. alice Rafalian İstinaf davasında zamanın Yüksek Mahkemesinin muadil barınağ-ı ilgilendiren bir meselede gerek muadil barınak ile gerekse ikamet edilen binayı teftiş ettikleri hakikatını ve 14/1960 kanununun 25 (3) maddesini göz önünde tutarak mahalli teftiş kararını aldık. 14/1960 kanununun 25 (3) maddesinin İstinaf Mahkemesinin -bu hususta salâhiyetlerini daha fazla artırdığı kanaatindeyiz.
25 (3) maddesinin ehemmiyetine binaen aynen ve bilhassa altı çizilmiş satırların nazarı itibara alınması icab ettiği kanaatindeyiz.
Şöyle ki:
"(3) Ceza Usulü Kanununun veya herhang-i başka bir kanu-
nun veya Mahkeme Tüzüğünün ihtiva ettiği herhangi bir
hükme bakılmaksızın ve o hükümde de derpiş olunan herhangi bir yetkiye ilâveten, Yüksek Mahkeme hukuk veya ceza davasının herhangi bir istinafı istima eder ve karar verirk-en, bidayet mahkemesinin deliller hususunda verdiği herhangi bir kararı ile bağlı olmayacak ve bütün şahadeti gözden geçirmeğe, kendi istilâllerini teşkile, daha fazla şahadet dinlemeğe veya kabule, ve davanın keyfiyeti o şekilde gerektirdiği hallerde, bid-ayet mahkemesi tarafından dinlenmiş bulunan bir şahidi tekrar dinlemeğe yetkisi olacak ve davanın keyfiyetinin muhik kıldığı gibi herhangi bir hüküm verebilecek veya bidayet mahkemesi veya Yüksek Mahkemenin emrettiği gibi, yetkili herhangi bir mahkeme tara-fından tekrar muhakeme edilmek hususunda verilebilecek bir emir de dahil, herhangi bir emir isdar edebilecektir."
Bu şerait tahtinde İstinaf Komisyonu mahalli teftiş kararını almazdan evvel Müstedi Avukatına böyle bir teftişin yapılması hususunda ne -düşündüğü soruldu. Müstedinin avukatı istinaf Komisyonunun mahallinde teftiş yapmasının kusur ve zararlarını, eğer varsa idi, ileri süreceği yerde baro etiketine uymayan bir tavır ve hareketle İstinaf Komisyonu böyle bir karar aldığı takdirde kendisinin m-ahalli teftişe iştirak etmiyeceğini beyan etti. Böyle olmakla beraber İstinaf Komisyonu teftiş kararını aldıktan sonra mukayyide tarafların Avukatlarına mahalli teftişin ne vakit yapılacağına dair yazılı ihbar verilmesi için direktif verdi. Bunu yaparken- de istinaf Komisyonu Müstedi Avukatının soğuk kanlılıkla meseleyi tekrar tezekkür edeceği ve gerek İstinaf Komisyonuna gerekse müvekkiline karşı vazifesini göz önünde bulundurarak mahalli teftişe iştirak edileceği ümid edilmekteydi. Fakat maalesef bu yap-ılmadı ve bilâkis Müstedi Avukatı aşağıdaki notu bizzat kendisi verilen ihbarname üzerine not etti:
Şöyle ki:
"Bu davadan çekilmiş olduğumu saygılarımla bildiririm."
Bu şekilde tavır ve hareketleri asla tasvip etmediğimizi kararımızda açıkça be-lirtmeyi vazife addediyoruz.
Mahallinde yapılan teftişte muadil mesken olarak gösterilen evin iç içe 2 odalı, küçük bir mutfak ve tuvalleten ibaret olduğu görüldü.
Muadil mesken hususunda Kira Tahkik Komisyonu aşağıdaki kanaata varmıştır:
"Kanaa-timizce muadil mesken olarak gösterilen 2 odalı ev Müstedaaleyhin halen işgalinde bulunan eve nazaran hiç şüphesiz kıyas kabul etmeyecek derecede daha az konforludur. Ancak Müstedinin ikameti için bahis konusu evin elzem olduğuna dair şahadet mevcuttur."
-
Kira Tahkik Komisyonunun işbu kanaatine tamamıyle iştirak ederiz. Tüzüğün 4 (2) (xii) (a) bendine göre bu gibi hallerde şimdiki anormal durumu da nazarı itibara almak mecburiyetindeyiz.
Müstedaaleyhin mevzuu bahis eve ne şekilde yerleştiği ve- mevzuu bahis evin Müstediye elzem olduğunu ve gösterilen muadil barınağın şimdiki anormal durum dolayısıyle uygun muadil barınak addolunabileceğinden Kira Tahkik Komisyonunun bu hususta vermiş olduğu kararı tadil edecek makul ve kâfi derecede herhangi bir- sebep bulamadığımızdan dolayı işbu İstinaf bilâ masraf reddolunur.
17.4.1967.
Full & Egal Universal Law Academy